|
|
|
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
RSS
Warto przeczytać: Specjaliście OBA UW otrzymali zaproszenie do wielkiego przedsięwzięcia w ramach programu Unii Europejskiej: Central Europe - World Heritage. Jego celem jest wpisanie na listę Dziedzictwa Światowego UNESCO twierdz, fortów, wież strażniczych systemu ... Do 2020 roku w Poznaniu ma powstać ośrodek radioterapii protonowej. W poniedziałek podpisano list intencyjny w sprawie jego powołania. Koszt powstania obiektu może sięgnąć kilkuset milionów złotych. Ośrodek zostanie wybudowany na terenie Kampusu Mora... Nowy, finansowany ze środków unijnych instytut nauk przyrodniczych i badań technicznych otworzył swoje podwoje w Czechach po konferencji rozpoczynającej, która miała miejsce 4 października.
Ośrodek CEITEC (Instytut Technologii Europy Śro... W Kalsku (Lubuskie) powstanie ośrodek innowacji agrotechnicznych świadczący m.in. analizy z mikrobiologii przemysłowej, biochemiczne i fizykochemiczne składu produktów spożywczych. W środę odbyło się wmurowanie aktu erekcyjnego pod budowę Ośrodka Inn... Nowoczesny Ośrodek Przeszczepów Szpiku powstał w Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym im. Kopernika w Łodzi. Obiekt pozwala na wykonywanie wszystkich rodzajów przeszczepów szpiku u chorych na nowotwory krwi. Szacuje się, że dzięki temu liczba wykonywany...
Ostatnio na Forum:
Dyskusje
8
odp.
4
odp. Reklama:
Figura retorycznaCzy wiesz że...? Symbol – odpowiednik pojęcia postrzegany zmysłowo. Najbardziej ogólnie jest to zastąpienie jednego pojęcia innym, krótszym, bardziej wyrazistym lub najlepiej oddającym jego naturę, albo mniej abstrakcyjnym. Jest to znak odnoszący się do innego systemu znaczeń, niż do tego do którego bezpośrednio się odnosi. Przykładowo symbol lwa oznacza nie tylko dany gatunek zwierzęcia, lecz często także siłę lub władzę. Symbole są pewnymi znakami umownymi, które w różnych kulturach mogą mieć różne znaczenia - to odróżnia symbol od jednoznacznej alegorii. Znaczenia szczególne to między innymi: Totum pro parte, (łac. całość zamiast części) - figura retoryczna, odmiana synekdochy, polegająca na zastąpieniu nazwy części przez nazwę całości np. policja zamiast kilku policjantów. Homoioteleuton (gr. ὁμοιοτέλευτον homoióteleuton, łac. similiter desinens, pol. podobieństwo zakończeń) – figura retoryczna, która uwypukla identyczne końcówki czasowników. Figura retoryczna (figura stylistyczna, postać mowy) – środek ekspresji językowej wzmacniający emocjonalność, obrazowość języka, polegający na stosowaniu ozdobnych zwrotów lub wyrażeń. Ze względu na pełnione funkcje wyróżniane są: Gra słów - figura stylistyczna polegająca na użyciu tych samych lub podobnie brzmiących wyrazów celem uzyskania odmiennych znaczeń, nastrojów i funkcji. Gra słów bywa stosowana dla osiągnięcia efektów dramatycznych lub żartobliwych.
Przysięga - deklaracja ustna, na ogół sformalizowana, o ustalonym tekście, zwanym rotą przysięgi, przeznaczona do publicznego wygłoszenia. Złożenie przysięgi stanowi gwarancję przestrzegania umowy, dotrzymania zobowiązania, wywiązania się z powinności. Niedotrzymanie przysięgi (krzywoprzysięstwo) pociąga za sobą skutki honorowe - utratę czci, godności, zaufania publicznego; czasem również religijne, gdy przysięga obwarowana jest klątwą. Inny podział to: Antygradacja (antyklimaks, gradacja opadająca) – figura retoryczna, odmiana gradacji, w której składniki uszeregowane są w taki sposób, że ich wartość znaczeniowa lub emocjonalna stopniowo maleje. Termin odnosi się także do nieoczekiwanego obniżenia tonu, przejścia od podniosłości do trywialności, pospolitości.
Syllepsis - brak odpowiedniości między logiczną a gramatyczną budową wypowiedzi, często towarzyszy zeugmie. Prowadzi do powstania albo wyrażeń zbliżonych do anakolutu prawidłowych logicznie, ale niepoprawnych gramatycznie np. a w nawałnicy przyszła chmura sroga i tuman ognia" (J. Żuławski, Widzenie wozu), albo poprawnych gramatycznie, ale (przynajmniej na pozór) nielogicznych. Ta druga konstrukcja często służy pokazaniu poetyckiej wieloznaczności słów np. Zapuścili motor, brody. (M. Białoszewski, Ballada od rymu). Podział ten nie jest ścisły, ponieważ ta sama figura może pełnić równocześnie różne funkcje. Katachreza, abusio (z gr. κατάχρησις, nadużycie) – odmiana metafory, którą odbiorca odczytuje jako nadużycie językowe lub metaforę pozbawioną przekonującej motywacji. Katachrezy występują tak w literaturze, jak i w języku potocznym. Katachrezy na gruncie literatury powstają najczęściej jako rezultat nadmiernej ekspresywności sformułowań, na gruncie języka potocznego jako efekt poślizgu językowego (np. "od tej chwili wszystko jest w rękach konia" wypowiedziane na wyścigach konnych). Niektóre katachrezy mogą na skutek zatarcia dawnego znaczenia wyrazu nie być odczuwane jako błędy stylistyczne (np. "kolorowa bielizna", wyrażenie stanowiące oksymoron, jako że przy dawnym znaczeniu słowa bielizna bielizna może być wyłącznie biała).
