Führerbunker - Polski Serwis Naukowy

Na mapach: 52°30′45.47″N 13°22′51.94″E / 52.5126306, 13.3810944

Plan bunkra

Führerbunker (niem., znaczenie dosłowne: "bunkier Wodza" lub "bunkier Führera") - wspólna nazwa dla kompleksu dwóch schronów przeciwlotniczych pod Starą Kancelarią Rzeszy w Berlinie, Niemcy gdzie Adolf Hitler spędził ostatnie tygodnie swego życia, a także miejsce, gdzie wraz z Evą Braun popełnił samobójstwo. Führerbunker był ostatnim z miejsc pełniących rolę FHQ - Głównej Kwatery Wodza.

Maskowanie jest to rodzaj zabezpieczenia działań bojowych obejmujący ogół działań zmierzających do wprowadzenia przeciwnika w błąd poprzez: ukrycie wojsk własnych, sprzętu bojowego, obiektów fortyfikacyjnych i tyłowych oraz działań wojsk i zamiarów dowództwa.
Powszechnie uważa się, że śmierć Adolfa Hitlera nastąpiła 30 kwietnia 1945 roku pomiędzy godziną 15:30 a 15:50 w jego gabinecie w tzw. bunkrze Führera pod ogrodem Starej Kancelarii Rzeszy w Berlinie przy Wilhelmstraße 77. Wkrótce po tym, ciała jego i żony zostały spalone u wyjścia ewakuacyjnego bunkra przez najbliższych współpracowników Hitlera przy użyciu ok. 160 litrów benzyny.

Historia i architektura

Tzw. bunkier Hitlera stanowiły w kwietniu 1945 dwa podstawowe obiekty:

stary schron tzw. "bunkier przedni", wybudowany pod wielkim hallem będącym salą recepcyjną tzw. Pałacu Radziwiłłowskiego – Starej Kancelarii Rzeszy w Berlinie przy Wilhelmstraße 77. Schron ten nie "wystawał" poza obrys fundamentu sali recepcyjnej pałacu.

nowy schron tzw. "bunkier tylny" lub "bunkier Hitlera", wybudowany pod ogrodami Kancelarii Rzeszy, patrząc od strony Pałacu Radziwiłłowskiego, za "bunkrem przednim" i głębiej od niego. Od strony Nowej Kancelarii Rzeszy, noszącej adres Voßstraße 6, obiekt ten znajdował się ok. 120 metrów na północny wschód, na głębokości według jednych źródeł ok. 8, innych zaś 17 metrów pod powierzchnią gruntu.

Opis

Obydwa bunkry wybudowane zostały w przybliżeniu na podobnym planie. Łączyła je klatka schodowa w kształcie graniastosłupa o podstawie kwadratu. Łączna powierzchnia użytkowa obu bunkrów wynosiła ok. 700 metrów kwadratowych. Każdy z nich mieścił od 12 do 18 pomieszczeń o powierzchni rzędu 3x4 metry. Niektóre z nich nie miały ścian działowych, co podwajało lub potrajało powierzchnię użytkową. Środkiem obu biegły przedzielone korytarze, a utworzone w ten sposób dodatkowe pomieszczenia o powierzchniach ok. 10-14 metrów kwadratowych każde, wykorzystywane były odpowiednio jako poczekalnia, świetlica-jadalnia lub sala odpraw.

Arthur Axmann (ur. 18 lutego 1913 r. w Hagen, zm. 24 października 1996 r. w Berlinie), działacz narodowosocjalistyczny i Reichsjugendführer (Dowódca Młodzieży Rzeszy).
Upadek (oryg. niem. Der Untergang) − niemiecki dramat wojenny z 2004 roku w reżyserii Olivera Hirschbiegela. W roli głównej zagrał szwajcarski aktor i reżyser Bruno Ganz.

"Bunkier przedni" wzniesiony został w roku 1936 w trakcie budowy nowej sali recepcyjnej Pałacu Radziwiłłowskiego, zachodzącej na zaplecze Ministerstwa Spraw Zagranicznych przy Wilhelmstraße 76.

