Fłaryjan Żdanowicz - Polski Serwis Naukowy

Flaryjan Żdanowicz, biał. Фларыян Паўлавіч Ждановіч, ps. Aleś Kresik, Iwan Karaś (ur. 28 października 1884 w Mińsku, zm. 20 października 1942 tamże) - białoruski aktor i reżyser, teatrolog, jeden z twórców profesjonalnego teatru na Białorusi, brat Antona.

Związek Wyzwolenia Białorusi (biał. Саюз вызвалення Беларусі) – nieistniejąca w rzeczywistości organizacja o charakterze nacjonalistycznym, o przynależność do której oskarżono w 1929 większość białoruskiej elity intelektualnej na fali walki z narodową demokracją (tzw. nac-demami).

Janka Kupała, biał. Янка Купала, właśc. Iwan Łucewicz, biał. Іван Дамінікавіч Луцэвіч (ur. 7 lipca 1882, zm. 28 czerwca 1942) – klasyk literatury białoruskiej, poeta, dramaturg, publicysta, wybitny działacz Białoruskiego Odrodzenia początku XX wieku i jeden z twórców białoruskiego języka literackiego.

W 1902 roku ukończył warszawską szkołę dramatu, po czym pracował jako aktor w polskich teatrach na Białorusi. Zaangażowany w białoruskie odrodzenie kulturalne wystawił w 1913 roku w Radoszkowiczach "Paulinkę" Janka Kupały, przygotowywał też m.in. program "Biełaruski kirmasz" oraz spektakl "Pa rewizii" M. Kropiwnickiego w Starym Siole pod Mińskiem. Za wystawienie tej ostatniej sztuki groził mu areszt carski, w wyniku czego wyjechał na Krym - występował tam m.in. w rosyjskim teatrze.

20 października jest 293. (w latach przestępnych 294.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 72 dni. Jest to początek miesiąca Brumaire we francuskim kalendarzu rewolucyjnym.

Teatrologia, nauka o teatrze. Pojęcie ukształtowane pod wpływem tzw. Wielkiej Reformy Teatru w pierwszym dwudziestopięcioleciu XX wieku, w kręgu badaczy skupionych na berlińskim uniwersytecie wokół Maxa Hermanna. To on ukuł i spopularyzował termin Theaterwissenschaft, któremu w Polsce Leon Schiller, Władysław Zawistowski, Wiktor Brumer i inni badacze nadali imię teatrologii.

Wkrótce powrócił do Mińska, gdzie do rewolucji lutowej pracował w lokalnym magistracie, został też m.in. dyrektorem artystycznym Pierwszego Towarzystwa Dramatu i Komedii w Mińsku. Po zakończeniu wojny polsko-radzieckiej w 1920 roku organizował w Mińsku Białoruski Teatr Państwowy (obecnie Teatr Kupały), którego został dyrektorem. Podjął pracę w narkomacie oświaty Białoruskiej SRR, z ramienia którego sprawował zarząd nad państwowymi teatrami na Białorusi.

Kanał Białomorsko-Bałtycki (ros. Беломорско-Балтийский канал имени Сталина), popularnie nazywany Biełmorkanał — kanał budowany w latach 1930-1933, łączący Morze Bałtyckie i Morze Białe.

Język białoruski (беларуская мова, biełaruskaja mowa) – należy do grupy języków wschodniosłowiańskich. Liczba osób posługujących się tym językiem wynosi około 9 milionów.

19 lipca 1930 roku został aresztowany przez NKWD jako rzekomy członek Związku Wyzwolenia Białorusi i wkrótce skazany na pięć lat łagru - pracował przy budowie kanału białomorskiego. W 1937 roku został ponownie aresztowany i rozstrzelany. W 1958 roku rehabilitowany decyzją Sądu Najwyższego ZSRR.

Rewolucja lutowa – rosyjska rewolucja przeciwko carowi Mikołajowi II i monarchii absolutnej. Wybuchła 3 marca 1917 (wg kalendarza juliańskiego 18 lutego). Spowodowała utworzenie się dwuwładzy w Rosji, zakończonej przez rewolucję październikową.

NKWD – Ludowy Komisariat Spraw Wewnętrznych ZSRR (ros. НКВД – Народный комиссариат внутренних дел – [Narodnyj Komissariat Wnutriennich Dieł] posłuchaj ?/i) – centralny organ państwowy (ministerstwo) wchodzący w skład Rady Komisarzy Ludowych – rządu ZSRR, istniejący pod tą nazwą w latach 1917-1946. Zakres jego działalności zmieniał się na przestrzeni lat, początkowo NKWD zajmował się sprawami administracyjno-porządkowymi. Od 1934 r. rola komisariatu wzrosła po reorganizacji polegającej na wcieleniu do jego struktur OGPU i mianowania jego szefa Gienricha Jagody ludowym komisarzem spraw wewnętrznych (szefem NKWD), co było jednym z elementów przygotowań Stalina do Wielkiej Czystki lat 1936-1939. NKWD skupił więc cały aparat represji policyjnych ZSRR – od milicji kryminalnej poprzez wywiad (INO) i kontrwywiad, wojska ochrony pogranicza, administracyjne sądownictwo doraźne (trójki NKWD) po system obozów koncentracyjnych i pracy przymusowej Gułagu. Komisariat nadzorował również lokalne instytucje rządowe, następnie w 1946 r. przemianowany został na Ministerstwo Spraw Wewnętrznych ZSRR. Na terenie całego kraju NKWD działał zarówno bezpośrednio, jak i przez komisariaty spraw wewnętrznych poszczególnych republik, będące jego filiami.