Feyenoord Rotterdam (wym. /ˈfɛ.jə.ˌnɔːrt/, uproszczona polska /fejenort/; oficjalna nazwa Feyenoord Rotterdam NV) – holenderski klub piłkarski z siedzibą w Rotterdamie, założony 19 lipca 1908 roku, jako Wilhelmina Rotterdam. Od lat 70. jeden z najbardziej utytułowanych holenderskich klubów futbolowych, zarówno na arenie krajowej (wielokrotny mistrz, zdobywca pucharu oraz superpucharu), jak i międzynarodowej (triumfator wielu oficjalnych rozgrywek pucharowych w Europie i na świecie). Za największy sukces w jego dotychczasowej historii uważane jest wywalczenie w 1970 Pucharu Europy Mistrzów Krajowych i Pucharu Interkontynentalnego. Wraz z Ajaksem i PSV od wielu lat zaliczany jest do tzw. holenderskiej "wielkiej trójki".

Historia

Lata 1908-1939

19 lipca 1908 grupa robotników portu i stoczni w Rotterdamie założyła w pubie De Vereeniging (należącym do Jacka de Keijzera - stąd jego inna nazwa De Keijser) klub sportowy Wilhelmina o czerwono-biało-niebieskich barwach (zawodnicy występowali w czerwonych koszulkach z niebieskimi rękawami, białych spodenkach i getrach) z Gerardusem Dirkiem van Leerdamem jako prezesem. W 1909 przemianowano go na Hillesluise Football Club, pozostawiając wcześniejsze barwy, a także wstąpiono w szeregi Rotterdamskiego Związku Piłki Nożnej (RVB). Następnie ponownie zmieniono nazwę na RVV Celeritas o barwach żółto-biało-czarnych (żółte koszulki z podłużnymi czarnymi pasami, białymi spodenkami i getrami). W 1912 klub został przyjęty w poczet członków Królewskiego Holenderskiego Związku Piłki Nożnej (KNVB), przemianowując się 5 maja 1912 na SC Feijenoord (od nazwy części miasta, w której miał swą siedzibę). Nazwę tę wybrano spośród trzech propozycji - dwie pozostałe to: Mars i Het Zuiden (pol. "południe" - dzielnica Feijenoord, zlokalizowana jest bowiem na południe od rzeki). Przyjął on również nowe barwy czerwono-biało-czarne, obowiązujące do dziś (podstawowy strój stanowią biało-czerwona koszulka, czarne spodenki i getry). W 1917 drużyna uzyskała awans do I ligi, przenosząc się jednocześnie na stadion Kromme Zandweg, a w 1924 odniosła swój pierwszy wielki sukces, wywalczając premierowe mistrzostwo Holandii. W ciągu następnej półtora dekady wyczyn ten powtórzyła jeszcze czterokrotnie (w sezonach 1928, 1936, 1938 i 1940). W 1930 zespół po zwycięskim 1:0 finale w derbowym pojedynku z Excelsiorem zdobył po raz pierwszy krajowy puchar, zaś pięć lat później ogrywając w decydującym spotkaniu 5:2 klub z Helmond (protoplastę dzisiejszego Helmond Sport). Od lat 20. XX wieku Feijenoord zaczął stawać się najpopularniejszą drużyną w Rotterdamie, przejmując to miano od najstarszej w tym mieście Sparty, która pod koniec wcześniejszej dekady znacznie obniżyła loty. Z uwagi na rosnącą popularność klubu wśród lokalnej społeczności i coraz liczniejszą grupę zadeklarowanych sympatyków w 1933 władze z prezesem Leenem van Zandvlietem na czele podjęły decyzję o budowie nowego obiektu piłkarskiego na potrzeby "De club van het volk". Prace rozpoczęto 16 września 1935, a 27 marca 1937 na obiekcie rozegrano pierwszy mecz, w którym gospodarze towarzysko podejmowali Germinal Beerschot.

Lata 1940-1969

Podczas II wojny światowej stadion ten okupowali naziści, więc Feijenoord musiał przesieśc się na obiekt Sparty Het Kasteel. Na kolejne sukcesy przyszło jednak poczekać dwie dekady - do wczesnych lat 60, które zapoczątkowały ponadto "złotą erę" w historii klubu. 2 kwietnia 1956 "De Kameraden" rozgromili 11:4 De Volewijckers Amsterdam, a 9 goli do nich uzyskał Henk Schouten. W tym samym roku zainaugurowała swe zmagania liga zawodowa, a pierwszy mecz w jej ramach Feijenoord rozegrał 2 września 1956. 5 września 1961 drużyna zadebiutowała w europejskich pucharach, wygrywając na Gamla Ullevi z IFK Göteborg 0:3 w pierwszym spotkaniu 1/16 finału Pucharu Europy Mistrzów Krajowych sezonu 1961/1962 (premierową bramkę w tych zmaganiach uzyskał Frans Bouwmeester w 31 minucie). W rewanżu 13 września 1961 "De club aan de Maas" rozgromił Szwedów 8:2, jednak w kolejnej rundzie musiał uznać wyższość Tottenham Hotspur F.C. (1:3 i 1:1).

