Evangelista Torricelli - Polski Serwis Naukowy

Evangelista Torricelli

Evangelista Torricelli (ur. 15 października 1608 w Faenzy, zm. 25 października 1647 we Florencji) – włoski fizyk i matematyk.

Życie

Jako młody chłopak Torricelli został oddany pod naukową opiekę wuja, który był mnichem w zakonie kamedułów. Dzięki jego staraniom wyjechał w 1627 roku do Rzymu studiować nauki pod kierunkiem benedyktyna Benedykta Castellego, profesora matematyki w tamtejszym Collegio di Sapienza.

Thomas Hobbes (ur. 5 kwietnia 1588 w Westport w Anglii, zm. 4 grudnia 1679 w Hardwick Hall) - angielski filozof, autor dzieła Lewiatan (1651), traktatu, w którym dowodzi, że jedynym sposobem uniknięcia zła, jakie spotyka ludzi żyjących w tzw. stanie natury, jest zawarcie umowy przekazującej nieograniczoną, absolutną władzę w ręce suwerena.

Galileusz (wł. Galileo Galilei) (ur. 15 lutego 1564 w Pizie, zm. 8 stycznia 1642 koło Florencji) – włoski astronom, astrolog, fizyk i filozof, twórca podstaw nowożytnej fizyki.

Za pośrednictwem Castellego nawiązał kontakt z Galileuszem i przeniósł się do Florencji, gdzie przez trzy ostatnie miesiące życia wielkiego uczonego pełnił rolę jego sekretarza.

Po śmierci Galileusza Torricelli został nadwornym matematykiem księcia Florencji i profesorem matematyki na tamtejszej akademii.

Dzieło Torricellego w zakresie matematyki i fizyki

Studia nad traktatem Galileusza Discorsi e dimostrazioni matematiche intorno a due nuove scienze (Dialogi i dowodzenia matematyczne z zakresu nowych umiejętności) nasunęły mu pomysł udoskonalenia wielu przedstawionych tam urządzeń – Swoje koncepcje zebrał i opisał w księdze De motu (O ruchu), wydanej razem z jego Opera geometrica (Dzieła matematyczne) w 1644.

Róg Gabriela (lub trąbka Torricelliego) – bryła geometryczna, opisana przez Evangelistę Torricelliego, o nieskończonej powierzchni zewnętrznej, ale skończonej objętości. Nazwą nawiązuje do archanioła Gabriela, który ogłosi Sąd Ostateczny zadęciem w róg.

Krótka historia fizyki - Od starożytności ludzie próbowali zrozumieć zachowanie się materii oraz jej pochodzenie: dlaczego niepodparte ciała spadają na ziemię, dlaczego różne materiały mają różne własności, itd. Rozumową analizę tego rodzaju problemów zapoczątkował Tales głosząc przekonanie jakoby każda materia zbudowana była z kombinacji kilku spośród czterech żywiołów (ziemi, powietrza, ognia i wody) (zasadniczo uważa się, że Tales znajdował pramaterią, od której wywodzi się wszystko, wodę). Była to pierwsza teoria głosząca, że wyjaśnienia skomplikowanej różnorodności świata należy szukać we względnej prostocie jego składników i interakcji między nimi. Rozumowanie to zrobiło ogromną karierę, zaś wespół z rozwojem wiedzy matematycznej i muzycznej (harmonia dźwięków, pitagorejczycy) stało się paradygmatem rozwojowym nauki i filozofii.

W roku 1643 przeprowadził doświadczenie z zatopioną na jednym końcu rurką zanurzoną w rtęci, które stało się podstawą do skonstruowania barometru rtęciowego. Przeprowadzenie tego doświadczenia i podanie zasady jego działania umocniło jego reputację wśród współczesnych a jego nazwisko zapisało się na trwale w historii nauki (puszka Torricellego, próżnia Torricellego, prawo Torricellego). Jednostka ciśnienia tor nosi nazwę dla upamiętnienia jego zasług.

Ciśnienie to wielkość skalarna określona jako wartość siły działającej prostopadle do powierzchni podzielona przez powierzchnię na jaką ona działa, co przedstawia zależność:

Tor (Tr, mm Hg) – pozaukładowa jednostka miary ciśnienia równa ciśnieniu słupa rtęci o wysokości jednego milimetra w temperaturze 273,15 K (0°C), przy normalnym przyspieszeniu ziemskim. Nazwa pochodzi od nazwiska fizyka Evangelisty Torricellego.

Torricelli odkrył również figurę zwaną rogiem Gabriela. Figura ta ma skończoną objętość, natomiast jej powierzchnia boczna jest nieskończona – co oznacza, że do pomalowania rogu z zewnątrz potrzeba nieskończonej ilości farby. Jednak w puszce mieści się tylko jej skończona ilość... Ten paradoks był w owych czasach trudny do wyjaśnienia (sam Torricelli sprawdzał swe obliczenia wielokrotnie) i wywołał zaciekłe dyskusje na temat "natury nieskończoności", w których uczestniczył między innymi Hobbes.

Paradoks – sformułowanie zawierające efektowną, zaskakującą myśl, prowadzącą do wniosku sprzecznego z powszechnie uznawanymi przekonaniami lub sprzecznego wewnętrznie.

Fizyka (z gr. φύσις physis - "natura") – nauka o przyrodzie w najszerszym znaczeniu tego słowa. Fizycy badają właściwości i przemiany materii i energii oraz oddziaływanie między nimi. Do opisu zjawisk fizycznych używają wielkości fizycznych, wyrażonych za pomocą pojęć matematycznych, takich jak liczba, wektor, tensor. Tworząc hipotezy i teorie fizyki, budują relacje pomiędzy wielkościami fizycznymi.

Zobacz też

Historia fizyki

Nauka w XVII wieku