Ferdynand III Święty - Polski Serwis Naukowy

Ferdynand III Święty (hiszp. Fernando III El Santo), znany także jako Ferdynand III Kastylijski (ur. 1199 w Zamora, zm. 30 maja 1252 w Sewilli) król Kastylii w latach 1217-1230, król Kastylii i Leónu w latach 1230-1252, tercjarz franciszkański, święty Kościoła katolickiego. Był synem króla Leónu Alfonsa IX i Berengarii Kastylijskiej.

Franciszkański Zakon Świeckich (również Bracia i Siostry od Pokuty, III Zakon Św. Franciszka) - mające swoje korzenie w średniowiecznym franciszkańskim ruchu pokutniczym katolickie międzynarodowe stowarzyszenie publiczne, którego członkowie uczestniczą w duchu Zakonu Franciszkańskiego, prowadząc życie apostolskie i zdążając do doskonałości chrześcijańskiej pod wyższym kierownictwem tegoż zakonu. Za założyciela uważany jest św. Franciszek z Asyżu.

Salamanka (hiszp. Salamanca) - miasto w zachodniej Hiszpanii, nad rzeką Tormes, liczy około 160 331 mieszkańców (2005). Stolica prowincji Salamanca w regionie Kastylia i León. Ośrodek handlowy, przemysłowy oraz naukowy i turystyczny.

Po śmierci króla Kastylii Henryka I w 1217 r. władczynią tego państwa została matka Ferdynanda, Berengaria. Zrzekła się ona szybko władzy w państwie na rzecz swojego syna, który jeszcze tego samego roku został koronowany w Valladolid na króla Kastylii. W 1219 r. Ferdynand ożenił się z Elżbietą, córką króla Filipa Szwabskiego i Ireny Angeliny.
Para miała 10 dzieci:

Emirat Grenady – królestwo na Półwyspie Iberyjskim, istniejące w latach 1237-1492. Powstało po zajęciu Grenady w 1237 przez Muhammada ibn Nasira. Od 1246 lenno Kastylii. Po 1248 jedyny muzułmański kraj na Półwyspie Iberyjskim. Symbolem świetności Grenady stał się pałac Alhambra. Pod koniec XIV wieku zaczął się okres wojen domowych i zmierzchu państwa. W 1410 Kastylijczycy zajęli Antequera, zaś w 1461 Aragonia odebrała emiratowi Gibraltar. W latach 80. emirowie podjęli próbę uniezależnienia się od Kastylii, jednak w 1492 Grenada została podbita.

Zamora – miasto w zachodniej Hiszpanii, w regionie Kastylia i León, nad rzeką Duero. Około 67 tys. mieszkańców. W przeszłości Zamora otoczona była murami obronnymi, była fortecą na prawym brzegu rzeki Duero, posiadała wielkie znaczenie strategiczne. W czasach rekonkwisty często była oblegana i wielokrotnie przechodziła z rąk do rąk.

Alfonsa X Mądrego, króla Kastylii,

Fadryka,

Ferdynanda (1225–1243/1248),

Eleonorę (ur. 1227 - zm. w dzieciństwie),

Berenguelę (1228–1288/1289), zakonnicę w Las Huelgas,

Henryka,

Filipa (1231–1274),

Sancha, arcybiskupa Toledo i Sewilli (1233–1261),

Jana Manuela, pana Villena,

Marię (zm. w dzieciństwie w listopadzie 1235).

Statua Ferdynanda III w Madrycie (G.D. Olivieri, 1753).

Po śmierci ojca Alfonsa IX w 1230 Ferdynand, dzięki zabiegom swojej matki oraz poparciu hierarchii kościelnej i możnych, został koronowany na króla Leónu, co zapoczątkowało trwałą unię tych dwóch królestw, a władcy nowego państwa tytułowali się od tego czasu królami Kastylii i Leónu.

Język hiszpański – język należący do rodziny romańskiej języków indoeuropejskich. Współczesne standardy literackie (z Hiszpanii i Ameryki hiszpańskojęzycznej) wywodzą się ze średniowiecznego języka kastylijskiego. Jeszcze dziś język hiszpański bywa nazywany kastylijskim, dla odróżnienia go od innych języków używanych w Hiszpanii (zob. niżej).

Po śmierci króla Leónu Alfonsa IX w 1230 roku, jego syn Ferdynand III, król Kastylii, zjednoczył ostatecznie oba królestwa. Unia ta okazała się trwała, a nowe państwo określano od tej pory jako królestwo Kastylii i Leónu. W połowie XIII wieku było to największe państwo na Półwyspie Iberyjskim, zajmujące 300 tys. km² i liczące 3 mln mieszkańców.