W 1962 Feyenoord obronił tytuł mistrza Holandii oraz dotarł do finału Pucharu Intertoto (porażka z Ajaxem Amsterdam 2:4). 12 grudnia 1962 r. Feyenoord wygrywa decydujący mecz przeciwko węgierskiemu Vasas Budapeszt w drugiej rundzie Pucharze Europy Mistrzów Klubowych sezonu 1962-63. Pierwsze dwa mecze (w Budapeszcie i Rotterdamie) zakończyły wynikami po 1:0 dla gospodarzy, więc rozegrano trzeci mecz na neutralnym stadionie w Belgii, w Antwerpii. 30,000 fanów "De club van Zuid" było świadkami meczu, w którym znów padła tylko jedna bramka - dla Feyenoordu, strzelona przez Rinusa Bennaarsa, który został po meczu okrzyknięty mianem "Bohatera z Deurne" (od dzielnicy Antwerpii gdzie rozegrano mecz). Mecz ten zapoczątkował przyjaźń pomiędzy fanami Feyenoordu i Royal Antwerp FC.

W ćwierćfinale przeciwnikiem była francuska drużyna Stade Reims. Pierwszy mecz zakończył się zwycięstwem drużyny holenderskiej 1:0, a w rewanżu padł remis 1:1. 8 maja 1963 r. Feyenoord zmierzył się w półfinale tych rozgrywek z Benficą Lizbona. W pierwszym meczu padł bezbramkowy remis. Niestety w rozegranym w stolicy Portugalii meczu drużyna z Holandii uległa Portugalczykom 1:3. Jak się jednak później okazało był to początek jednego z najlepszych okresów w historii klubu. W 1965 r. "De club aan de Maas" zdobył po raz pierwszy podwójne trofeum: mistrzostwo oraz Puchar Holandii. Sukces ten został powtórzony w roku 1969. Tytuł mistrzowski z 1965 r. dał klubowi z Rotterdamu miejsce w Pucharze Europy Mistrzów Klubowych 1965/1966. Już w 1/16 finału Feyenoord trafił na wielokrotnych zdobywców tego trofeum - Real Madryt. W trakcie pierwszego meczu kontuzjowany Hans Kraay musiał opuścić murawę już w 31 minucie i nie wrócił już w pierwszej połowie, a nikt go nie zmienił. Kraay wrócił na boisko w drugiej połowie i strzelił bramkę dającą Holendrom zwycięstwo 2:1. Jeszcze w ciągu tego samego meczu ulubieniec holenderskich fanów Coen Moulijn został ostro zaatakowany przez hiszpańskiego obrońcę. Po faulu Moulijn zaczął gonić obrońcę przez całe boisko. Dołączyło do niego paru kolegów z druzyny oraz kilku fanów, którzy wbiegli na boisko. Sędzia był zmuszony przerwać mecz, który zakończył się tym samym zwycięstwem Feyenoordu. Dwa tygodnie później w rewanżu Real rozbił drużynę z Rotterdamu aż 5:0. Drużyna z Madrytu została tryumfatorem tych rozgrywek.

Lata 1970-1999

Jako mistrz Holandii z 1969 r. Feyenoord wziął udział w Pucharze Europy Mistrzów Klubowych w sezonie 1969/1970. Po zdemolowaniu w dwumeczu KR Reykjavík 16:2 następnym przeciwnikiem był słynny AC Milan. Drużyna z Rotterdamu przegrała mecz wyjazdowy 0:1, ale u siebie zdołała wygrać 2:0 co pozwoliło Feyenoordowi awansować do ćwierćfinałów i zmierzyć się z drużyną ASK Vorwärts Berlin.

Podobnie jak w dwumeczu z AC Milan "De club van Zuid" przegrał pierwszy mecz 0:1 i wygrał rewanż 2:0. W półfinale Holendrzy zmierzyli się z Legią Warszawa. Pierwszy mecz zakończył się bezbramkowym remisem. W rewanżu, dzięki bramkom van Hanegema i Hasila drużyna z De Kuip wygrała 2:0 zapewniając sobie po raz pierwszy w historii udział w finale rozgrywek europejskich. W finale tym przeciwnikiem był Celtic Glasgow. Mecz rozegrano we Włoszech, na stadionie San Siro w Mediolanie. Mecz zakończył się zwycięstwem Feyenoordu 2:1; bramki zdobyli Rinus Israël i Ove Kindvall dla Feyenoordu oraz Tommy Gemmell dla Celticu. W ten sposób to Feyenoord został pierwszą holenderską drużyną, która wygrała rozgrywki europejskie.

