Florian Ziemiałkowski - Polski Serwis Naukowy

Florian Ziemiałkowski (1888)

Florian Ziemiałkowski (ur. w 1817, zm. w 1900) – polski prawnik, działacz niepodległościowy, polityk, pierwszy prezydent Lwowa po uzyskaniu autonomii przez Galicję.

Pochodził z biednej rodziny (jego ojciec był kucharzem). Ukończył gimnazjum w Tarnopolu, po czym podjął studia na wydziale prawa Uniwersytetu Lwowskiego. W latach 30. i 40. XIX w. brał udział w organizacjach spiskowych. Podczas Wiosny Ludów był wraz z Franciszkiem Smolką współautorem petycji do cesarza o przywrócenie swobód narodowych w Galicji (żądano w niej m.in. usunięcia cenzury, swobody słowa, zrównania wszystkich stanów i wyznań, uwolnienia więźniów politycznych, zniesienia pańszczyzny, wprowadzenia do szkół i urzędów języka polskiego, utworzenia Gwardii Narodowej). Za działalność patriotyczną był skazany (na karę śmierci) i dwukrotnie uwięziony – pierwszy raz w latach 1844-1845, drugi – po powstaniu styczniowym.

Pańszczyzna – praca wykonywana przez chłopów głównie na roli (również w innych usługach) na rzecz pana w zamian za dzierżawę ziemi. Wykształciła się w Europie w okresie feudalnym, po czym powoli zaczęła zamierać w wyniku przechodzenia na czynsz.

Sławomir Górzyński (ur. 21 sierpnia 1962 r. w Belgradzie) - polski historyk, heraldyk, wydawca, współautor i współredaktor serii Ziemianie polscy XX wieku, od 1989 roku redaktor Biuletynu Polskiego Towarzystwa Heraldycznego od 2010 Rocznika Polskiego Towarzystwa Heraldycznego.

W latach 1861-1863 i 1865-1867 był posłem do Sejmu Krajowego, w latach 1867-1869 i 1873-1888 do wiedeńskiej Rady Państwa, został wybrany pierwszym prezydentem Lwowa (1871-1873), a w latach 1873-1888 piastował stanowisko ministra dla Galicji w rządzie austriackim.

W swoim działaniu unikał ryzyka, wykorzystywał środki konstytucyjne, był zwolennikiem ograniczonej autonomii i kompromisu z zaborcą. Taka postawa była przyczyną uchwalenia wobec niego votum nieufności przez Sejm Krajowy (1888). W efekcie tego Ziemiałkowski zrzekł się mandatu do parlamentu austriackiego. Ostatnie 25 lat życia spędził w Wiedniu. W 1880 otrzymał austriackie szlachectwo, z tytułem Freiherr (odpowiednik barona).

Powstanie styczniowe (; zasięgiem objęło tylko ; Wilno zostało spacyfikowane przez oddziały Murawjowa Wieszatiela; po upadku powstania Kraj i Litwa pogrążyły się w żałobie narodowej; w 1867 zniesiono autonomię Królestwa Polskiego, jego nazwę i budżet, w 1869 zlikwidowano Szkołę Główną Warszawską, w latach 1869–1870 setkom miast wspierających powstanie odebrano prawa miejskie doprowadzając je tym samym do upadku, w 1874 zniesiono urząd namiestnika, w 1886 zlikwidowano Bank Polski; skasowano wszystkie klasztory w Królestwie, skonfiskowano ok. 1600 majątków ziemskich i rozpoczęto intensywną rusyfikację ziem polskich; po stłumieniu powstania znaczna część społeczeństwa Królestwa i Litwy uznała dalszą walkę zbrojną z zaborcą rosyjskim za bezcelową i zwróciła się ku pracy organicznej; powstanie przyczyniło się do korzystniejszego niż w dwóch pozostałych zaborach uwłaszczenia chłopów; pozostawiło trwały ślad w literaturze (Orzeszkowa – Nad Niemnem, Dąbrowska – Noce i dnie) i sztuce polskiej (Grottger – Polonia i Lithuania, Matejko – Polonia) XIX i XX wieku w kraju, na Litwie i na Białorusi.

Adres - oficjalne pismo o charakterze politycznym skierowane do grupy osób lub instytucji odgrywających dużą rolę w życiu publicznym. Funkcje adresu to np. protest przeciw danej sytuacji, wyrażenie uznania dla działań odbiorcy adresu lub wyrażenie uznania jego żądań (adres hołdowniczy).

Bibliografia

Zbigniew Fras – Florian Ziemiałkowski (1837-1900). Biografia polityczna, Wrocław 1991, Ossolineum

Sławomir Górzyński, Nobilitacje w Galicji w latach 1772-1918, DiG, Warszawa 1997, ISBN 83-85490-88-4