Falkonet - Polski Serwis Naukowy

Falkonet – małe działko, rodzaj broni odprzodowej z XVI i XVII wieku, umieszczane na burcie okrętu bądź na kasztelu (zazwyczaj na ruchomej, widlastej podstawie); stosowane głównie w czasie abordażu. Na lądzie jako działko polowe piechoty lub w małych zameczkach. Był to rodzaj kolubryny (tzw. oktawa kolubryna), strzelającej kulami o wagomiarze 1-3 funtów (kaliber 55–70 mm). Działko to w Polsce często było zwane sokolikiem lub śmigownicą. Ze względu na zastosowanie broń ta w Polsce często mylona jest z folgerzem, który był mniejszy, ale spełniał identyczne zadania.

Folgerz – mała, najczęściej odprzodowa, armata o niewielkim zasięgu strzału. Umieszczana była na obracanym forkiecie lub stojaku, co umożliwiało strzelanie w różnych kierunkach i pod różnym kątem. Używana była od przełomu XV/XVI do XIXw. W Polsce armata ta często jest mylona z falkonetem, który miał podobne zastosowanie, ale był większy i cięższy do folgerza. Broni tej nie należy także mylić z inną armatą – foglerzem.

Kasztel (z łac. castellum) – to wysoka, często kilkupokładowa nadbudówka na dawnych żaglowcach. Wyróżniano kasztele dziobowe i rufowe. Znajdowały się w nich pomieszczenia dla oficerów i stanowiska lekkich dział.

Zobacz też

Folgerz

Bibliografia

PWN Leksykon: Wojsko, wojna, broń, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2001, ISBN 83-01-13506-9.

Linki zewnętrzne

Strona poświęcona uzbrojeniu ze zdjęciem falkonetu (en) - dostęp: 20 lutego 2011

Abordaż (fr. abordage) – sposób walki morskiej polegający na zetknięciu się dwóch okrętów i prowadzeniu walki wręcz na ich pokładach w celu zdobycia wrogiego okrętu lub jego późniejszego zatopienia. Stosowany od początku żeglugi, był podstawowym sposobem walki morskiej w epoce okrętów żaglowych do XVII wieku i, mimo wzrostu znaczenia artylerii, pozostał jednym z podstawowych sposobów walki do początku XIX wieku. Abordaż zastąpił w tej roli taranowanie, dominujące w epoce okrętów wiosłowych w starożytności, stając się także podstawowym sposobem walki XV- i XVI-wiecznych galer wiosłowych.

Kaliber broni - najmniejsza średnica przewodu lufy broni palnej. Pod uwagę nie bierze się zakończenia lufy, które, np. w garłaczu, może rozszerzać się lejkowato. W przypadku luf gwintowanych kaliber broni oznacza średnicę lufy mierzoną na polach gwintu.