Pomimo tego, że Feyenoord nie zdobył mistrzostwa Holandii w 1970 r. wziął udział w Pucharze Europy Mistrzów Klubowych 1970/1971 jako obrońca trofeum. Drużyna z Rotterdamu została niespodziewanie wyeliminowana już w pierwszej rundzie przez rumuński klub UT Arad. Mimo to Feyenoord zmierzył się w Pucharze Interkontynentalnym z argentyńskim zespołem Estudiantes La Plata. Pierwszy mecz w Buenos Aires zakończył się remisem 2:2. W Holandii Feyenoord wygrał 1:0 (bramkę strzelił Joop van Daele) i został pierwszym holenderskim zespołem, który wywalczył to trofeum. W 1971 r. Feyenoord wywalczył swoje dziesiąte mistrzostwo Holandii.

W 1973 r. klub oficjalnie zmienił nazwę z "Feijenoord" na "Feyenoord", ponieważ ludzie spoza Holandii mieli problemy z wymówieniem części "ij" w nazwie Feijenoord. Już pod nową nazwą klub wziął udział w Pucharze UEFA w sezonie 1973/1974. Dotarł do finału, pokonując w dwumeczu VfB Stuttgart w półfinale. W finale zmierzył się z Tottenhamem Hotspur. W pierwszym meczu padł remis 2:2. Feyenoord zdołał wygrać u siebie 2:0 i trofeum trafiło do Rotterdamu. Feyenoord został pierwszym holenderskim zespołem, który wygrał to trofeum. W latach 70' "De club aan de Maas" wywalczył jeszcze tylko jeden tytuł - mistrzostwo Holandii w 1974 r. W 1978 r. utworzono oficjalnie drużynę amatorską - Sportclub Feyenoord.

W 1980 r. Feyenoord wywalczył piąty w swojej kolekcji Puchar Holandii po zwycięstwie nad Ajaxem 3:1. Sezon 1983/1984 przyniósł Feyenoordowi trzeci dublet w historii. W tym czasie członkami drużyny byli między innymi Johan Cruijff, Ruud Gullit i Peter Houtman. W tym sezonie Feyenoord doznał dotkliwej porażki z Ajaxem przegrywając w Amsterdamie 2:8. Jednakże drużyna z De Kuip zdołała się zrewanżować wygrywając u siebie 4:1 oraz pokonując Ajax w Pucharze Holandii.

Następne sezony nie były już tak dobre i klub nie potrafił zając w lidze miejsca wyższego niż trzecie. W sezonie 1989/1990 klub walczył o pozostanie w Eredivisie, ostatecznie obronił się przed spadkiem. Feyenoord borykał się też z problemami finansowymi po bankructwie głównego sponsora - HCS.

Po tym jak Wim Jansen zastąpił na stanowisku trenerskim duet Günder Bengtsson/Pim Verbeek po porażce z PSV Eindhoven 0:6, sytuacja klubu zaczęła się poprawiać. PSV było najsilniejszym holenderskim klubem tego okresu zostało wyeliminowane przez Feyenoord z Pucharu Holandii. Drużyna z Rotterdamu dotarła do finału gdzie pokonała BVV Den Bosch 1:0 i zdobyła kolejne trofeum. Jako zdobywcy Pucharu zagrali z PSV w meczu o Superpuchar Holandii w 1991 r. (rozegrany po raz pierwszy od 1949 r.). PSV uległo Rotteramowi 0:1. Klub ponownie zdobył Puchar Holandii w 1992 r. pokonując w finale Rodę Kerkrade 3:0. W tym samym roku Feyenoord dotarł do półfinałów Pucharu Zdobywców Pucharów odpadając w półfinale z AS Monaco, przegrywając ilością bramek wyjazdowych, po dwóch meczach zakończonych remisami.

W sezonie 1992/1993 Feyenoord zapewnił sobie kolejne mistrzostwo Holandii, następnie dwa Puchary Holandii w 1994 r (po zwycięstwie nad NEC Nijmegen 2:1) i 1995 r (z FC Volendam 2:1). W Pucharze Zdobywców Pucharów w sezonie 1994/1995 Feyenoord dotarł do ćwierćfinału gdzie musiał uznać wyższość Realu Saragossa. W kolejnej edycji PZP Feyenoord odpadł w półfinale po porażce z Rapidem Wiedeń.

