|
|
|
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
 RSS
Dodaj do:
Warto przeczytać: Bitwa graniczna z Niemcami została przegrana w ciągu kilku pierwszych dni. 3 września Wielka Brytania i Francja wypowiedziały wojnę III Rzeszy. Konflikt z Polską przekształcił się tym samym w wojnę światową. Wybuch wojny w krótkim cz... Na osteoporozę, chorobę, która stopniowo niszczy kości prowadząc do złamań, kalectwa, a nawet zgonu, cierpi na świecie ponad 200 mln ludzi. W związku ze starzeniem społeczeństw liczba ta będzie stale rosła - alarmuje Międzynarodowa Fundacja Ost... Co 22 sekundy na całym świecie dochodzi do złamania kręgów kręgosłupa związanych z zaawansowaną osteoporozą. Przynajmniej jedno takie złamanie przytrafia się co trzeciej kobiecie powyżej 50. roku życia. 20 października obchodzony jest Światowy ... Łuszczyca, choć jest chorobą skóry, prowadzi do powikłań uszkadzających wiele narządów, skraca, utrudnia i uprzykrza życie. W Polsce najciężej chorzy wciąż mają ograniczony dostęp do skutecznego leczenia - mówili lekarze i pacjenci podczas konferencji poprzed... Jeden na sześciu mieszkańców Ziemi przejdzie w ciągu życia udar mózgu. Co roku z jego powodu umiera na świecie ok. 6 mln osób. Większości tych przypadków można by zapobiec - alarmują lekarze z okazji Światowego Dnia Udaru Mózgu, który przypada...
Ostatnio na Forum:
Dyskusje
8
odp.
4
odp. Reklama:
 Filip OrlikCzy wiesz że...? Tatarzy (nazwa własna: Tatarlar / Татарлар) - grupa ludów tureckich wschodniej Europy i centralnej Azji. Nazwa Tatar pochodzi prawdopodobnie od słowa Tartar - mitologicznego piekła. Ludziom w napadniętej Europie Wschodniej (XIII wiek) stepowi wojownicy wydawali się przybyszami z piekieł. Nazwa się przyjęła i od słowa Tartarzy (przybysze z piekieł) powstała obecna nazwa Tatarzy. Konstytucja (od łac. constituo,-ere – urządzać, ustanawiać, regulować) – akt prawny, określany także jako ustawa zasadnicza, która zazwyczaj ma najwyższą moc prawną w systemie źródeł prawa w państwie. Szwecja, Królestwo Szwecji (Sverige, Konungariket Sverige) – państwo w Europie Północnej, zaliczane do państw skandynawskich. Szwecja jest członkiem Unii Europejskiej od 1995 roku. Graniczy z Norwegią, Finlandią i Danią. 
 Filip Orlik (Orłyk), ukr. Пилип Орлик (ur. 11 października 1672 we wsi Kosut koło Oszmiany, zm. 24 maja 1742 w Jassach) – hetman kozacki na uchodźstwie (1710-1742). Pochodził z rodziny czeskiej. Podczas wojen husyckich w XV wieku rodzina wyemigrowała do Polski, a stamtąd przeniosła się do Wielkiego Księstwa Litewskiego. Urodził się w szlacheckiej rodzinie. Ojciec, Stefan Orlik, katolik, zginął w bitwie pod Chocimiem. Matka, Irena Orlik (z domu Małachowska) była prawosławna i w tym obrządku ochrzciła syna. Przyszły hetman uczył się na Litwie (być może w kolegium jezuickim w Wilnie), później w Akademii Kijowsko-Mohylańskiej, gdzie zdobył solidnie wykształcenie (posługiwał się biegle co najmniej pięcioma językami). Prawdopodobnie tam też poznał Iwana Mazepę. W 1698 ożenił się z Hanną Hercyk (właśnie Mazepa był ojcem chrzestnym ich pierwszego syna). Jan Mazepa herbu Kołodyn (ukr. Іван Мазепа), właśc. Iwan Stepanowycz Koledynśkyj (Іван Степанович Колединський), pol. Jan Kołodyński (około 1639-2 października 1709) – szlachcic, dyplomata, hetman Ukrainy Lewobrzeżnej w latach 1687–1709.
Dezercja (łac. desertio (opuszczenie), ang. desertion, fr. désertion, niem. Fahnenflucht, szw. desertering) jest podlegającym karze przestępstwem, samowolnym uchyleniem się od obowiązków wojskowych w czasie wojny lub pokoju. Żołnierz taki jest zwany dezerterem. Występek jest tak dawny jak armie świata, był znany w starożytnej Grecji i Rzymie. Do XIX wieku dezercja była z reguły karana śmiercią, w tym stuleciu wprowadzono w wojskowych kodeksach karnych rozróżnienie między dezercją a samowolnym oddaleniem się od oddziału, co utrzymało się do dziś. W latach 1698-1700 Orlik był pisarzem w kancelarii metropolity kijowskiego, potem w pułku połtawskim. W roku 1702 lub 1706 został głównym pisarzem wojska zaporoskiego i najbliższym współpracownikiem hetmana. Po bitwie pod Połtawą wraz z nim, królem Szwecji Karolem XII i wieloma Kozakami emigrował na terytorium Turcji. Król i hetman, a wraz z nim Orlik osiedlili się w miejscowości Bendery. 2 października 1709 Mazepa zmarł. Pół roku po jego śmierci, 16 kwietnia 1710, Filip Orlik został obrany hetmanem na uchodźstwie. 10 maja wybór ten został oficjalnie zatwierdzony przez szwedzkiego monarchę. Na początku 1711 oddał się pod protekcję chana krymskiego Dewlet II Gireja. Stanisław Bogusław Leszczyński herbu Wieniawa (ur. 20 października 1677 we Lwowie, zm. 23 lutego 1766 w Lunéville w Lotaryngii) – król Polski w latach 1705-1709 i 1733-1736, książę Lotaryngii i Baru w latach 1738-1766.
