Ezzelino da Romano - Polski Serwis Naukowy

Ezzelino III da Romano (ur. 25 kwietnia 1194 - zm. 7 października 1259) - feudalny władca włoskiego miasta Trevignano, który w sojuszu z cesarzem Fryderykiem II podporządkował sobie Weronę i inne miasta w północno-wschodnich Włoszech.

Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.

Liga Lombardzka – związek państw północnowłoskich zawarty w marcu 1167 roku przez 22 wielkie municypia, między innymi: Mediolan, Cremonę, Piacenzę, Mantuę, Bergamo, Brescię, Bolonię, Padwę, Treviso, Vicenzę, Weronę, Lodi i Parmę, a także przez niektórych właścicieli ziemskich, jak Markiz Malaspina czy Ezzellino da Romano. Została zawarta przeciwko Fryderykowi I Barbarossie dążącemu do zniszczenia ich autonomii. Ubiegał się o zyskanie nad nimi całkowitej kontroli na sejmie w Roncaliga (1158). Liga zyskała poparcie papieża Aleksandra III, który również życzył sobie upadku imperializmu we Włoszech. 29 maja 1176 zjednoczone siły Ligi pokonały pod Legnano wojska Fryderyka I, który przez pokój wenecki zawarł sześcioletni rozejm (1177-1183), do czasu zawarcia umowy w Konstancji, gdzie włoskie miasta zgodziły się pozostać lojalnymi wobec Imperium, ale zatrzymały jurysdykcję ponad ich terenami.

Ezzelino z Romanii swoją karierę polityczną rozpoczął w wieku lat trzydziestu. W 1223 otrzymał od ojca Ezzelino II da Romano miasto Trevignano. W 1225 roku udało mu się opanować Weronę, a jego dominację nad miastem potwierdziło nadanie w 1226 godności podesty. W tym też roku Ezzelino włączył się w walkę Ligi Lombardzkiej z cesarzem Fryderykiem II. Szybko jednak zerwał współpracę z Ligą i w 1230 roku zrezygnował ze stanowiska podesty. Związał się wkrótce z cesarzem i dzięki jego pomocy w 1232 roku ponownie objął władzę w Weronie. Sojusz Ezzelino z cesarzem wywołał zaniepokojenie w miastach wchodzących w skład Ligii Lombardzkiej, takich jak Mantua, Padwa i Brescia. Wkrótce te trzy miasta wystąpiły przeciwko Ezzelinowi. Jednak jego władzę uratowały przybyłe na pomoc wojska cesarskie, które w 1236 roku wkroczyły do Werony. Z ich pomocą Ezzelino przystąpił do podporzadkowywania sobie północnych Włoch, szybko zyskując sławę bezwzględnego i okrutnego władcy. W listopadzie 1236 roku złupił i zajął Vicenzę. Kilka dni później jej los podzieliła Padwa. Kiedy w 1237 roku Fryderyk pokonał wojska Ligii Lombardzkiej w bitwie pod Cortenuowa, Ezzelino w nagrodę za wierną służbę otrzymał od cesarza ręke jego córki. Przystąpił wówczas do rozszerzania swojego panowania, bezwzględnie rozprawiając się ze swoimi wrogami. W 1247 roku zajął Cremonę, a w 1250 zdobył Belluno. Jednak szczęście opuściło go w 1250 roku, kiedy zmarł cesarz Fryderyk. Pozbawiony jego pomocy Ezzelino musiał sam stawić czoła koalicji swoich nieprzyjaciół. Papież Innocenty IV obłożył go ekskomuniką i wezwał do krucjaty przeciwko niemu. Następca Innocentego - Aleksander IV powierzył dowództow wyprawy przeciw Ezzelinowi Filipowi z Rawenny. W 1256 roku Filip zdobył Padwę, w tym samym czasie siły Ezzelino zniszyły Mantuę, a 1258 roku Brescę. Następnie w bitwie pod Gambarą pokonały i wzięły do niewoli Filipa. W 1259 roku Ezzelino zaatakował Mediolan. Jednak w bitwie pod Cassano d'Adda jego armia została rozgromiona, a on sam ranny dostał sie do niewoli. Odmówił przyjmowania lekarstw oraz pożywienia i zmarł po czterech dniach.

Cremona – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Lombardia, nad rzeką Pad, stolica prowincji Cremona. Według danych na rok 2004 gminę zamieszkują 69 444 osoby, 992,1 os./km². Cremona leży na lewym brzegu Padu, na wschód od Piacenzy.

Mediolan (wł. Milano, łac. Mediolanum, lomb. Milan) – miasto i gmina w północnych Włoszech, stolica prowincji Mediolan i regionu Lombardia. Położone na północno-zachodnim skraju Niziny Padańskiej pomiędzy rzekami Ticino, Adda, Po i Alpami. Mediolan położony jest na wysokości 122 m n.p.m. Drugie co do wielkości po Rzymie miasto Włoch. Według danych na koniec 2005 roku gminę zamieszkuje 1 308 735 osób, 7191 os./km². Zajmuje powierzchnię 182 km².

Bibliografia

Alex Axelrod, Charles Phillips Władcy, tyrani, dyktatorzy. Leksykon, wyd. Politeja, Warszawa 2000.