Filip I Arab - Polski Serwis Naukowy

Filip I Arab, Marcus Iulius Philippus (ur. 204, zm. 249) – cesarz rzymski od 244 do 249. Urodzony w miejscowości Szahbaa w Syrii, prawdopodobnie wywodził się z rodu al-Azd. Panował jako Imperator Caesar Marcus Iulius Philippus Augustus. Jako dowódca gwardii Gordiana III oskarżany był przez późniejszych historyków o zamordowanie poprzednika. Brak jednak źródeł, które fakt ten by potwierdzały.

Syria – była ważną prowincją rzymską, podbitą w roku 64 p.n.e. przez Pompejusza. Pozostała pod panowaniem rzymskim (bizantyjskim) do roku 637, kiedy została podbita przez muzułmanów.

Filip II, Filius, Marcus Julius Philippus II, Filius (ok. 237-249) – syn cesarza rzymskiego Filipa I Araba i Otacili Severy. Tytuł cezara otrzymał w 244 (w roku tym jego ojciec przejął władzę), tytuł augustus zaś w 247 roku (miał wtedy 10 lat).

Po śmierci Gordiana nie był w stanie walczyć dalej z Persami i zawarł kompromisowy pokój z królem królów Szapurem I, na mocy którego Cesarstwo utrzymało Górną Mezopotamię, ale zrzekło się Wielkiej Armenii. W 247 roku dopuścił do współrządów swego syna, Filipa II (Marcus Iulius Severus Philippus Caesar). Za czasów jego panowania, w 248 roku, odbyły się wielkie uroczystości z okazji tysiąclecia państwa rzymskiego (752 p.n.e. – 248 n.e.)

Gordian III (ur. 20 stycznia 225, zm. 11 lutego 244) (Marcus Antonius Gordianus) panował jako Imperator Caesar Marcus Antonius Gordianus Augustus, syn Juniusa Balbusa i Maecji Faustyny, córki Gordiana I. W roku 238 w wieku 13 lat ogłoszony cesarzem po śmierci następców Gordiana I - Balbinusa i Pupienusa, których lud Rzymu wcześniej zmusił do obwołania go cezarem. Około 242 cesarz poślubił Sabinę Trankwilinę (Furia Sabinia Tranquillina), córkę prefekta pretorianów Furiusza Sabinusa Tymezyteusza. W 242-243 odzyskał od Persów Syrię i Mezopotamię. W 243 prefektem pretorianów został Filip I Arab, który prawdopodobnie zgładził Gordiana. Fakt ten nie jest ostatecznie potwierdzony, jako że czas panowania Gordiana III, jak też jego poprzedników i następców, jest udokumentowany wyjątkowo niejasno i niekompletnie, a źródła pisane niejednokrotnie sobie przeczą. Inne źródła podają, że cesarz zginął w bitwie z Persami lub zmarł od zarazy.

Cesarstwo rzymskie – starożytne państwo obejmujące obszary basenu Morza Śródziemnego, powstałe z przekształcenia republiki rzymskiej w system monarchiczny. Przyjmuje się, że początkiem cesarstwa był rok 27 p.n.e., kiedy Gajusz Oktawiusz otrzymał od senatu tytuł augusta (wywyższony przez bogów). Potwierdzało to pozycję Oktawiana jako najważniejszej osoby w państwie i przyniosło definitywny koniec republice rzymskiej.

Bibliografia

Cary M., Scullard H. H., Dzieje Rzymu. Od czasów najdawniejszych do Konstantyna. t. I, Warszawa 1992.

Historycy cesarstwa rzymskiego. Żywoty cesarzy od Hadriana do Numeriana., przekł., wstęp i komentarz H. Szelest, ISKRY, Warszawa 1966.

Krawczuk A., Poczet cesarzowych Rzymu, ISKRY, Warszawa 2006.

Krawczuk A., Poczet cesarzy rzymskich, ISKRY, Warszawa 2006.

Władcy i wodzowie starożytności. Słownik, pod red. P. Iwaszkiewicz, W. Łoś, M. Stępień, Warszawa 1998.