Budowę „bunkra tylnego” o kryptonimie "B207" zlecono w końcu kwietnia 1943 w ramach intensywnej rozbudowy systemu schronów przeciwlotniczych Berlina. Prace ziemne maskowano przed zwiadem lotniczym. Na miejsce budowy prowadziła wzdłuż budynku Nowej Kancelarii zamaskowana sztolnia, którą wyprowadzono na powierzchnię pod otaczającą cały ogród pergolą, tak, że wjazd znajdował się z daleka od miejsca właściwej budowy. Podstawa bunkra miała obrys ok. 19,5 na 18,8 metrów. Grubość ścian zewnętrznych ok. 4,5 metra. Dwa rogi od strony „przedniego bunkra” były ścięte pod kątem 45 stopni w celu odbicia ewentualnych fal uderzeniowych (prawdopodobnie pozostałe 2 narożniki też miały "skosy", ale ta część bunkra nie została po wojnie nigdy odsłonięta (?)). Grubość stropu rzędu 4 metrów żelbetu była wynikiem doświadczeń z bombardowań alianckich najcięższymi wówczas bombami. (Latem 1944 strop bunkra Hitlera w FHQ Wolfsschanze wyłozono zbrojoną mieszanką betonową już na grubość rzędu 8 metrów). Oprócz pomieszczeń mieszkalnych, w obiekcie były także centrala telefoniczna z dalekopisem, urządzenia wentylacyjne i grzewcze, agregat z pompą wody z własnej studni, podręczny magazyn, ubikacje i łazienki. Obydwa wejścia bunkra wyposażone były w śluzy gazowe.

Führerhauptquartier - FHQ (pol. Główna Kwatera Wodza). Obiekt lub kompleks obiektów którym określano w hitlerowskich Niemczech w czasie II wojny światowej miejsce, z którego oficjalnie sprawował władzę wódz (niem. führer) – Adolf Hitler.
Johanna Maria Magdalena "Magda" Goebbels (ur. 11 listopada 1901, zm. 1 maja 1945) – żona ministra propagandy, kanclerza Josepha Goebbelsa, zagorzała zwolenniczka Adolfa Hitlera. W końcowym okresie wojny w otoczonym Berlinie popełniła wraz z mężem samobójstwo, zabijając wcześniej sześcioro swoich dzieci.

„Bunkier tylny” z powierzchnią łączyły trzy trakty komunikacyjne;

od strony Voßbunkra mający ok. 105 metrów długości tzw. „korytarz Kannenberga” (od nazwiska intendenta Hitlera) wiodący do piwnic pod wielką salą recepcyjną Starej Kancelarii,

od strony „bunkra przedniego” wejście z piwnic pod wielką salą recepcyjną w Starej Kancelarii,

od strony ogrodów Kancelarii wyjście awaryjne prostopadłościenną klatką schodową o czterech biegach stopni.

Znajdujący się w "bunkrze tylnym" gabinet Hitlera wyposażony był spartańsko: małe biurko, kanapka, stół i 3 fotele. Nad biurkiem wisiał owalny portret Fryderyka Wielkiego pędzla Antona Graffa. Kiedy trzeba było przejść przez gabinet należało odstawić fotele. Po lewej stronie gabinetu były drzwi do łazienki, po prawej do sypialni. Więcej luksusu miała Eva Braun, która posiadała do swojej wyłącznej dyspozycji garderobę. Naprzeciwko pomieszczeń Hitlera ulokowano kwaterę lekarzy Theo Morella i Ludwiga Stumpfeggera z dobrze wyposażonym gabinetem zabiegowym.

Arthur Axmann (ur. 18 lutego 1913 r. w Hagen, zm. 24 października 1996 r. w Berlinie), działacz narodowosocjalistyczny i Reichsjugendführer (Dowódca Młodzieży Rzeszy).
Wilhelm Burgdorf (ur. 14 lutego 1895 w Fürstenwalde, zm. 1/2 maja 1945 w Berlinie) – były niemiecki generał. Służył jako dowódca i oficer sztabowy w Wehrmachcie armii niemieckiej podczas II wojny światowej.

Ani "przedni" ani "tylny" bunkier nie były budowane z przeznaczeniem na FHQ. Były to dobrze wyposażone schrony przeciwlotnicze.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)