Florian Ungler - Polski Serwis Naukowy

O ziołach i mocy ich ze zbiorów Biblioteki UAM wydana w drukarni Unglera

Florian Ungler (zm. 1536 w Krakowie) – pochodzący z Bawarii drukarz książek w języku polskim.

Działał w Krakowie, gdzie 25 lipca 1510 r. założył pierwszą w Polsce drukarnię drukującą książki w całości w języku polskim. W latach 1513-1511 pracował w spółce z W. Lernem, wydawał m. in. nakłady Hallera i Marka Szarfenbergera. Od 1521 roku ponownie prowadził samodzielnie drukarnie.

Stanisław Zaborowski (ur. prawdopodobnie II połowa XV wieku – zm. ?) – autor pierwszego drukowanego traktatu po łacinie o polskiej ortografii (ok. 1513 roku).

Jan Haller (ur. 1467 w Rothenburg ob der Tauber – zm. 1525), księgarz, wydawca, właściciel drukarni w Krakowie, kupiec krakowski. Protoplasta rodu Hallerów.

Z pierwszej drukarni Unglera wyszło 80 tytułów dzieł. W 1512 roku wyszło dzieło pt. Introductio in Ptolomei Cosmographiam z mapa Ameryki autorstwa Jana ze Stobnicy. Rok później ukazał się jego nakładem Raj duszny (Hortulus animae) w tłumaczeniu Biernata z Lublina, pierwsza drukowana książka w języku polskim. Ok. 1514 roku wydał Ortographia seu modus recte scribendi et legendi polonicum idioma, traktat o ortografii polskiej Stanisława Zaborowskiego. Ungler nie mógł utrzymać się samodzielnie, przeszedł więc na parę lat do drukarni Hallera. W roku 1521 ponownie otworzył własny warsztat - wyposażył go w nowy, bogaty materiał typograficzny. Z tej drukarni wyszło 166 pozycji m.in. bogato ilustrowany zielnik Stefana Falimirza O ziołach i mocy ich w 1534 roku, pierwsze drukowane mapy Polski i zachodniej części Litwy autorstwa Bernarda Wapowskiego (1526) i Żywot Pana Jezu Krysta św. Bonawentury (1522).

Bernard Wapowski ( ur. 1450 w Wapowcach koło Przemyśla, zm. 25 listopada 1535 w Krakowie), był kanonikiem krakowskim, historykiem, humanistą, astronomem, i najwybitniejszym polskim kartografem w XVI wieku. Nazywany jest Ojcem polskiej kartografii.

Typografia – termin mający szereg pokrewnych znaczeń związanych z użyciem znaków pisarskich w druku, prezentacją ich na ekranie monitora komputerowego itp.

Przez cały czas swojej działalności drukarskiej Ungler borykał się z problemami finansowymi. Po jego śmierci w 1536 r. oficynę poprowadziła żona, Helena. Gdy zmarła w 1551 roku, urządzenia i materiał typograficzny oficyny dostały się drogą sprzedaży w ręce rodziny Szarffenbergów.

Jan ze Stobnicy (ur. ok. 1470 w Stobnicy – 1530) – geograf, filozof i przyrodnik, profesor Akademii Krakowskiej, pierwszy rektor Akademii Lubrańskiego.

Drukarnia – zakład produkcyjny zajmujący się wytwarzaniem różnorodnych wyrobów poligraficznych. W szczególności mogą to być gazety i czasopisma, broszury i książki, jak również szereg druków akcydensowych łącznie z opakowaniami. Drukować może zarówno na masową skalę, jak i druki spersonalizowane, czyli takie, gdzie każda kopia jest unikalnym egzemplarzem. Poszczególne drukarnie mogą zajmować się tylko samym zadrukiem podłoża, jak również wykonywać czynności introligatorskie, przez co wytwarzać nawet gotowe wyroby poligraficzne, a więc oprawione i ewentualnie uszlachetnione, oraz przygotowane do dystrybucji. Zazwyczaj jednak nawet w najprostszej drukarni wykonywane są wstępne czynności introligatorskie, natomiast w rozbudowanych zakładach część introligatorska może stanowić nawet większą część zakładu.

Bibliografia

Barbara Bieńkowska Książka na przestrzeni dziejów, wyd. Centrum Edukacji Bibliotekarskiej, Informacyjnej i Dokumentacyjnej im. Heleny Radlińskiej, Warszawa 2005, ISBN 83-88581-21-X

Helena Szwejkowska Książka drukowana XV - XVIII wieku, wyd państwowe Wydawnictwo Naukowe, Wrocław 1975