Ewaryst Andrzej Kuropatnicki - Polski Serwis Naukowy

Ewaryst Andrzej Kuropatnicki (ur. 26 października 1734 w Obrowcu, zm. 21 lutego 1788 w Tarnowcu) – hrabia, kasztelan buski, bełski, nieprzeciętna osobowość oświecenia: geograf i heraldyk, fundator renowacji kościoła w Lipinkach, mieszkaniec Lipinek, bibliofil, autor książek o Galicji i o uzdrowiskach oraz "Wiersza nad śmiercią Kajetana Sapiehy poległego 23 maja 1771 r. pod Lanckoroną".

Busko-Zdrój – miasto uzdrowiskowe w woj. świętokrzyskim, stolica powiatu buskiego, siedziba gminy Busko-Zdrój. Znane już w XII w. jako Bużsk, w XIII w. Busk. Pod względem liczby mieszkańców 7. w województwie świętokrzyskim. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. kieleckiego.

Hrabia – tytuł szlachecki, w Polsce od wyrazu grabia i grof, wyraz pochodzenia czeskiego i niemieckiego, w czasach wczesnośredniowiecznych comes, jednakże średniowieczni comites byli wyższymi urzędnikami, kasztelanami oraz wojewodami.

Jego ojcem był Józef Kuropatnicki (kasztelan biecki) (zm. 2 stycznia 1742 r.), a matką Teressa Zuzanna Keropatnicka z Kurdwanowskich (zm. 17 września 1759 r.), Jego pradziadem był Andrzej Michał Kuropatnicki (zm. po 1696), poseł, kasztelan biecki.

W 1753 r. był komisarzem trybunału skarbowego w Radomiu, w 1755 marszałkiem sejmiku bełskiego, w 1764 r. posłem województwa bełskiego na sejm elekcyjny itd. 21 października 1764 r. otrzymał przywilej na nowo utworzoną kasztelanię buską, a 3 października 1766 r. na kasztelanię bełską.

Katarzyna Kuropatnicka , z Łętowskich, herbu Ogończyk z Łętowa (ur. w 1732 r., zm. 13 października 1797 r. w Krakowie), pisarka, działaczka kulturalna i społeczna, fundatorka kościołów, dziedziczka, m.in. Tarnowca, i Lipinek.

Galicja (niem. Galizien, węg. Gácsország, cz. Halič, jid. גאַליציע - Golicje, tur. Haliç, rum. Galiţia, ros. Галиция - Galicija, ukr. Галичина - Hałyczyna) – potoczna nazwa narzucona przez zaborców i stosowana na określenie ziem znajdujących się obecnie w Polsce i Ukrainie składających się na dawny zabór austriacki. Również nazwa austriackiego kraju koronnego (dokładniej Królestwo Galicji i Lodomerii), istniejącego w latach 1772-1918. Zalicza się do niej ziemie południowej Małopolski po Wisłę, Ruś Czerwoną oraz zachodnią część Podola do linii Zbrucza. Jest to stosunkowo nowe pojęcie o charakterze kulturowym i historyczno-administracyjnym. Granice Galicji nie pokrywają się z granicami dawniejszych krain historycznych ani regionów geograficznych takich jak Małopolska czy ziemia halicka.

8 maja 1767 r. odznaczony przez króla Orderem św. Stanisława, a w 1778 r. Orderem Orła Białego.

W 1770 w celu ochrony zbiorów przed dewastacją przez wojska rosyjskie, nabył od jezuitów z Krosna znaczną część biblioteki klasztornej, którą ciągle powiększał. Po ojcu odziedziczył dobra Tarnowieckie obok Jasła, a w 1777 r. nabył klucz Lipinki k. Gorlic. Od austriackiego rządu otrzymał tytuł hrabiowski 10 marca 1779 r. W 1782 r. został zaliczony w poczet członków honorowych Akademii Krakowskiej i Akademii Zamojskiej.

Jasło – miasto powiatowe w południowo-wschodniej części Polski, w województwie podkarpackim (od 1999), w obrębie Dołów Jasielsko-Sanockich. Znajduje się ono na wysokości od 225 do 380 m n.p.m. na przecięciu rzek Wisłoki, Ropy oraz Jasiołki.

Lipinki – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie gorlickim, w gminie Lipinki. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego. Miejscowość jest siedzibą gminy Lipinki.

