Filaret - Wachromiejew - Polski Serwis Naukowy

Filaret (białorus. Філарэт – Fiłaret; ros. Филарет – Fiłariet; właśc. białorus. Кірыл Варфаламеевіч Вахрамееў – Kirył Warfałamiejewicz Wachramiejeu; ros. Кирилл Варфоломеевич Вахромеев – Kiriłł Warfołomiejewicz Wachromiejew; ur. 21 marca 1935 w Moskwie) – białoruski duchowny prawosławny, metropolita Mińska i Słucka, egzarcha podporządkowany Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej.

Język rosyjski (русский язык, russkij jazyk; dawniej też język wielkoruski) – język należący do grupy oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania.

Białoruś, Republika Białorusi (również często niepoprawnie Republika Białoruś) (biał. Беларусь ?/i, Рэспубліка Беларусь ?/i, Biełaruś, Respublika Biełaruś ros. Беларусь, Республика Беларусь) – państwo w Europie Wschodniej. Graniczy z Polską (na zachodzie), Litwą, Łotwą (na północy), Rosją (na wschodzie) i Ukrainą (na południu). Nie posiada dostępu do morza.

Życiorys

Wywodzi się z kupieckiej rodziny Wachromiejewów z Jarosławia. Jego pradziadek Iwan zakładał w 1909 giełdę miejską, a dziadek Aleksandr był burmistrzem. Na 300 rocznicę Dynastii Romanowów rodzina otrzymała szlachectwo. Ojciec Filareta pracował jako wykładowca w Państwowej Szkole Muzycznej im. Gniesinów przy Konserwatorium Moskiewskim.

Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny - jeden z kanonicznych Kościołów prawosławnych, obejmujący swoją jurysdykcją wszystkie parafie prawosławne na terenie Polski. W dyptychu lokalnych autokefalicznych cerkwi prawosławnych wymieniany na miejscu 12 dwunastym wg dyptychu greckiego, a na miejscu 13 wg dyptychu rosyjskiego. Spowodowane jest to różnymi terminami nadania autokefalii przez Konstantynopol i Moskwę. Według danych GUS, Kościół liczy 506,8 tys. wiernych i jest drugim pod względem liczebności Kościołem w Polsce. Opiece tego kościoła podlegają także prawosławni z Brazylii.

Sawa, imię świeckie Michał Hrycuniak, ofic. tyt. Jego Eminencja Wielce Błogosławiony Sawa, Prawosławny Metropolita Warszawski i całej Polski (ur. 15 kwietnia 1938 w Śniatyczach, w województwie lubelskim), polski duchowny prawosławny, metropolita warszawski i całej Polski, aktualny zwierzchnik Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego, profesor nauk teologicznych (specjalista teologii dogmatycznej i moralnej), do 1998 prawosławny ordynariusz Wojska Polskiego, generał brygady Wojska Polskiego.

Jest absolwentem moskiewskiego seminarium duchownego (1957) i Moskiewskiej Akademii Teologicznej (1961). Śluby zakonne złożył 3 kwietnia 1959, zaś 14 grudnia 1961 przyjął święcenia kapłańskie. Od 1963 pracował w moskiewskich szkołach teologicznych, w tym samym roku został archimandrytą. 24 października 1965 miała miejsce jego chirotonia na biskupa tichwińskiego, wikariusza eparchii leningradzkiej. W 1966 przeniesiony do eparchii moskiewskiej z tytułem biskupa dmitriowskiego. W 1971 został podniesiony do godności arcybiskupiej. Od 1973 zwierzchnik Zachodnioeuropejskiego Egzarchatu Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego. 15 kwietnia 1975 został wyświęcony na metropolitę, 29 września 1978 na metropolitę Mińska i całej Białorusi, zwierzchnika Egzarchatu Białoruskiego. 16 października 1989 roku na metropolitę Mińska i Grodna. W 1981 wszedł w skład Świętego Synodu Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej, był przewodniczącym Oddziału Więzi z Zagranicą Patriarchatu Moskiewskiego (1981–1989).

Archimandryta (gr. archimandrites - przełożony owczarni) - w okresie wczesnego chrześcijaństwa opiekun klasztorów na terenie danej diecezji. Obecnie tytułu tego używa się w cerkwi prawosławnej i w niektórych wschodnich Kościołach katolickich.

Order Sergiusza Radoneżskiego (ros. Opдeн Пpeпoдoбнoгo Cepгия Paдoнeжcкoгo) jest trójklasowym odznaczeniem Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego.

Był deputowanym Rady Najwyższej Białoruskiej SRR oraz Republiki Białoruś XII kadencji (1990–1995).

W 1988 odznaczony nagrodą im. Bolesława Piaseckiego. 19 listopada 2000 metropolita warszawski i całej Polski Sawa (Hrycuniak) odznaczył go Orderem Świętej Równej Apostołom Marii Magdaleny I stopnia z ozdobami.

W 2009 uhonorowany tytułem doktora honoris causa Uniwersytetu Grodzieńskiego.

Bolesław Piasecki, ps. Leon Całka, Sablewski (ur. 18 lutego 1915 w Łodzi, zm. 1 stycznia 1979 w Warszawie) – polski polityk narodowy, prawnik i publicysta, oficer Wojska Polskiego, twórca Stowarzyszenia PAX, członek Rady Państwa w PRL, poseł na Sejm PRL IV, V, VI i VII kadencji.

Franciszek Skaryna (Skoryna) - (biał. Францыск / Франці́шак Скарына) - (ok. 1490 Połock - ok. 1551 Praga. Inne źródła określają, że jego życie przypadło na lata: 1485-1540). Białoruski drukarz i wydawca, jako pierwszy wydrukował książkę w języku ruskim.

Odznaczenia

Świeckie

Bohater Białorusi (2006)

Order Ojczyzny III klasy (1998)

Order Przyjaźni Narodów (2005)

Order Honoru (2008)

Order Franciszka Skaryny (2003)

Medal Franciszka Skaryny (1995)

Order Zasług dla Ojczyzny IV klasy (2003)

Order Przyjaźni (2009)

Order Przyjaźni Narodów (1985)

Order Zasługi Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (1987)

Cerkiewne

Order Świętego Sergiusza z Radoneża I klasy (2005)

Order Świętego Serafina z Sarowa I klasy (2005)

Order Świętego Innocentego Metropolity Moskiewskiego i Kołomieńskiego I klasy (2009)

Order Świętego Andrzeja Rublowa I klasy (2003)

Order Świętego Księcia Daniela Moskiewskiego I klasy (1990)

Order Świętego Włodzimierza II (1969) i I (1971) klasy

Order Świętego Nestora Kronikarza I klasy (2003)

Order Grobu Pańskiego II klasy - Prawosławny patriarchat Jerozolimski (1968)

Order Marii Magdaleny I stopnia - Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny (1985 i 2000)

Order Cyryla i Metodego I klasy - Kościół Prawosławny Czech i Słowacji (1985)

Przypisy

Informator o stosunkach Polska-Związek Radziecki 1944-1991 (oprac. oprac. Walenty Daszkiewicz), Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP, Warszawa 1994, s. 334
M. Bołtryk, Świadectwo jedności, "Przegląd Prawosławny", nr 1(187), styczeń 2001, s. 3
Філарэт стаў прафесарам + фота, "Nasza Niwa" z 22 września 2009

Bibliografia

Filaret – strona oficjalna (ros.)

Notatka biograficzna w W służbie Bogu i ludziom, Warszawska Metropolia Prawosławna, Warszawa 2008, ISBN 978-83-60311-14-1, s.17