FcεRI - Polski Serwis Naukowy

FcεRI, Fc epsilon RI – receptor o wysokim powinowactwie dla immunoglobuliny E (IgE), przeciwciała odgrywającego istotną rolę w reakcjach alergicznych oraz związanego z odpornością na inwazje pasożytnicze. FcεRI jest zbudowany z czterech łańcuchów: alfa (FcεRIα), beta (FcεRIβ), oraz dwóch łańcuchów gamma (FcεRIγ).

Alergia (popularnie stosowane synonimy uczulenie, nadwrażliwość) – patologiczna, jakościowo zmieniona odpowiedź tkanek na alergen, polegająca na reakcji immunologicznej związanej z powstaniem swoistych przeciwciał, które po związaniu z antygenem doprowadzają do uwolnienia różnych substancji – mediatorów stanu zapalnego. Może się objawiać łagodnie, jak w przypadku kataru czy łzawienia, aż po zagrażający życiu wstrząs anafilaktyczny i śmierć.

Immunoglobuliny E (IgE, reaginy, atopiny) – przeciwciała zawierające łańcuch ε, składający się z domen VH + CH1 + CH2 + CH3 + CH4 i nie mający regionu zawiasowego.

FcεRI występuje głównie na komórkach tucznych i bazofilach, ale może występować też na komórkach Langerhansa, eozynofilach i monocytach. Łańcuch alfa, wyeksponowany na powierzchni komórki, jest odpowiedzialny za wiązanie wolnych przeciwciał klasy IgE. Receptory te są rozmieszczone równomiernie na powierzchni komórki i cechują się dużą mobilnością w płaszczyźnie błony komórkowej.

Komórki Langerhansa – niedojrzałe komórki dendrytyczne zawierające duże ziarnistości zwane ziarnistościami Birbecka. Przy infekcjach w obrębie skóry, lokalne komórki Langerhansa pochłaniają i przetwarzają antygeny mikroorganizmów, a następnie wędrują do warstw korowych węzłów chłonnych, aby dojrzeć do komórek prezentujących antygen. Nazwa upamiętnia Paula Langerhansa.

Białka receptorowe – białka łączące się z określoną inną substancją (ligandem), taką jak np. neuroprzekaźnik albo hormon, i inicjujące kaskadę przewodzenia sygnału i reakcji komórki w odpowiedzi na ligand. W zasadzie ligand pasuje do receptora jak klucz do zamka, jednak jeden ligand może wiązać się z różnymi receptorami oraz jeden receptor może być pobudzany przez jeden lub więcej ligandów. Receptory mają ogromne znaczenie w biotechnologii i medycynie: badania nad nowymi lekami koncentrują się na znalezieniu substancji chemicznych blokujących lub pobudzających receptory.

Mechanizmem najczęściej aktywującym wymienione komórki jest związanie antygenu z przeciwciałem zakotwiczonym w błonie komórkowej poprzez FcεRI. W reakcji z alergenem, który musi mieć właściwości mostkowania co najmniej dwóch przeciwciał IgE, dochodzi do agregacji receptorów (tworzenie "plamek"). Następstwem tego procesu jest zainicjowanie ciągu przemian biochemicznych prowadzących do degranulacji komórki i wytworzenia mediatorów procesu zapalnego.

CD23, inaczej FcεRII lub Fc epsilon RII – receptor o niskim powinowactwie dla immunoglobuliny E (IgE), przeciwciała odgrywającego istotną rolę w reakcjach alergicznych oraz, co jest kwestią sporną, odporności na inwazje pasożytnicze.

Komórki tuczne (mastocyty) – komórki tkanki łącznej oraz błon śluzowych, mające okrągły lub owalny kształt, powstające z prekursorów szpikowych (prawdopodobnie tych samych, co bazofile), do miejsca ostatecznego osiedlenia docierają wraz z krwią. Najczęściej można spotkać je w okolicy niewielkich naczyń krwionośnych w narządach stykających się ze środowiskiem zewnętrznym. Jądro komórkowe jest niewielkie, chromatyna skondensowana, aparat Golgiego jest dobrze rozbudowany, pozostałe organella są słabo rozwinięte. W cytoplazmie znajdują się liczne, ciemne, zasadochłonne ziarna, mające właściwość metachromazji. Błona komórkowa tworzy liczne mikrokosmki. Ziarnistości mastocytów są bogate w histaminę i heparynę. Ponadto pobudzone wydzielają prostaglandyny i cytokiny (np. interleukinę 4 i TNF-α). Zawierają również proteazy (np. tryptazę lub chymazę). Na ich powierzchni znajduje się receptor FcεRI wiążący przeciwciała IgE. Mastocyty zostały odkryte i opisane po raz pierwszy przez Paula Ehrlicha w 1876 roku.

Zobacz też

CD23 (FcεRII)