W sezonie 1997/1998 Feyenoord zadebiutował w Lidze Mistrzów zajmując trzecie miejsce w grupie za Manchesterem United i Juventusem. 25 kwietnia 1999 r. Feyenoord zapewnił sobie 14ty tytuł mistrza Holandii. Tytuł ten świętowało na ulicach Rotterdamu blisko 250 tysięcy fanów. Przed rozpoczęciem sezonu 1999/2000 Feyenoord pokonał w Amsterdamie Ajax 3:2 wygrywając swój drugi Superpuchar Holandii.

Historia najnowsza

W sezonie 1999/2000 Feyenoord wystąpił po raz drugi w Lidze Mistrzów. Tym razem zajął drigue miejsce w grupie za Rosenborgiem Trondheim, a przed Borussią Dortmund i Boavistą Porto. Feyenoord awansował do drugiej fazy grupowej gdzie zajął trzecie miejsce za Chelsea Londyn i Lazio Rzym, a przed Olympique Marsyliai odpadł z dalszych rozgrywek.

Kolejny raz w Lidze Mistrzów Feyenoord wystąpił w sezonie 2001/2002 zajmując trzecie miejsce w grupie za Bayernem Monachium i Spartak Moskwa a przed Spartą Praga. To oznaczało, że drużyna z De Kuip weźmie udział Pucharze UEFA zamiast w kolejnej rundzie Ligi Mistrzów. Smutek wśród kibiców nie trwał długo ponieważ w Pucharze UEFA Feyenoord spisywał się świetnie pokonując między innymi w półfinale Inter Mediolan i docierając do finału tej edycji. W finale rozgrywanym na De Kuip przeciwnikiem była Borussia Dortmund. Po dwóch bramkach van Hooijdonka i jednej Tomassona Feyenoord wygrał to spotkanie 3:2. Bramki dla Borusii zdobyli Amoroso i Koller.

Po zdobyciu Pucharu UEFA w 2002 r rozpoczął się słabszy okres w historii klubu. W sezonie 2002/2003 klub zdołał jeszcze zająć trzecie miejsce w lidze i dotrzeć do finału Pucharu Holandii, gdzie uległ FC Utrecht 1:4. Sezon 2005/2006 był rozczarowaniem dla kibiców klubu. Feyenoord co prawda zajął trzecie miejsce w lidze, ale przegrał play-off o prawo występu w Lidze Mistrzów z Ajaxem. Sezon 2006/2007 był jeszcze gorszy. Dwóch podstawowych graczy opuściło klub: Salomon Kalou (do Chelsea Londyn) i Dirk Kuyt (do Liverpoolu). W tym samym czasie jasne stało się, że klub nie jest w najlepszej sytuacji finansowej, mimo zapewnień prezesa Van den Herika, który twierdził, że wszystko jest w porządku. Oliwy do ognia dolało sprowadzenie Charisteasa z Ajaxu jako zastępstwa dla Kuyta. Po protestach Prezes Van den Herik zrezygnował, a w klubie rozpoczęły się reformy. To nie był jednak koniec kłopotów. Feyenoord został wykluczony z rozgrywek europejskich z powodu chuligańskich wybryków kibiców podczas meczu z AS Nancy. Sezon zakończył się 7mym miejscem w lidze co oznaczało, że Feyenoord nie zagra w europejskich pucharach po raz pierwszy od 16 lat.

W 2007 r. wszystkich zaskoczył znakomity występ młodego obrońcy Feyenoordu Roystona Drenthe na Mistrzostwach Europy U-21 w piłce nożnej 2007. Przyciągnęło to sponsorów do klubu. Feyenoord zatrudnił swojego byłego trenera - Berta van Marwijka i mógł pozwolić sobie na kilka poważnych transferów jak np. Giovanni van Bronckhorst czy Roy Makaay. Mimo wszystko klub zajął w lidze tylko 6te miejsce. Na pocieszenie Feyenoord zdobył pierwsze trofeum od 6ciu lat - Puchar Holandii (pokonując Rodę Kerkrade 2:0), co zbiegło się z obchodami stulecia klubu. Po zakończeniu sezonu 2008/2009 trener van Marwijk objął posadę trenera reprezentacji Holandii. Nowym trenerem Feyenoordu został Gertjan Verbeek.

W sezonie 2008/2009 klub oficjalnie świętował swoje stulecie. Odbył się z tej okazji turniej jubileuszowy, w którym oprócz Feyenoordu wzięły udział drużyny Borussii Dortmund, Tottenhamu Hotspur i Celticu Glasgow. W czerwcu 2009 nowym trenerem drużyny został Mario Been. 24 października 2010 klub poniósł największą ligową porażkę w historii, przegrywając z PSV Eindhoven 0:10.

Osiągnięcia