Ewakuacja - Polski Serwis Naukowy

Ewakuacja (łac. evacuatio – opróżnianie; znikanie) – to zorganizowane przemieszczenie ludzi, czasem wraz z dobytkiem, z miejsca, w którym występuje zagrożenie, na obszar bezpieczny.

Ewakuacja może być zarówno działaniem na stosunkowo niewielką skalę, jak na przykład wyprowadzenie ludzi z pojedynczego budynku zagrożonego pożarem, jak również może stanowić dużą i złożoną akcję logistyczną, jak w przypadku terenów zagrożonych przez nieprzyjaciela podczas działań wojennych, lub obszarów dotkniętych żywiołem (np. podczas powodzi).

Żywioły, elementy, pierwiastki – redukcjonistyczna koncepcja filozoficzna, według której świat materialny (wszechświat) składa się z kilku podstawowych pierwiastków. Różne proporcje w jakich występują one w różnych obiektach i substancjach ma odpowiadać za złożoność świata materialnego, a sposoby, w jaki reagują one ze sobą, mają wyjaśniać przemiany w tym świecie. Teorie elementów były popularne w wielu starożytnych kulturach.

Radiotelefon (transceiver, trx, walkie-talkie, krótkofalówka) to niewielka, uproszczona radiostacja nadawczo-odbiorcza służąca do porozumiewania się głosem na niewielkie odległości, pełniąca rolę mobilnego telefonu. Telefon komórkowy jest zminiaturyzowanym cyfrowym radiotelefonem pracującym tylko ze stacjami bazowymi i posiadającym przez to większy zasięg od radiotelefonów pracujących pomiędzy sobą (bezpośrednio). Zaletą i przewagą radiotelefonu jest praca bez infrastruktury sieci oraz duża niezależność, dlatego używają jej służby profesjonalne, jest także jedynym środkiem łączności podczas wojny, gdy stacje retransmisyjne (np. GSM) są zniszczone, oraz w innych sytuacjach, np. podczas klęsk żywiołowych. Do celów amatorskich używane są radiotelefony (radiostacje) dla krótkofalowców oraz radiotelefon/radiostacja obywatelska krótkofalowa wąskopasmowa pracująca w paśmie 26,960 MHz do 27,400 MHz zwana CB radiem.

Rodzaje ewakuacji

planowa

Polega na zawczasu przygotowanym przemieszczeniu ludności z rejonów przewidywanych działań sił zbrojnych lub przyległych do zakładów pracy oraz obiektów hydrotechnicznych i innych, stanowiących – w razie uszkodzenia lub awarii – potencjalne zagrożenie dla ludności. Przygotowuje się ją w czasie pokoju, a realizuje w okresie wojny oraz w sytuacjach wystąpienia symptomów zagrożenia.

Działania bojowe - to uderzenie na wojska przeciwnika bądź odparcie jego uderzeń. Ich rezultatem jest doprowadzenie do rozbicia (obezwładnienia) wojsk nieprzyjaciela oraz opanowanie określonego rejonu lub utrzymanie własnego.

Gmina (od niem. Gemeinde - komuna, społeczność) - to wspólnota samorządowa mieszkańców na odpowiednim terytorium. Może występować również jako jednostka samorządu specjalnego np. gmina wyznaniowa, gmina szkolna.

doraźna

Polega na natychmiastowym przemieszczeniu ludności z rejonów, w których wystąpiło bezpośrednie zagrożenie dla życia i zdrowia oraz natychmiastowym skierowaniu jej do rejonu ewakuacyjnego.

Zarówno wśród tego pierwszego, jak i drugiego rodzaju możemy wyróżnić takie ewakuacje specjalistyczne jak ewakuacja medyczna (np. w szpitalach, na polu walki), a jest ona dzielona na ewakuacje wewn. i zewn., ewakuacja kompleksowa np. miasta, dzielnicy itp. oraz ewakuacja wieloprofilowa...

