Filtr biologiczny - Polski Serwis Naukowy

Schemat obiegu wody w układzie filtrującym w akwarium: 1. wlot, 2. filtr mechaniczny, 3. filtrowanie węglem aktywnym, 4. filtr biologiczny (tutaj: obrotowy) 5. wylot

Przykładowe materiały stosowane w filtrach biologicznych dla zwiększenia powierzchni czynnej

Filtr biologiczny – rodzaj stosowanego w akwarystyce filtra, który wspomaga zachodzące w akwarium lub w oczku wodnym przemiany biochemiczne związane z rozkładem materii organicznej, głównie poprzez wytworzenie środowiska sprzyjającego rozwojowi mikroorganizmów (bakterie, pierwotniaki i grzyby), bezkręgowców i roślin wychwytujących i asymilujących produkty rozkładu materii.

Odpieniacz białek - jest to filtr usuwający z wody m.in. tłuszcze, kwasy tłuszczowe, kwasy organiczne, aminy, lipidy, fosforany, fenole, węglowodany, jodki, metale związane z białkami. Wprowadzana do urządzenia woda jest spieniana przez drobne pęcherzyki powietrza. Następnie piana unosząca się na powierzchni wody przelewa się do oddzielnej komory. Woda natomiast wraca do zbiornika.
Detrytus (detryt, detritus; łac. detritus - roztarty, rozdrobniony) - martwa materia organiczna, martwe szczątki roślinne i zwierzęce o różnym stopniu rozdrobnienia, występujące na powierzchni gleby (np. opadłe liście i gałązki w lesie), na dnie zbiorników wodnych lub unoszące się w toni wodnej. Gromadzi się również na drzewach - pochodzi z odchodów i ciał owadów (głównie mrówek) wędrujących po drzewach i budjących na nich gniazda (mrowiska) . Stanowi ważne źródło pokarmu dla detrytusożerców.

Filtracja biologiczna w akwarium

Naturalnym skutkiem funkcjonowania akwarium jest zanieczyszczenie wody. Procesy jej biologicznego oczyszczania to przede wszystkim wychwytywanie i asymilacja cząstek martwej materii organicznej, ich konsumpcja oraz utlenianie do postaci prostych związków chemicznych. Procesy te przebiegają w całym układzie obiegu wody w akwarium, włącznie z podłożem i osprzętem. Zachodzą w toni wodnej, warstwie przydennej, podłożu, na roślinach, elementach wystroju, ściankach zbiornika i zanurzonych w nim urządzeń oraz w połączonych ze zbiornikiem urządzeniach transportujących wodę, jeśli takie zainstalowano.

Naczynia połączone - co najmniej dwa naczynia skonstruowane tak, że ciecz może swobodnie między nimi przepływać, na przykład przez połączenie znajdujące się w dnie każdego z nich.
Osad czynny - jest żywą zawiesiną bakterii heterotroficznych i pierwotniaków. Jest to kłaczkowata zawiesina zawierająca mikroorganizmy zdolne do prowadzenia:

W celu utrzymania stanu równowagi biologicznej, w akwarystyce stosuje się niektóre ze znanych w inżynierii środowiska metod oczyszczania ścieków. Jedną z nich jest filtracja w specjalnie do tego przeznaczonych zbiornikach wyposażonych w warstwy filtrujące zawierające gęstą zawiesinę mikroorganizmów uczestniczących w procesach rozkładu materii (tzw. osad czynny). Przy zachowaniu odpowiedniego natlenienia takich warstw możliwe jest utrzymanie stanu równowagi całego układu.

Mikroorganizm (z gr. μικρός, mikrós, "mały" i ὀργανισμός organismós, inaczej drobnoustroje, mikroby) – organizm obserwowany dopiero pod mikroskopem. Pojęcie to nie jest zbyt precyzyjne, lecz z pewnością mikroorganizmami są bakterie, archeony, pierwotniaki i niektóre grzyby, ale nie jest jasne czy termin ten można stosować do bardzo małych przedstawicieli różnych grup zwierząt, takich jak np. nicienie, wrotki, roztocza, niesporczaki, owady itd.
Żywa skała to wierzchnia warstwa rafy koralowej wraz z żyjącymi na niej organizmami. Powierzchnię i wnętrze skały zamieszkują m.in: gąbki, koralowce, pierścienice, algi, i skorupiaki, które w naturalny sposób wymuszają ruch wody. W akwarystyce morskiej rafa pełni rolę filtra biologicznego i ma korzystny wpływ na równowagę biologiczną w zbiorniku. Ten żywy organizm na podłożu z rafy koralowej pełni także rolę dekoracyjną w akwarium.

Typy filtrów

Ze względu na lokalizację względem akwarium rozróżniane są filtry zewnętrzne i wewnętrzne.

W akwarium morskim rolę wewnętrznego filtra biologicznego spełnia tzw. żywa skała.

Osobny artykuł: żywa skała.

W mniejszych akwariach słodkowodnych funkcję filtra biologicznego może pełnić odpowiednio dobrany filtr wewnętrzny. W większych zbiornikach wykorzystuje się w tym celu filtry zewnętrzne – produkowane komercyjnie (np. filtr kubełkowy) oraz wykonywane metodą DIY.

Powszechnie stosowane przez akwarystów otwarte, zewnętrzne, wielokomorowe filtry biologiczne określane są nazwą sump. Innym przykładem zewnętrznego filtru biologicznego jest filtr hydroponiczny.

Pierwotniaki, protisty zwierzęce (Protozoa) – drobne (według tradycyjnych definicji – jednokomórkowe) organizmy eukariotyczne, zaliczane tradycyjnie (do XX w.) do królestwa zwierząt, w randze typu lub podkrólestwa. W nowszych systemach klasyfikacji włączane są do królestwa Protista jako sztuczny takson (dział). Według jednej z propozycji taksonomicznych, pierwotniaki są wydzielane jako odrębne królestwo Protozoa, obejmując również wielokomórkowe śluzowce, nie obejmując z kolei licznych grup jednokomórkowców zaliczanych do roślin, grzybów lub chromistów.
Dwutlenek węgla (CO2, nazwa systematyczna: ditlenek węgla lub tlenek węgla(IV)) – nieorganiczny związek chemiczny, tlenek węgla na IV stopniu utlenienia.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)