Język ukraiński (українська мова, ukrajinśka mowa) to język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich. Posługuje się nim ponad 47 mln ludzi, głównie na Ukrainie, gdzie ma status języka urzędowego, używany jest również przez Ukraińców w Rosji, Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, Mołdawii, Polsce i na Białorusi. Współczesny alfabet ukraiński stanowi odmianę cyrylicy, a obecna ortografia ustalona została zasadniczo na początku XX wieku. Jeszcze w tym samym roku światło dzienne ujrzały zredagowane przez Orlika po łacinie i po rusku Pacta et Constitutiones legum libertatumqe Exercitus Zaporoviensis (Pakty i konstytucje praw i wolności wojska zaporoskiego), tzw. Konstytucja Benderska, uznawana przez niektórych historyków ukraińskich za pierwszą konstytucję Ukrainy. Dokument ten nigdy nie wszedł w życie. 8 listopada 1710 Turcja wypowiedziała wojnę Rosji (III wojna rosyjsko-turecka). Na początku 1711 Orlik wraz z Kozakami, Tatarami, Turkami i Polakami – zwolennikami Stanisława Leszczyńskiego ruszył na Ukrainę. Początkowo odnosił sukcesy w walkach z Rosjanami, później jednak, na wieść o nadchodzeniu dużych sił rosyjskich pod wodzą generalnego esauła Borysa Szeremietiewa hetmana opuścili Polacy, a wśród Turków i Tatarów następowały masowe dezercje. Siły Orlika stopniały na tyle, że był on zmuszony powrócić do Bender. Litwa (, jedno z państw bałtyckich, członek Unii Europejskiej i NATO. Graniczy od zachodu z Rosją (obwodem kaliningradzkim), od południowego zachodu z Polską, od wschodu z Białorusią i od północy z Łotwą.
Bitwa pod Połtawą – miała miejsce 8 lipca 1709 roku podczas wielkiej wojny północnej, została stoczona pod Połtawą, na Ukrainie pomiędzy wojskami króla szwedzkiego Karola XII a wojskami rosyjskimi cara Piotra Wielkiego. W jej wyniku armia szwedzka została rozbita. Do końca życia zabiegał w europejskich stolicach o poparcie dla sprawy kozackiej. Umarł 24 maja 1742 w Jassach. Przypisy
Literatura
Czy wiesz że...? beta Wojna rosyjsko-turecka 1710-1711 – wojna pomiędzy Carstwem Rosyjskim a imperium osmańskim, będąca częścią wojny północnej, rozegraną na teatrze południowoeuropejskim.
Karol XII Wittelsbach, szw. Karl XII, łac. Carolus Rex (ur. 17 czerwca 1682 w Sztokholmie, zm. 30 listopada 1718 we Fredrikshald (ob. Halden), Norwegia) – król Szwecji od 1697 z niemieckiej dynastii Wittelsbachów, książę Palatynatu-Zweibrücken.
Encyclopedia of Ukraine (pol. Encyklopedia Ukrainy) - 5-tomowe opracowanie w języku angielskim, przedstawiające geografię, ekonomię, społeczeństwo oraz ogólny rys historyczny Ukrainy.
Turcja (tur. Türkiye, Republika Turcji – Türkiye Cumhuriyeti) – państwo położone w Azji na półwyspie Azja Mniejsza, a częściowo również w Europie ze stolicą w Ankarze. Część europejska – Tracja stanowi 3% powierzchni i oddzielona jest od części azjatyckiej morzem Marmara oraz cieśninami Bosfor i Dardanele. Turcja jest krajem czterech mórz, gdyż od północy otacza ją Morze Czarne, od zachodu Morze Egejskie i morze Marmara, a od południa Morze Śródziemne – nazywane w języku tureckim Morzem Białym.
Rosja, Federacja Rosyjska (. Rosja jest największym państwem na świecie według powierzchni, jej terytorium jest większe od kontynentu: Europy, Australii i Antarktydy. Pod względem liczby ludności zajmuje 9. miejsce (po Chinach, Indiach, USA, Indonezji, Brazylii, Pakistanie, Bangladeszu i Nigerii).
Kozacy zaporoscy, kozacy niżowi (ros.: Запорожцы, ukr.: Запорожці) – społeczność zorganizowana na sposób wojskowy, której początki sięgają końca XV w. i związane są z terytoriami naddnieprzańskimi.
Ukraina (ukr. Україна, Ukrajina) – państwo położone w Europie Wschodniej. Graniczy od północy z Białorusią, od zachodu z Polską, Słowacją i Węgrami, od południa z Rumunią i Mołdawią oraz Morzem Czarnym, od północnego wschodu i wschodu z Federacją Rosyjską. Ukraina jest członkiem-założycielem ONZ oraz organizacji regionalnych i subregionalnych tj. Wspólnota Niepodległych Państw, OBWE, GUAM i Organizacja Państw Morza Czarnego. Jedynym skrawkiem Ukrainy w Azji jest wyspa Tuzła w cieśninie kerczeńskiej. Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania
Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne. Nie mogą być traktowane jako porady. |
