Flecista z Hameln - Polski Serwis Naukowy

Flecista (Szczurołap) z Hameln, kopia witrażu z kościoła Marktkirche w Hameln (wg Reisechronik Augustina von Moersperga z 1592 r.) - akwarela

Rycina Kate Greenaway do utworu The Pied Piper of Hamelin Roberta Browninga, 1888 r., wyd. Frederick Warne And Co., London & New York

Flecista z Hameln (tytuł oryginału Der Rattenfänger von Hameln) – podanie ludowe spisane między innymi przez braci Grimm, przetłumaczone na 30 języków świata, opowiadające o wydarzeniach, jakie ponoć miały się wydarzyć 26 czerwca 1284 w mieście Hameln.

Flet – instrument dęty drewniany z grupy aerofonów wargowych. Zazwyczaj ma postać cienkiej, pustej w środku rurki (istnieją również flety o innych kształtach, np. okaryna).

Dolna Saksonia (niem. Niedersachsen, dolnosaks. Neddersassen, saterl. Läichsaksen) – drugi co do wielkości kraj związkowy w Republice Federalnej Niemiec przy granicy z Holandią. Siedziba administracyjna kraju związkowego znajduje się w mieście Hanower.

Według legendy właśnie w tym roku dolnosaksońskie miasteczko Hameln w Niemczech opanowała plaga szczurów. Wynajęty przez mieszkańców szczurołap za pomocą muzyki płynącej z cudownego fletu wywabił gryzonie z miasta, które następnie utopiły się w rzece Wezerze. Kiedy po wykonanej pracy szczurołapowi odmówiono obiecanej zapłaty za pozbycie się nieproszonych zwierząt, ten w podobny sposób wyprowadził tym razem w nieznane wszystkie dzieci z Hameln.

Bracia Grimm: Wilhelm Karl (ur. 24 lutego 1786 w Hanau, zm. 16 grudnia 1859 w Berlinie) i Jacob Ludwig Karl (ur. 4 stycznia 1785 w Hanau, zm. 20 września 1863 w Berlinie) – znani niemieccy pisarze i uczeni językoznawcy, członkowie Akademii Nauk w Berlinie. Bratem Jacoba i Wilhelma był malarz Ludwig Grimm.

Hameln - miasto w północnych Niemczech, w południowo-wschodniej części kraju związkowego Dolna Saksonia nad rzeką Wezerą w Górach Wezerskich, siedziba powiatu Hameln-Pyrmont.

Wśród racjonalnych tłumaczeń pochodzenia legendy jest m.in. hipoteza związana z epidemią dżumy, choroby roznoszonej przez szczury — opodal miasta odkryto masowy grób z połowy XIV w. zawierający kilkaset dziecięcych szkieletów.

Literatura piękna

Achim von Arnim: Der Rattenfänger von Hameln. Mein allererstes Märchenbuch. Karl Müller, Köln 2004. ISBN 3-89893-910-3.

Barbara Bartos-Höppner: Der Rattenfänger von Hameln (opowiadanie ilustrowane rycinami Annegert Fuchshuber). Wien: Annette Betz Verlag. ISBN 3-219-10282-4.

Bracia Grimm: Baśnie. 2005, ISBN 83-7327-665-3.

Wilhelm und Jakob Grimm: Deutsche Sagen, 1816/1818. 2 Bde. Sage Nr. 245 (Die Kinder zu Hameln) & 246 (Der Rattenfänger). Berlin: Der Nicolaische Verlag 1891, s. 169-171. ISBN 0-405-10097-3.

Jacek Gutry: Zaczarowany flet (opowiadanie z ilustracjami Bogusława Orlińskiego). Warszawa: Wyd. MEA 2001. ISBN 83-88626-49-3.

Literatura badawcza

Marco Bergmann: Dunkler Pfeifer - Die bisher ungeschriebene Lebensgeschichte des "Rattenfängers von Hameln", BoD, 2. Auflage 2009, ISBN 978-3-8391-0104-9.

Hans Dobbertin: Quellensammlung zur Hamelner Rattenfängersage. Schwartz, Göttingen 1970.