Po śmierci pierwszej żony Ferdynand ożenił się po raz drugi w 1235 z Joanną Dammartin, hrabiną Ponthieu, z którą miał 5 dzieci:

Ferdynanda, hrabiego Aumale (1239–1269),

Eleonorę, żonę Edwarda I - króla Anglii,

Ludwika (1243–1269),

Jimeno (1244 - zm. w dzieciństwie i pochowanego w Toledo,

Jana (1245 - zm. w dzieciństwie i pochowanego w Kordowie.

Cały okres jego panowania to nieustanna walka z Maurami. Był to szczytowy okres rekonkwisty. W 1233 r. zdobywa Ubedę, w 1236 r. - Kordowę, w 1243 r. przyłącza do swojego królestwa Murcję, w 1245 r. - Jaén, a w 1248 r. - Sewillę. W tym też roku zmusza muzułmańskiego króla Grenady do hołdu wasalnego. W 1249 r. zdobywa Kadyks. Jego sukcesy na polu militarnym powodują mu nadanie przez potomnych przydomka „Zdobywca Andaluzji”.

Irena Angelina (ur. 1177 lub 1180/1181 w Konstantynopolu, zm. 27 sierpnia 1208 w Burg Hohenstaufen), córka cesarza bizantyjskiego – Izaaka II Angelosa i jego pierwszej żony Heriny. Królowa Sycylii, a później królowa Niemiec.

Walencja (hiszp. Valencia; katal. València) – miasto w Hiszpanii, stolica prowincji i wspólnoty autonomicznej o tej samej nazwie. Leży nad rzeką Turia na wybrzeżu Morza Śródziemnego. Jest trzecim pod względem liczby ludności miastem Hiszpanii i dwudziestym pierwszym w Unii Europejskiej. Pod względem geograficznym Walencja położona jest pośrodku liczącej 930 hektarów żyznej niziny.

W polityce wewnętrznej notuje również liczne sukcesy. Po zdobyciu Sewilli do tego miasta przenosi stolicę swojego państwa. Tworzy radę królewską złożoną z 12 zaufanych doradców. Posiada duże zasługi na polu prawodawstwa, w tym zapoczątkowuje prace nad kodeksem, które kończy jego syn Alfons. Popiera rozwój nauki i sztuki, jest hojnym sponsorem uniwersytetów w Salamance, Walencji i Valladolid.

Alfons IX (15 sierpnia 1171 - 23 lub 24 września 1230), król Leónu w okresie 1188-1230. Toczył wiele wojen, ale sukcesy zaczął odnosić pod koniec panowania - w 1227 podbił Cáceres a w 1230 Meridę i Badajoz.

Henryk I Kastylijski, hiszp. Enrique I de Castilla (1204-1217) – król Kastylii od 1214 aż do śmierci. Był czwartym i ostatnim synem króla Alfonsa VIII Szlachetnego i jego żony – Eleonory Plantagenet (córki króla Anglii, Henryka II, i Eleonory Akwitańskiej).

Zmarł podczas przygotowań do ekspedycji przeciwko północnoafrykańskim Arabom. Jego ciało spoczęło w grobowcu w katedrze sewilskiej, w odrębnej kaplicy królewskiej.

Kanonizowany przez papieża Klemensa X w 1671 r., stał się pierwszym królem hiszpańskim wyniesionym na ołtarze.

Królestwo Kastylii – było jednym ze średniowiecznych królestw położonych na Półwyspie Iberyjskim. Jako autonomiczny byt polityczny wyłoniło się w IX wieku w postaci hrabstwa, zależnego od Królestwa Leónu. Przypuszcza się że nazwa Kastylia pochodzi od licznych zamków budowanych w tym rejonie. Królestwo Kastylii było jednym z królestw tworzących późniejsze Królestwo Hiszpanii.

Arabowie (arab.: عرب `Arab, w pierwotnym znaczeniu: "koczownicy") – grupa ludów pochodzenia semickiego zamieszkująca od czasów starożytnych Półwysep Arabski. Większość Arabów to ludzie biali, choć w Afryce spotkać też można Arabów o negroidalnym wyglądzie.

Przypisy

Lázaro Iriarte OFMCap, Józef Salezy Kafel OFMCap, Andrzej Józef Zębik OFMCap, Krystyna Kuklińska OSC: Historia franciszkanizmu. Kraków: Bracia Mniejsi Kapucyni, 1998, s. 566. ISBN 83-910410-0-X.