FK Partizan Belgrad - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy Partizana Belgrad (sekcji piłkarskiej). Zapoznaj się również z: inne sekcje klubu.

Fudbalski Klub Partizan - serbski klub piłkarski z siedzibą w Belgradzie, założony w 1945 roku, finalista Pucharu Europy Mistrzów Krajowych z 1966. W sezonie 2009/2010 występuje w rozgrywkach Meridijan Superligi. Klub jest właścicielem drugoligowego zespołu Teleoptik Belgrad.

Serbia, Republika Serbii (serb. Република Србија) – państwo w południowej Europie, powstałe 5 czerwca 2006 roku po rozpadzie państwa Serbii i Czarnogóry. Stolicą jest Belgrad. Serbia graniczy z Węgrami na północy, Rumunią i Bułgarią na wschodzie, Macedonią i Albanią na południu oraz z Czarnogórą, Chorwacją i Bośnią i Hercegowiną na zachodzie.

Serbia i Czarnogóra (serb. Srbija i Crna Gora/Србија и Црна Гора) – dawne państwo w Europie Południowej powstałe 4 lutego 2003 roku w miejsce dotychczasowej Federacyjnej Republiki Jugosławii i istniejące do 5 czerwca 2006 roku, kiedy to po proklamowaniu niepodległości przez Czarnogórę (3 czerwca 2006) parlament Serbii uznał Serbię za prawnego kontynuatora państwowości Serbii i Czarnogóry.

Historia

Parizan Belgrad został założony 4 października 1945 jako część Jugosłowiańskiego Stowarzyszenia Sportowego Partizan. Klub jest nadal członkiem tego stowarzyszenia, obecnie nazwanego Stowarzyszeniem Sportowym Serbii i Czarnogóry, które zrzesza 25 różnych klubów sportowych. Został założony jako klub Jugosłowiańskiej Armii Ludowej, a jego stadion został nazwany imieniem tejże armii. We wczesnych latach 50. Partizan uniezależnił się od wojska. Swój pierwszy międzynarodowy mecz klub rozegrał 6 grudnia 1945 roku z zespołem CSKA Moskwa.

Język serbski (cрпски, srpski) – jedna z uregulowanych wersji dialektu sztokawskiego, używana głównie przez Serbów i Czarnogórców w Serbii, Czarnogórze, Bośni i Hercegowinie oraz w innych krajach.

Liga Mistrzów UEFA (ang. UEFA Champions League) – międzynarodowe, klubowe rozgrywki piłkarskie, utworzone z inicjatywy UEFA w 1992, jako kontynuacja Pucharu Europy Mistrzów Krajowych (zwanego też Pucharem Europy lub Pucharem Mistrzów) i regularnie prowadzone przez tę organizację od sezonu 1992/1993 w ramach europejskich pucharów, przeznaczone dla najlepszych męskich drużyn klubowych (zajmujących czołowe miejsca w europejskich ligach krajowych). Są to najbardziej prestiżowe klubowe zmagania piłkarskie w Europie.

Sukcesy

Krajowe

Mistrzostwo Jugosławii (17): 1947, 1949, 1961, 1962, 1963, 1965, 1976, 1978, 1983, 1986, 1987, 1993, 1994, 1996, 1997, 1999, 2002

Mistrzostwo Serbii i Czarnogóry (2): 2003, 2005

Mistrzostwo Serbii (4): 2008, 2009, 2010, 2011

Puchar Jugosławii (9): 1947, 1952, 1954, 1957, 1989, 1992, 1994, 1998, 2001

Puchar Serbii (3): 2008, 2009, 2011

Międzynarodowe

finalista Pucharu Europy Mistrzów Krajowych: 1966

Puchar Mitropa: 1978

Barwy

Barwy Partizana to czarny i biały, które zastąpiły niebieski i czerwony, używane w pierwszych trzynastu latach istnienia klubu. Według relacji legendarnego gracza Partizana, Stjepana Bobka, klub zmienił barwy po turnieju rozegranym 1958 roku w Ameryce Płd. Partizan rozegrał tam kilka spotkań, a jednym z jego rywali był Juventus Turyn. Włoski klub od lat występuje w czarno-białych trykotach. Bobek w jednym z wywiadów powiedział, że Partizan rozegrał bardzo dobry mecz przeciwko Turyńczykom. Prezes turyńskiego klubu był pod tak dużym wrażeniem gry belgradzkich piłkarzy, że w dowód szacunku podarował im dwa komplety czarno-białych strojów. Nowe barwy szybko przypadły do gustu piłkarzom oraz kibicom Partizana i klub nigdy już ich nie zmienił. Obecnie Partizan występuje w strojach czarno-białych u siebie, zaś w czerwono-niebieskich w meczach wyjazdowych.