Synekdocha - (gr. synekdoche) to odmiana metonimii, wyraźnie wskazująca na jakieś zjawisko przez użycie nazwy innego zjawiska, zawierającego to pierwsze lub zawierającego się w pierwszym. Retoryka antyczna rozróżniała parę odmian synekdochy: części zamiast całości, materiału zamiast przedmiotu zeń wykonanego, rodzaju zamiast gatunku (i odwrotnie), liczby określonej zamiast nieokreślonej, liczby mnogiej zamiast pojedynczej (pluralis pro singulari), np. włos mi się zjeżył na głowie (używamy liczby pojedynczej – włos zamiast liczby mnogiej – włosy). W Biblii (zarówno w części hebrajskiej, jak i greckiej) oraz literaturze autorów łacińskich odnajdujemy przykłady tego typu retoryki: Przegląd figur retorycznychZobacz teżZobacz hasło figura retoryczna w Wikisłowniku
Metalepsja (z gr. metálēpsis – zmiana) – figura stylistyczna i retoryczna, która polega na zmianie opisu czasu, ciągu przyczynowo-skutkowego lub relacji jakiegoś zdarzenia poprzez:
Epexegesis (inaczej apozycja) (łac. intepretatio) – figura retoryczna, która polega na użyciu dwóch słów (zwykle rzeczowników) w tej samej formie fleksyjnej. Jedno ze słów jest dopowiedzeniem, przydawką drugiego. Oznacza to, że jedno słowo dointerpretowuje drugie lub nawet przedefiniowuje je.
Czy wiesz że...? beta Similiter cadens (gr. homoioptoton, pol. podobieństwo kadencji) – figura retoryczna, użycie tych samych przypadków rzeczowników zastosowanych w tym samym wypowiedzeniu.
Polisyndeton (gr. polysýnthetos = wielokrotnie złożony) – konstrukcja składniowa zaliczana do figur retorycznych, polegająca na połączeniu współrzędnych członów zdania lub zdań takimi samymi spójnikami.
Anafora (także epanafora, gr. anaphorá ‘podniesienie’) – lit. celowe powtórzenie tego samego słowa lub zwrotu na początku kolejnych segmentów wypowiedzi. Stosowana jest w poezji i oratorstwie.
Ironia – sposób wypowiadania się, oparty na zamierzonej niezgodności, najczęściej przeciwieństwie, dwóch poziomów wypowiedzi: dosłownego i ukrytego, np. w zdaniu Jaka piękna pogoda wypowiedzianym w trakcie ulewy. W klasycznej retoryce ironia stanowi jeden z tropów, jest zaliczana także do podstawowych kategorii w estetyce.
Chiazm (greckie: χιασμός chiasmos, χίασμα chiasma – ułożenie na krzyż, skrzyżowanie), figura retoryczna, odmiana inwersji. Paralelizm składniowy polegający na odwróceniu symetrii dwóch całostek składniowych, z których druga powtarza porządek syntaktyczny składników, ale w odwrotnej kolejności. Szczególnie według schematu: podmiot - orzeczenie, orzeczenie - podmiot, np:
Przekleństwo (imprecatio) – figura retoryczna polegająca na użyciu wykrzyknienia będącego wyrazem oburzenia i życzeniem niepowodzenia, klęski, złego losu dla obiektu przeklinanego.
Porównanie, comparatio (w niektorych kontekstach także similitudo) – dwuczłonowa konstrukcja semantyczna, w której cechy przedmiotu lub zjawiska X (tego, co porównujemy, comparandum) scharakteryzowanego w członie X zostają uwydatnione przez wskazanie na jego podobieństwo do przedmiotów lub zjawisk scharakteryzowanych w członie Y (tego, do czego porównujemy, comparans). Oba człony połączone są charakterystycznymi dla danego języka wyrażeniami – w języku polskim są to wyrażenia jak, jakby, jak gdyby, na kształt, niby, podobny, na podobieństwo itp., występujące przed comparansem, przy czym często są one uzupełniane występującymi przed comparandum wyrażeniami tak, tako itp. Kolejność członów comparndum i comparansa w języku polskim i wielu innych jest dowolna. Comparandum i comparans muszą więc posiadać wspólną cechę semantyczną, zwaną tertium comparationis, która stanowi podstawę i motywację porównania. Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania
Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne. Nie mogą być traktowane jako porady. |