Hans Dobbertin: Quellenaussagen zur Rattenfängersage. Niemeyer, Hameln 1996 (erw. Neuaufl.). ISBN 3-8271-9020-7. (autor łączy opuszczenie miasta przez dzieci z wymarszem hrabiego Nicolausa von Spiegelberga na tereny Pomorza oraz wschodniego wybrzeża Bałtyku)

Stanisław Dubiski: Ile prawdy w tej legendzie?. [W:] "Wiedza i Życie", Nr. 6/1999.

Radu Florescu: In Search of the Pied Piper. Athena Press 2005. ISBN 1844013391.

Norbert Humburg: Der Rattenfänger von Hameln. Die berühmte Sagengestalt in Geschichte und Literatur, Malerei und Musik, auf der Bühne und im Film. Niemeyer, Hameln 2. Aufl. 1990. ISBN 3-87585-122-6.

Peter Stephan Jungk: Der Rattenfänger von Hameln. Recherchen und Gedanken zu einem sagenhaften Mythos. [W:] "Neue Rundschau", Nr. 105 (1994), H.2, S. 67-73.

Ullrich Junker: Rübezahl – Sage und Wirklichkeit. [W:] „Unser Harz. Zeitschrift für Heimatgeschichte, Brauchtum und Natur“. Goslar, Dezember 2000. S.225-228.

Wolfgang Mieder: Der Rattenfänger von Hameln. Die Sage in Literatur, Medien und Karikatur. Praesens, Wien 2002. ISBN 3-7069-0175-7.

Heinrich Spanuth: Der Rattenfänger von Hameln. Niemeyer Hameln 1951.

Izabela Taraszczuk: Die Rattenfängersage: zur Deutung und Rezeption der Geschichte. [W:] Robert Buczek, Carsten Gansel, Paweł Zimniak (Hrsg.) Germanistyka 3. Texte in Kontexten. Zielona Góra: Oficyna Wydawnicza Uniwersytetu Zielonogórskiego 2004. S. 261-273. ISBN 83-89712-29-6.

Jürgen Udolph: Zogen die Hamelner Aussiedler nach Mähren? Die Rattenfängersage aus namenkundlicher Sicht. [W:] Niedersächsisches Jahrbuch für Landesgeschichte 69 (1997), 125-183. ISSN 0078-0561

Linki zewnętrzne

Próba racjonalnego wyjaśnienia

Der Rattenfänger von Korneuburg, podanie w wersji austriackiej [1]

Der Rattenfänger von Hameln, wersja niemieckiego autora Wilhelma Herchenbacha, XIX w. [2]

Deutsche Sagen braci Grimm, wersja cyfrowa berlińskiego wyd. z 1816 r. na stronie Bayerische Staatsbibliothek [3]

Szczurołap z Hameln, artykuł z dn. 25.06.2011 r. na stronie Polskiego Radio [4]

The Pied Piper of Hamelin, wiersz angielskiego poety Roberta Browninga z ilustracjami Kate Greenaway na stronie Library of Congress [5]

The Pied Piper of Hamelin Roberta Browninga, wersja audio na stronie Internet Archive [6]

Czarna śmierć (łac. mors nigra) – epidemia dżumy, która spustoszyła średniowieczną Europę w XIV wieku, zabijając, jak się ocenia, około 1/3 ludności tego kontynentu. Nazwa pochodzi od pojawiających się rozległych zmian martwiczo-zgorzelinowych w skórze, przyjmujących ciemną barwę. Pierwszy przypadek odnotowano w październiku 1347 roku w sycylijskim porcie Messyna. Ogniskiem zakażenia było kilkanaście okrętów z Morza Czarnego, które zawinęły wtedy do portu (byli to uciekinierzy z Kaffy na Krymie).

International Standard Serial Number, ISSN czyli Międzynarodowy Znormalizowany Numer Wydawnictwa Ciągłego – ośmiocyfrowy niepowtarzalny identyfikator wydawnictw ciągłych tradycyjnych oraz elektronicznych. Jest on oparty na podobnej koncepcji jak identyfikator ISBN dla książek, ISAN dla materiałów audio-wideo. Niektóre publikacje wydawane w seriach mają przyporządkowany zarówno numer ISSN, jak i ISBN.