Serbska SuperLiga (srb. Супер Лига Србије / Super Liga Srbije) - najwyższa piłkarska klasa rozgrywkowa w Serbii. Liczy ona szesnaście zespołów, z których najgorsze spadają do drugiej ligi. W obecnej formie rozgrywki istnieją od roku 2006; przedtem obejmowały one także zespoły z Czarnogóry.

Puchar Mitropa - międzynarodowy klubowy turniej piłkarski rozgrywany w latach 1927 - 1992. Najdłużej rozgrywane międzynarodowe zawody piłkarskie w Europie.

Kibice

Kibice Partizana Belgrad nazywani są Grobari (Grabarze). Etymologia tego przydomku ma dwa źródła. Partizan ma swoją siedzibę na ulicy Humskiej 1. W języku serbskim rzeczownik humka oznacza grób. Inne źródła podają, że nazwę Grobari wymyślili kibice Crvenej Zvezdy na początku lat 70. Skojarzenie wzięło się od strojów piłkarskich, które barwą przypominają czarne stroje grabarzy. Kibice "czerwonej gwiazdy" nadali im ten przydomek, mając na myśli raczej złośliwość. Skutek był zupełnie odwrotny, fanom Partizana bardzo spodobało się to określenie. Oficjalnie nazwa Grobari funkcjonuje wśród kibiców Partizana od 1970 roku.

Sport – według nauki o wychowaniu fizycznym: rozmaite formy aktywności fizycznej i umysłowej, podejmowane dla przyjemności lub współzawodnictwa. Od "zwykłej rekreacji" ma go różnić przestrzeganie szeregu reguł obowiązujących w danej dyscyplinie.

Stjepan Bobek (ur. 3 grudnia 1923 w Zagrzebiu, zm. 22 sierpnia 2010 w Belgradzie) - były piłkarz chorwacki, reprezentujący Jugosławię, grający na pozycji napastnika. Później zajął się pracą trenerską.

Mecze z Crveną Zvezdą

Największym rywalem belgradzkich piłkarzy jest Crvena Zvezda. Mecze pomiędzy Partizanem a Zvezdą należą do najbardziej znanych pojedynków derbowych na świecie z uwagi na wielką wzajemną niechęć ich sympatyków. Mecze belgradzkich zespołów porównywane są ze spotkaniami między Wisłą Kraków a Cracovią, czy między AS Roma a Lazio Rzym. W Serbii o meczu Partizana z Crveną Zvezdą mówi się večiti derbi, czyli wieczne derby. Zaś oba kluby nazywa się večiti rivali, co znaczy – odwieczni rywale.

Jugosławia – nazwa państwa narodów południowosłowiańskich (słowo jug w większości języków owych narodów znaczy "południe"), używana do 1918 r. jako koncepcja polityczna, od 1918 dla Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców, następnie od 1929 r. już oficjalne dla Królestwa Jugosławii, od 1943 r. Socjalistycznej Federacyjnej Republiki Jugosławii, a po jej rozpadzie (w latach 1991-1992) dla Federalnej Republiki Jugosławii będącej federacją Serbii i Czarnogóry – do 2003.

CSKA Moskwa (ros. Профессиональный футбольный клуб ЦСКА Москва, Profiessionalnyj Futbolnyj Kłub "CSKA" Moskwa) – rosyjski klub piłkarski z siedzibą w Moskwie, występujący w rozgrywkach rosyjskiej Premier Ligi (1. liga), niegdyś drużyna piłkarska sportowego klubu CSKA (Centralnyj Sportiwnyj Kłub Armii). Klub ma na swoim koncie 7 mistrzostw ZSRR oraz trzy mistrzostwa niepodległej Rosji. Wygrał także jeden Puchar UEFA.