Fantazja - psychologia - Polski Serwis Naukowy

Fantazmat, fantazja (gr. phantasia - wyobraźnia) - pojęcie pochodzące z języka psychoanalizy. Fantazja to pewien wyobrażony scenariusz, w którym w sposób jawny lub ukryty osoba spełnia swoje życzenia. Fantazja jest elementem rzeczywistości psychicznej. To co podmiot uważa za swoje rzeczywiste wspomnienie jest - z punktu widzenia psychoanalizy - jedynie jego fantazją i nie musiało się wydarzyć w rzeczywistości lub wydarzyło się inaczej niż jest to relacjonowane przez podmiot.

Życzenie - (niem. Wunsch) - pojęcie pochodzące z psychoanalizy, odnosi się do pobudki psychicznej, będącej przyczyną różnorodnych aktów psychicznych (np. działania, czynności pomyłkowe, objawy nerwicowe, marzenia senne).

Zaburzenia nerwicowe zwane potocznie nerwicami (albo: neurozami) – grupa zaburzeń psychicznych o bardzo rozmaitej symptomatyce, definiowana jako zespoły dysfunkcji narządów, psychogennych zaburzeń emocjonalnych, zakłóceń procesów psychicznych i patologicznych form zachowania występujących w tym samym czasie i powiązanych ze sobą wzajemnie.

W najwęższym znaczeniu tego terminu, pod pojęciem fantazji rozumieć należy marzenie dzienne, scenariusz snuty przez podmiot w stanie świadomości, w którym prezentuje sobie pożądany lub niepożądany przebieg pewnych przyszłych lub przeszłych wydarzeń.

W szerszym znaczeniu fantazje to przekonania, wspomnienia przeszłych wydarzeń. W tym znaczeniu fantazja jest pochodną nieświadomości. Fantazje zatem mogą być świadome lub nieświadome. Fantazja pozostanie świadoma dopóty, dopóki jej związek ze nieświadomością nie zostanie zauważony przez cenzurę. Nieświadome fantazje - zgodnie z koncepcją Zygmunta Freuda są przyczyną nerwicy.

Psychoanaliza (od gr. ψυχη = "psyche", "dusza" i ανάλυσις = "analiza") – zbiór teorii dotyczących struktury psychiki człowieka, jego rozwoju i funkcjonowania, próbujących wyjaśniać powstawanie różnych aktów psychicznych. Tworzenie psychoanalizy rozpoczął Zygmunt Freud w latach dziewięćdziesiątych XIX wieku.

Świadomość - stan psychiczny, w którym jednostka zdaje sobie sprawę ze zjawisk wewnętrznych, takich jak własne procesy myślowe, oraz zjawisk zachodzących w środowisku zewnętrznym i jest w stanie reagować na nie (somatycznie lub autonomicznie).