Ewangelia Filipa - Polski Serwis Naukowy

Ewangelia Filipa (tytuł oryg.: Peuaggelion pkata Philippos) to tekst gnostycki zaliczający się do Apokryfów. Apokryf powstał prawdopodobnie w latach 180-350 n.e., w środowisku gnostyckim (walentynianie), choć dokładne datowanie nie jest możliwe. Został on znaleziony w 1945 roku w jaskini koło Nag Hammadi w złym stanie (patrz → biblioteka z Nag Hammadi).

Gnostycyzm (z gr. γνωστικός gnostikos "dotyczący wiedzy, służący poznaniu") – doktryny i ruchy religijne powstałe w I i II w. na wschodzie cesarstwa rzymskiego, gł. w Syrii i Egipcie, będące kontynuacją gnozy, dualistyczne i łączące elementy chrześcijaństwa z grecko-egipskim hermetyzmem.

Biblioteka z Nag Hammadi – koptyjska biblioteka zawierająca trzynaście papirusowych kodeksów (Nag Hammadi Codex = NHC I-XIII) odnalezionych w 1945 roku nieopodal miejscowości Nag Hammadi w Górnym Egipcie. Papirusy te przechowywane są w Muzeum Koptyjskim w Kairze. Spośród 51 utworów, które składają się na ten zbiór, 49 to pisma wcześniej nieznane. Są to listy, dialogi objawiające, apokalipsy, apokryfy, a także fragment "Państwa" Platona. Większość pism zalicza się do dwóch kierunków gnostycyzmu: szkoły Walentyna (walentynianie) oraz do setian.

Ewangelia wg Filipa posiada strukturę zbioru wypowiedzi lub luźnych rozważań. W swojej treści wyraźnie nawiązuje do Ewangelii wg Tomasza i w zasadzie nie koresponduje z kanonicznymi ewangeliami. Do naszych czasów Ewangelia wg Filipa zachowała się w języku koptyjskim, jako tłumaczenie wcześniejszego tekstu greckiego.

Język koptyjski – potomek języka staroegipskiego, ostatnia faza rozwojowa języka egipskiego, należy do rodziny języków afroazjatyckich. Od XIX wieku jest językiem martwym. Do jego zapisu używano pisma alfabetycznego zapożyczonego od Greków. Ponieważ jednak w języku koptyjskim istniały głoski nie istniejące w grece, twórcy alfabetu koptyjskiego zapożyczyli z demotyki siedem znaków (lub sześć w zależności od dialektu), wystylizowali je i przy ich pomocy przekazywali dźwięki. Są to: Ϣ, Ϥ, Ϧ, Ϩ, Ϫ, Ϭ, Ϯ.

Język polski (polszczyzna) należy wraz z językiem czeskim, słowackim, pomorskim (kaszubskim), dolnołużyckim, górnołużyckim oraz wymarłym połabskim do grupy języków zachodniosłowiańskich, stanowiących część rodziny języków indoeuropejskich.

Zobacz też

Gnostycyzm

Ewangelia Tomasza

Ewangelia Marii Magdaleny

Linki zewnętrzne

Ewangelia Filipa z komentarzem

Ewangelia Filipa Published in August 2007 by New Atlanteans ISBN 978-1-8975-1013-1 (pol.)

Theology Website Gospel of Philip: translation and complete introduction by Wesley W. Isenberg