Filodemos z Gadary - Polski Serwis Naukowy

Filodemos z Gadary (stgr. Φιλόδημος Philodemos, ur. ok. 110 p.n.e. – zm. ok. 39 p.n.e.) – grecki poeta i filozof ze szkoły epikurejskiej. Przez ponad 30 lat mieszkał w Italii, gdzie założył własną szkołę, opartą na naukach Epikura.

Filodemos zajmował się wieloma dziedzinami (logiką, teologią, retoryką, muzyką, poetyką, etyką, historią filozofii). Był autorem m.in. ponad 30 epigramów oraz traktatów O muzyce i O utworach poetyckich. Jego prace pisane w języku greckim charakteryzowały się elegancją formy, a jego poglądy wpływały na rzymską teorię i krytykę literatury. Wiele jego dzieł zaginęło w starożytności, lecz niektóre odnaleziono w XVIII wieku i są one pieczołowicie rekonstruowane.

Herkulanum albo Herkulaneum, łac. Herculaneum, gr. Heraklejon, wł. Ercolano – miasto w Kampanii położone w sąsiedztwie Wezuwiusza i zniszczone wraz z Pompejami podczas jego wybuchu 24 sierpnia 79 roku.
Stoicyzm to kierunek filozoficzny zapoczątkowany w III wieku przed narodzeniem Chrystusa. W Atenach przez Zenona z Kition, doprowadzony do ostatecznej formy przez Chryzypa i kontynuowany przez całą starożytność. Wywarł znaczny wpływ na rozwój chrześcijaństwa, w pewnym stopniu oddziaływał na myśl średniowieczną, odżył w nowej formie w filozofii nowożytnej, np. u Justusa Lipsiusa. Modelem człowieka był mędrzec, który żył w zgodzie z naturą, kierujący się rozumem.

Biografia

Filodemos pochodził z Gadary (obecnie Umm Qais w Jordanii). Posługiwał się bardzo dobrze greką, nie wiadomo jednak, czy jego rodzice byli Grekami, czy zhellenizowanymi Syryjczykami. Nieznana jest też data jego przybycia do Aten. Wiadomo, że był uczniem Zenona z Sydonu, który wówczas stał na czele "Ogrodu" (szkoły filozoficznej założonej przez Epikura). Być może Filodemos odwiedził też Rodos i sycylijską Himerę, gdzie miał nawiązać kontakty z tamtejszymi epikurejczykami.

Zenon z Sydonu, gr. Ζήνων ο Σιδώνιος (ur. ok. 150 p.n.e. w Sydonie, zm. ok. 70 p.n.e. w Atenach) − grecki matematyk, logik i filozof ze szkoły epikurejskiej.
Główne miasta: Ludwigshafen, Kaiserslautern, Frankenthal (Pfalz), Neustadt an der Weinstrasse, Landau, Heidelberg, Spira, Mannheim,Pirmasens, Zweibrücken.

Około roku 74/73 p.n.e. przybył na Półwysep Apeniński, gdzie poznał Lucjusza Kalpurniusza Pizona, który został później jego patronem, uczniem i przyjacielem.

Filodemos podróżował po Italii i studiował epikurejskie księgi m.in. w Bajach (Baiae), Puteoli, Kumach (Cumae), Pauzylipie (Pausilypon) i Herkulanum (Herculanum) i sam szerzył poglądy Epikura, zarówno w swoich traktatach, jak i w czasie rozmów z uczniami. Dokładna data i okoliczności jego śmierci nie są znane.

Historia filozofii (nauka) - inaczej historiografia filozofii - nauka filozoficzna badająca i analizująca rozwój problemów filozoficznych, metod uprawiania filozofii, poglądów filozoficznych, nurtów (prądów), szkół, systemów i kierunków filozoficznych na przestrzeni wieków i na wszystkich kontynentach.
Willa Papirusów - podmiejska willa w Herkulanum, zasypana podczas wybuchu Wezuwiusza (Wezuwiusz)(79 r. n.e.); odsłonięta podczas badań archeologicznych 1711 i po 1738. Przy okazji odnaleziono bibliotekę konsula Lucjusza Kalpurniusza Pizona Cezoninusa, liczącą ponad 2 tys. papirusowych zwojów oraz rzeźby z marmuru i brązu. W 1974 willę zrekonstruowano w Malibu (Kalifornia).

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

Czy wiesz że...? beta

Diogenes z Babilonu （Διογένης) - stoicki filozof z Seleucji nad Tygrysem, w 156/155 p.n.e. przybył z Karneadesem i Kritolaosem jako poseł ateński do Rzymu, gdzie wygłaszał filozoficzne odczyty.

Język grecki klasyczny, inaczej greka klasyczna - stadium rozwojowe języka greckiego, używanego w okresie klasycznym (500 r. p.n.e. - 350 r. p.n.e.) starożytnej Grecji. Był to jeden z ważniejszych języków starożytności, rozpowszechniony na znacznych obszarach Półwyspu Bałkańskiego i Azji Mniejszej oraz na Cyprze. Dzisiaj ten język można studiować na filologii klasycznej. Był to język bogatej literatury, w okresie klasycznym działali Tukidydes, Arystofanes, Platon, mówcy ateńscy.

Himera - kolonia Zankle na północy Sycylii. Założona w roku 649 p.n.e. ze względu na otaczające je żyzne ziemie. Tu w bitwie w 480 p.n.e. wojska Terona z Akragas i Gelona z Syrakuz zwyciężyły Kartagińczyków (w tym samym czasie Grecy zwyciężyli Persów pod Salaminą). W 409 p.n.e. Kartagińczycy z zemsty za poniesioną tu klęskę zniszczyli miasto.

Język grecki albo greka — język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany obok łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi.

Logika (gr. λόγος, logos - rozum) nauka normatywna, analizująca źródła poznania pod względem prawomocności czynności poznawczych z nimi związanych. Zajmuje się badaniem ogólnych praw, według których przebiegają wszelkie poprawne rozumowania, w szczególności wnioskowania. Logika, jako dyscyplina normatywna, nie tylko opisuje jak faktycznie przebiegają rozumowania, ale także formułuje twierdzenia normatywne, mówiące o tym, jak rozumowania powinny przebiegać.

Etyka (z gr. ἦθος ethos – "zwyczaj") – dział filozofii zajmujący się badaniem moralności i tworzeniem systemów myślowych, z których można wyprowadzać zasady moralne.

Epikureizm – kierunek filozoficzny zapoczątkowany w starożytności przez Epikura, w ok. 306 r. p.n.e. kontynuowany także w czasach nowożytnych. Podobnie jak w większości kierunków filozoficznych hellenizmu dla epikurejczyków najważniejszą dziedziną filozofii była etyka – uważali oni, że podstawowym zagadnieniem filozoficznym jest szczęście, które upatrywali w przyjemności.