Ferdinand Edralin Marcos (ur. 11 września 1917 - zm. 28 września 1989) - filipiński polityk i prezydent tego kraju w latach 1966-1986. Był mężem Imeldy Marcos.

Biografia

Wczesne lata

Urodził się w 1917 roku na wyspie Sarrat. Uczęszczał do szkoły w Manili. W 1939 roku ukończył z wyróżnieniem wydział prawa Uniwersytetu Filipińskiego. W czasie II wojny światowej służył w filipińskiej armii. Został wzięty do niewoli japońskiej i zmuszony do wzięcia udziału w tak zwanym marszu śmierci z Bataan do środkowego Luzonu. Później udało mu się uciec z niewoli. Według jego własnej relacji: aktywnie uczestniczył potem w działaniach filipińskiej, antyjapońskiej partyzantki. Brak jednak innych poświadczonych dowodów na temat jego aktywnego udziału w walce ruchu oporu.

Początki działalności politycznej

Po wojnie Marcos w latach 1946-1947 pełnił funkcję asystenta Manuela Roxasa, pierwszego prezydenta niepodległych Filipin. W latach 1949-1959 sprawował mandat deputowanego do Izby Reprezentantów, a w latach 1959-1965 zasiadał w senacie. Wkrótce potem rozpoczął starania o uzyskanie nominacji prezydenckiej z ramienia Partii Liberalnej. Wobec braku poparcia liberałów postanowił związać się z Partią Narodową i wystąpić przeciw kandydatowi liberałów Diosdado Macapagalowi. Po zaciętej kampanii wyszedł zwycięsko z konfrontacji wyborczej i 30 grudnia 1965 roku został prezydentem Filipin. Cztery lata później wybrano go ponownie.

RzÄ…dy prezydenckie

Pierwsze dwie kadencje Marcosa znaczą ważne reformy, służące poprawie sytuacji rolnictwa, przemysłu i edukacji. Stopniowo jednak w kraju zaczęły nasilać się różnorakie konflikty i napięcia. W odpowiedzi Marcos 21 września 1972 roku wprowadził stan wyjątkowy i przeprowadził masowe aresztowania politycznych przeciwników. Rozwiązał parlament i wprowadził nową konstytucję, znacznie zwiększającą jego władzę. W styczniu 1981 roku zniósł stan wyjątkowy, w dalszym ciągu jednak sprawował władzę za pomocą dekretów.

Przeciwko rządom Marcosa zdecydowaną walkę prowadziła partyzantka muzułmańska z Narodowego Frontu Wyzwolenia Moro oraz komuniści, którzy utworzyli Nową Armię Ludową. Równocześnie przeciwko jego dyktaturze występowała opozycja liberalna z Benigno Aquino na czele, którego Marcos kazał uwięzić. Po ośmiu latach więzienia Aquino, cieszący się dużą popularnością wśród ludności, został zwolniony i wyjechał do Stanów Zjednoczonych, gdzie przeszedł operację serca. Po zakończeniu kuracji zdecydował się powrócić do Filipin. 21 sierpnia 1983 roku został jednak zastrzelony na lotnisku w Manili. Jego śmierć spowodowała wybuch zamieszek w całym kraju. Marcos został zmuszony do powołania komisji śledczej, która ustaliła, że za zamach odpowiedzialny był najwyższy rangą oficer armii filipińskiej, krewny i bliski współpracownik Marcosa - generał Fabian Ver.

Wybory 1986 roku

Starając się umocnić swą pozycję Marcos zarządził przeprowadzenie wyborów prezydenckich. Do walki z nim stanęła wdowa po zastrzelonym Aquino - Corazon Aquino. Przeprowadzone w 1986 roku wybory, którym towarzyszyły liczne nadużycia i fałszerstwa, przyniosły Marcosowi kolejne zwycięstwo. Opozycja nie uznała jednak tych wyborów. W tej sytuacji Marcos postanowił siła rozprawić się z przeciwnikami. Na jego polecenie dokonano wśród opozycyjnych polityków wielu aresztowań. Spowodowało to zamieszki w całym kraju.

Upadek

25 lutego 1986 roku Marcos i Aquino niezależnie od siebie, ogłosili przejęcie władzy prezydenckiej. Marcos pozbawiony poparcia armii, stanął w obliczu klęski. W tej sytuacji wraz z żoną Imeldą postanowił opuścić Filipiny i schronić się na Hawajach. Po obaleniu jego rządów ujawniono dokumenty świadczące o zagarnięciu przez niego ogromnych funduszy państwowych. Chory Marcos nie stanął jednak przed sądem. Zmarł w 1989 roku w Honolulu na Hawajach.

Zobacz też

Źródła