Zebrał wiele cennych rękopisów oraz czasopisma z lat 1759-1782. Przetłumaczył z niemieckiego "Geografię Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego" Antoniego Buschinga (Lipsk – Drezno 1768), a samodzielnie opracował "Geografię albo dokładne opisanie Królestw Galicji i Lodomerii" (Przemyśl 1786, II wydanie Lwów 1858, Muzeum Okręgowe w Krośnie, PUW Roksana, Krosno 1998, reprint wydania z 1858 r.), pierwszy polski opis geograficzno-statystyczny tych ziem odznaczający się dokładnością informacji. Opracował też herbarz pt. "Wiadomość o klejnocie szlacheckim oraz herbach domów szlacheckich w Koronie Polskiej i Wielkim Księstwie Litewskim" (W. 1789 cz. 1–4, M. Groll).

Radom – miasto z prawami powiatu w centralno-wschodniej Polsce, w województwie mazowieckim nad rzeką Mleczną. Największy ośrodek miejski w widłach Wisły i Pilicy. Czternaste co do wielkości miasto w Polsce. Siedziba kurii diecezji radomskiej i powiatu radomskiego. Centrum administracyjne i kulturalne ziemi radomskiej.

Przemyśl (ukr. Перемишль, ros. Перемышль, niem. Prömsel, czes. Přemyšl, łac. Praemislia) – miasto w województwie podkarpackim nad Sanem, liczące 66 389 mieszkańców (XII 2009), co czyni je drugim pod względem ludności miastem województwa podkarpackiego.

Utrzymywał fundację szpitala dla ubogich w Jaśle. Był sponsorem budowy i odnowienia kościołów w okolicy. Jego dwór w Tarnowcu był ważnym ośrodkiem życia kulturalnego w Galicji, gdzie wystawiano sztuki teatralne, słuchano występów kapel.

Poślubił Katarzynę Kuropatnicką z Łętowskich, która w 1789 r. zakupiła cudowną figurkę do kościoła w Tarnowcu. Jej ojcem był Stanisław Łętowski (podkomorzy krakowski) (zm. 1776) podstoli, poseł.

Miał z nią pięcioro dzieci. Jednak prawie wszystkie zmarły w młodości. Pozostał mu najmłodszy syn Józef i córka Konstancja.

Lodomeria – zlatynizowana nazwa Księstwa Włodzimierskiego, do którego od XIII wieku pretensje rościła sobie korona węgierska, a za jej pośrednictwem Habsburgowie. Ruskie księstwo halicko-włodzimierskie w pierwszych latach XIII wieku (1206, 1214) i latach 1370–1387 dostało się przejściowo pod wpływy węgierskie. Pokrywa się z obszarem zachodniej części historycznego Wołynia.

Order Świętego Stanisława Biskupa Męczennika – historyczny polski order ustanowiony 7 maja 1765 r. przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Odznaczenie było nadawane w: Rzeczpospolitej Obojga Narodów, Księstwie Warszawskim, Królestwie Polskim. Od 1831 r. włączone zostało do znaków zaszczytnych Cesarstwa Rosyjskiego. Po 1918 r. nie restytuowane przez władze II Rzeczpospolitej.

Kiedy jego najmłodszy syn, Józef Ksawery Kuropatnicki, wyjeżdżał do szkół, ojciec przekazał mu instrukcję wychowawczą pt. "Krótkie napomnienie od kochającego ojca dane ukochanemu synowi... przy odjeździe na nauki do konwiktu rzeszowskiego Scholarum Piarum anno 1776 ". Wydał ją F. Majchrowicz w "Przyjacielu Szkoły" 1923, nr 19-20.

Geografia – nauka przyrodnicza i społeczna zajmująca się badaniem powierzchni Ziemi (przestrzeni geograficznej), jej zróżnicowaniem przestrzennym pod względem przyrodniczym i społeczno-gospodarczym, a także powiązaniami pomiędzy środowiskiem przyrodniczym a działalnością społeczeństw ludzkich. Nazwa geografia (gr. Γεωγραφία) pochodzi od słów γῆ geos – "ziemia" i γράφω grapho – "piszę". Za twórcę terminu uważa się Eratostenesa z Cyreny. Ze względu na różnorodność przedmiotu geografii i urozmaiconej metodologii częste są dyskusje wokół jej definicji oraz zakresu badawczego; proponuje się używanie w miejsce dotychczasowej nazwy "geografia" terminu "nauki geograficzne".

Akademia Zamojska – wyższa uczelnia założona w 1594 roku przez Jana Zamoyskiego w Zamościu. W tym samym roku papież Klemens VIII zatwierdził powołanie Akademii w formie stosownej bulli, przy tej okazji dodając swój herb rodowy Aldobrandinich do godła Akademii. Statut Akademii zatwierdził w imieniu papieża biskup chełmski Stanisław Gomoliński.

Zmarł 21 lutego 1788 r. w Tarnowcu i tam został pochowany w kościele parafialnym.