Militaryzacja - działania w zakresie kompleksowych przygotowań obronnych w państwie prowadzone w czasie ogłoszenia mobilizacji, stanu wojennego lub w czasie wojny, polegające na przeniesieniu form i metod organizacji wojskowej do działów administracji państwowej i gospodarki narodowej oraz do określonych jednostek organizacyjnych, a także na stosowaniu w nich wojskowych przepisów i dyscypliny oraz nadaniu im wojskowego charakteru poprzez powołanie do służby w jednostkach zmilitaryzowanych.

Pożar – niekontrolowany proces spalania w miejscu do tego nieprzeznaczonym. Warunkiem zapoczątkowania i przebiegu procesu jakim jest pożar (podobnie jak w procesie spalania) jest istnienie czworokąta spalania:

Zasady ewakuacji

Ewakuację prowadzi się na obszarze macierzystego województwa, a w razie konieczności województw sąsiednich.

Ewakuacji nie powinno się planować ani prowadzić do :

rejonów leżących w pobliżu wielkich ośrodków przemysłowych, komunikacyjnych oraz ważnych obiektów wojskowych;

rejonów przewidywanych i prowadzonych działań zbrojnych;

rejonów przewidywanych zagrożeń (zatopieniami, tąpnięciami itp.);

Ewakuacji planowej podlegają wszystkie osoby z wyjątkiem:

osób mających karty mobilizacyjne do sił zbrojnych lub karty mobilizacyjno-organizacyjne do jednostek podlegających militaryzacji;

członków formacji obrony cywilnej i służb ratowniczych;

pracowników zakładów pracujących na rzecz obronności kraju i zapewniających środki do przetrwania ludności;

osób, którym powierzono ochronę pozostawionego mienia.

W procesie ewakuacji biorą udział jednostki organizacyjne zapewniające m.in. opiekę medyczną, transport, warunki socjalno-bytowe oraz porządek i bezpieczeństwo.

Do ewakuacji wykorzystuje się wszelkie dostępne środki transportu (głównie kolejowego i samochodowego). W razie braku odpowiedniej ilości tych środków, ewakuacji można prowadzić sposobem kombinowanym (z udziałem środków przydzielonych i własnych) bądź pieszo.

Planowanie ewakuacji

Organem planującym ewakuację (przyjęcie) ludności jest Szef Obrony Cywilnej Kraju. Odpowiada on za całokształt spraw związanych z planowaniem, przygotowaniem i kierowaniem procesem ewakuacji (przyjęcia) ludności.

Transport samochodowy (zwany też drogowym) - jedna z gałęzi transportu, w której ładunki i pasażerowie przemieszczają się po drogach lądowych przy pomocy kołowych środków transportu (np. pojazdów samochodowych). Usługi transportowe odbywające się z wykorzystaniem tej gałęzi transportu świadczone są przez przewoźników drogowych.

Powódź – przejściowe zjawisko hydrologiczne polegające na wezbraniu wód rzecznych lub morskich w ciekach wodnych, zbiornikach lub na morzu powodujące po przekroczeniu przez wodę stanu brzegowego zatopienie znacznych obszarów lądu - dolin rzecznych, terenów nadbrzeżnych lub depresyjnych, doprowadzające do wymiernych strat społecznych i materialnych. Jest jedną z najbardziej groźnych i niszczycielskich w skutkach klęsk żywiołowych. Walka z nią jest stale aktualnym problemem ogólnoświatowym. Poważny wpływ na występowanie powodzi ma istniejący układ rzek oraz występująca w poszczególnych okresach roku sytuacja hydrologiczno-meteorologiczna.

Elementy organizacyjne zabezpieczające proces ewakuacji

Elementy organizacyjne ewakuacji (przyjęcia) ludności tworzy się (z wyjątkiem punktów pomocy medycznej i punktów pomocy technicznej) na bazie komórek organizacyjnych prowadzących sprawy ewidencji ludności.

