Ferenc Mádl - Polski Serwis Naukowy

Ferenc Mádl (ur. 29 stycznia 1931 w Bánd - zm. 29 maja 2011 w Budapeszcie) – węgierski polityk, prezydent Republiki Węgier urzędujący od 4 sierpnia 2000 do 5 sierpnia 2005.

Życiorys

Urodził się w wiosce Bánd w komitacie (węgierski odpowiednik województwa) Veszprém. Uczęszczał na Uniwersytet Janusa Pannoniusa w miejscowości Pécs, a następnie studiował na Wydziale Prawa i Administracji na Uniwersytecie im. Loránda Eötvösa (węg. Eötvös Loránd Tudományegyetem, skrót: ELTE) w Budapeszcie, gdzie w 1955 uzyskał dyplom. W latach 1961-1965 kontynuował naukę na Wydziale Międzynarodowego Prawa Porównawczego w Strasburgu. W 1964 został kandydatem Nauk Prawnych, a w 1974 uzyskał stopień doktora. Temat dysertacji Ferenca Mádla to: „Przedsiębiorstwo oraz współzawodnictwo gospodarcze w prawie europejskiej integracji gospodarczej". Przez 10 lat pracował w Węgierskiej Akademii Nauk (węg. Magyar Tudományos Akadémia, skrót: MTA) w Instytucie Prawa i Administracji. Od 1971 prowadzi zajęcia na Wydziale Prawa i Administracji na ELTE. W 1973 został nauczycielem akademickim. Od 1987 był korespondencyjnym, a od 1993 r. członkiem zwyczajnym Węgierskiej Akademii Nauk. Jest autorem 20 książek naukowych oraz ponad 200 publikacji nie tylko w języku węgierskim. Doktor honoris causa Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie (2006).

Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie (UKSW) (łac. Universitas Cardinalis Stephani Wyszyński Varsoviae) – warszawski państwowy uniwersytet wywodzący się z Akademii Teologii Katolickiej.

Order Orła Białego – najstarsze i najwyższe odznaczenie państwowe Rzeczypospolitej Polskiej, nadawane za znamienite zasługi cywilne i wojskowe dla pożytku Rzeczypospolitej Polskiej, położone zarówno w czasie pokoju jak i w czasie wojny. Nie dzieli się na klasy. Nadawany jest najwybitniejszym Polakom oraz najwyższym rangą przedstawicielom państw obcych.

Od 23 maja 1990 do 22 lutego 1993, gdy premierem był József Antall, Ferenc Mádl pełnił funkcję ministra bez teki odpowiedzialnego za politykę naukową. Następnie do 15 lipca 1994 był ministrem do spraw kultury i oświaty. Odegrał zdecydowaną rolę w ramach krajowego szkolnictwa wyższego i badań naukowych oraz w opracowywaniu regulacji prawnych, które ich dotyczą.

Komitat (z łac. commitatus; węg. megye, chorw. županija, słowacki župa) - jednostka administracyjna I rzędu w podziale administracyjnym Węgier oraz Chorwacji, odpowiadająca polskiemu województwu.

Język węgierski (magyar nyelv) – należy do podgrupy języków ugryjskich, zaliczanej do podrodziny ugrofińskiej (z rodziny uralskiej). Językiem tym posługuje się co najmniej 14 mln osób – przede wszystkim na Węgrzech, ale także w południowej Słowacji, środkowej Rumunii (Siedmiogród), północnej Serbii (Wojwodina), zachodniej Ukrainie (Zakarpacie), wschodniej Słowenii (Prekmurje) i wschodniej Austrii (Burgenland). Język węgierski ma status języka urzędowego na Węgrzech, w Słowenii (lokalnie) i w Wojwodinie. Jest to język aglutynacyjny. Współczesny węgierski język literacki powstał w XVI w. Do jego zapisu stosuje się pismo oparte na alfabecie łacińskim.

6 czerwca 2000 Ferenc Mádl został wybrany przez zgromadzenie narodowe na prezydenta Węgier.

Był żonaty, miał syna i troje wnucząt.

Ważniejsze publikacje

A deliktuális felelősség a társadalom és a jog fejlődésének történetében (1964)

Az Európai Gazdasági Közösség joga (1974)

Összehasonlító nemzetközi magánjog (1978)

The Law of Transactions (1982)

A külgazdaság és a nemzetközi beruházások joga (1988)

State and Economy in Transformation (1997)

EU Integration Process – Enlargement and Institutional Reforms (1997)

Magyar nemzetközi magánjog és a nemzetközi gazdasági kapcsolatok joga (with Lajos Vékás, 1985–2004, 8 edition)

Az európai örökség útjain (1995).

Állam és gazdaság – Forradalom a jog útján a közép- és kelet-európai országokban (1997)

Quo vadis, Európa? (2004)

Ordery, odznaczenia i wyróżnienia

Krzyż Wielki z Kollaną Orderu Zasługi Republiki Węgierskiej (ex officio, 2000)

Order Orła Białego (Polska, 2001)

Legia Honorowa (Francja, 1999)

Nagroda Széchenyiego (węg. Széchenyi Díj, 15 marca 1999) za uznaną na arenie międzynarodowej pracę naukową w dziedzinie prawa europejskiego, Prawa Międzynarodowego Publicznego oraz Międzynarodowego Prawa Handlowego, a także za działalność dotyczącą kształcenia akademickiego.

Przypisy

M.P. z 2001 r. Nr 31, poz. 514

Linki zewnętrzne

Ferenc Mádl w serwisie Wprost