Filip Melanchton - Polski Serwis Naukowy

Filip Melanchton (właściwie Philipp Schwartzerd ur. 16 lutego 1497 roku w Bretten w Palatynacie, zm. 19 kwietnia 1560 roku w Wittenberdze) – reformator religijny, najbliższy współpracownik Marcina Lutra, współtwórca reformacji, profesor uniwersytetu w Wittenberdze, zreorganizował szkolnictwo i wprowadził szkołę humanistyczną w Niemczech, która stała się wzorcem dla szkół na Śląsku i Pomorzu.

Psychologia (od gr. ψυχή Psyche = dusza, i λόγος logos = słowo, myśl, rozumowanie) – nauka empiryczna, zajmująca się badaniem mechanizmów i praw rządzących zjawiskami psychicznymi oraz zachowaniami człowieka. Psychologia bada również wpływ zjawisk psychicznych na interakcje międzyludzkie oraz interakcję z otoczeniem. W zasadzie psychologia dotyczy ludzi, ale mówi się o psychologii zwierząt (czyli zoopsychologii), chociaż zachowaniem się zwierząt zajmuje się także dziedzina biologii – etologia.

Marcin Luter (niem. Martin Luther, ur. 10 listopada 1483 r. w Eisleben, zm. 18 lutego 1546 r. tamże) – niemiecki reformator religijny, teoretyk i inicjator reformacji, mnich augustiański, doktor teologii. Autor 95 tez potępiających praktykę sprzedaży odpustów, w których odrzucał możliwość kupienia łaski Bożej.

Studiował języki klasyczne (w tym hebrajski) oraz literaturę antyczną na uniwersytetach w Heidelbergu i Tybindze. W 1514 roku rozpoczął prace wykładowcy na uniwersytecie w Tybindze. Od 1518 do końca życia zwiazał sie z uniwersytetm w Wittenberdze. W 1530 na sejmie Rzeszy w Augsburgu reprezentował Marcina Lutra.

Obrona Wyznania augsburskiego (Apologia Konfesji Augsburskiej, łac. Apologia Confessionis Augustanae) – dzieło napisane przez Filipa Melanchtona w odpowiedzi na Konfutację Wyznania augsburskiego, zatwierdzoną przez cesarza Karola V odpowiedź strony katolickiej na Wyznanie augsburskie. Obrona Wyznania augsburskiego weszła w skład Księgi zgody jako jedna z ksiąg wyznaniowych luteranizmu.

Traktat o władzy i prymacie papieża (łac. Tractatus de potestate et primatu Papae) – dzieło Filipa Melanchtona przyjęte 6 marca 1537 jako oficjalny dokument związku szmalkaldzkiego. Traktat wszedł w skład Księgi zgody, zbioru ksiąg wyznaniowych luteranizmu.

Przez wiele lat przypisywano mu autorstwo słowa "psychologia". Stało się tak dzięki Wilhelmowi Volkmannowi, który rozpowszechnił to stwierdzenie. W 1879 roku André Lalande sprawdził tę informację i odkrył, że w żadnym z dzieł Melanchtona słowo "psychologia" nie było użyte. Przyczyną tej pomyłki było dziewiętnastowieczne wydanie dzieł Melanchtona, a przede wszystkim wstęp Cardusa G.Bretschneidera poprzedzający księgę "Liber de anima". Bretschneider napisał tam: "Ta księga Melanchtona, pierwszego pośród znanych Niemców, traktuje o psychologii". Pierwszą osobą, która w druku zastosowała słowo psychologia był więc Goclenius.

Reformacja – ruch religijny i społeczny zapoczątkowany przez Marcina Lutra w XVI wieku, mający na celu odnowę chrześcijaństwa. Był reakcją na negatywne zjawiska, które miały miejsce w katolickiej hierarchii kościelnej, a także stanowił opozycję do katolickiej doktryny dogmatycznej. Podwaliny pod wystąpienie Marcina Lutra położyła działalność Jana Husa na początku XV wieku – ruch husycki (husyci) odegrał ważną rolę w rozwoju reformacji.

Pomorze – kraina historyczna na terenie Polski i Niemiec, u ujścia Reknicy, Odry i Wisły do Morza Bałtyckiego. Nazwa regionu (kasz./pom. Pòmòrskô, Pòmòrzé, łac. Pomerania, niem./szw. Pommern) wywodzi się od geograficznego położenia regionu ,"kraina leżąca nad morzem czyli blisko morza" lub "ziemia «sięgająca» aż po morze".

Niektóre ważniejsze dzieła:

Loci communes rerum theologicarum seu hypotyposes theologicae (1521)

Wyznanie augsburskie (1530)

Obrona Wyznania augsburskiego (1531)

Traktat o władzy i prymacie papieża (1537)

Philosophiae moralis epitome (1538)

Ethicae doctrinae elementa (1550)

Urcus Etricae est (1550)

Liber de anima (1553)

Examen eorum, qui oudiuntur ante ritum publicae ordinotionis, qua commendatur eis ministerium Evangelli (1554)

Bibliografia

Praca zbiorowa: Encyklopedia PWN – wielkie biografie – przywódcy reformatorzy myśliciele. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007, s. 311. ISBN 978-83-01-15106-5.

Przypisy

Na przykład można tę informację znaleźć jeszcze w encyklopedii z 1967 r. Zob. Praca zbiorowa: Wielka Encyklopedia Powszechna PWN, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1967, s. 587.

Linki zewnętrzne

Zobacz w Wikiźródłach teksty autorstwa {{{dopełniacz}}}

Examen eorum, qui oudiuntur ante ritum publicae ordinotionis, qua commendatur eis ministerium EVANGELLI: Traditum Vuitebergae, Anno 1554 w zbiorach Opolskiej Biblioteki Cyfrowej

Wyznanie augsburskie (Konfesja Augsburska, łac. Confessio Augustana) – podstawowa księga wyznaniowa luteranizmu, napisana przez Filipa Melanchtona i ogłoszona na sejmie Rzeszy w Augsburgu 25 czerwca 1530 roku. Od tytułu wyznania biorą swoją nazwę Kościoły ewangelicko-augsburskie. Wraz z pozostałymi księgami wyznaniowymi wchodzi w skład Księgi zgody, opublikowanej w 50. rocznicę ogłoszenia Wyznania augsburskiego.