W rejonach objętych ewakuacją tworzy się:

szpitale polowe (SP)

rejon kierowania (RK)

strefy segregacji (triage)

rejony ewakuacyjne (RE)

punkty ewidencyjno-informacyjne (PEI);

punkty zbiórki (PZb);

punkty załadowcze (PZ);

tymczasowe miejsca dla LPR (HEMS)

miejsca dla aut ratowniczych i tymczasowe parkingi

dodatkowe punkty pomocy medycznej np. dla RM(PPM).

Na trasach ewakuacji tworzy się:

punkty pomocy medycznej (PPM);

punkty pomocy technicznej (PPT).

W docelowym miejscu przeznaczenia tworzy się:

punkty wyładowcze (PW);

punkty rozdzielcze (PR).

Zabezpieczenie procesu ewakuacji

W skład zabezpieczenia przebiegu procesu ewakuacji ludności wchodzi:

Karta mobilizacyjna – to dokument potwierdzający wyznaczenie żołnierza rezerwy na przydział mobilizacyjny, pracownika lub osoby nie będącej pracownikiem na pracowniczy przydział mobilizacyjny do określonej jednostki wojskowej oraz zobowiązujący do stawienia się w jednostce wojskowej w dniu zarządzenia mobilizacji lub w dniu określonym w karcie, albo pozostawania w gotowości do powołania.

Szef Obrony Cywilnej Kraju - jest centralnym organem właściwym w sprawach obrony cywilnej, powoływany na wniosek Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji przez prezesa Rady Ministrów. Podstawa prawna i zakres działań Szefa Obrony Cywilnej Kraju zawarte są w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 25 czerwca 2002 r., Nr 96, poz 850 § 2. Obecnie Szefem Obrony Cywilnej jest generał bryg. Wiesław Leśniakiewicz, Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej.

Zabezpieczenie transportowe

polega na precyzyjnym zaplanowaniu niezbędnej ilości środków transportowych do przewozu ewakuowanej ludności z rejonów ewakuacji do rejonów rozmieszczenia. W planowaniu środków transportowych należy uwzględnić: transport kolejowy, transport samochodowy, własne środki transportowe ewakuowanej ludności oraz (w przypadku braku możliwości zapewnienia środków transportu) ewakuację pieszą, zapewnienie transportu medycznego, w tym pojazdy do transportu wielu rannych oraz lotniczego = LPR.

Zabezpieczenie medyczno-sanitarne

doraźna pomoc przedlekarska oraz ratowniczo medyczna

opieka sanitarno-epidemiologiczna

procedury dekontaminacji

ewakuacja medyczna i jej koordynacja

Zabezpieczenie techniczne

zabezpieczenie techniczne ewakuacji ludności stanowią punkty pomocy technicznej i środki łączności, w które powinny być wyposażone organa i elementy ewakuacji (przyjęcia) ludności.

ilość i rozmieszczenie PPT określona jest w planie ewakuacji (przyjęcia) ludności.

środki łączności zapewniają szefowie OC.

Zabezpieczenie porządkowo-ochronne

utrzymanie ładu i porządku w miejscach rozwijania PEI, PZb, PZ, PW, PR

ochronę mienia ewakuowanej ludności pozostawiono w rejonach ewakuacji

regulację ruchu na trasach przemieszczania ewakuowanej ludności

Zabezpieczenie socjalno-bytowe

zakwaterowanie

zaopatrzenie

zabezpieczenie artykułów konsumpcyjnych (żywność, woda, odzież, energia itp.) organizują szefowie OC województw i tych gmin, na terenie których planowane jest rozmieszczenie ewakuowanej ludności.

Zabezpieczenie łączności

łączność powiadamiania – wykorzystuje się dostępne środki łączności radiowej i przewodowej, w tym regionalne rozgłośnie radiowe i telewizyjne oraz CB radio

łączność kierowania i współdziałania – wykorzystuje się środki łączności telefonicznej, radiotelefonicznej, dalekopisowej, faksowej i internetowej.