Fluoryt - Polski Serwis Naukowy

Fluoryt – szeroko rozpowszechniony minerał z gromady halogenków.

Nazwa pochodzi od łac. fluctus = fala lub fluere = płynąć, z powodu wykorzystywania tego minerału w hutnictwie jako topnika oraz ze względu na stosunkowo niską temperaturę jego topnienia.

Właściwości

Tworzy sześcienne lub ośmiościenne kryształy, osiągające niekiedy duże rozmiary. Często występuje w postaci bliźniaków krzyżowych. Często tworzy naloty, naskorupienia i żyły. Ładne kryształy występują zazwyczaj w druzach w formie szczotek krystalicznych.

Niemcy (Republika Federalna Niemiec, RFN; do traktatu pomiędzy RFN a Polską Rzecząpospolitą Ludową (1970) w Polsce stosowana była oficjalnie nazwa Niemiecka Republika Federalna, NRF; niem.: Deutschland lub Bundesrepublik Deutschland, BRD) – państwo federacyjne położone w Europie, będące członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), G8, ONZ oraz NATO. Stolicą Niemiec jest Berlin (przed połączeniem z NRD – Bonn, obecnie noszące tytuł miasta federalnego). Językiem oficjalnym jest język niemiecki.

Pegmatyty – rodzaj skał magmowych charakteryzujących się szczególną mega- lub gigantokrystaliczną teksturą, wzbogaconych w pierwiastki niekompatybilne oraz minerały zawierające składniki lotne jak fluor, bor, fosfor i inne. Najczęstszym typem są pegmatyty granitoidowe, ale występują również pegmatyty gabrowe, sjenitowe, skał wysoko alkalicznych (pegmatyty agpaitowe i miaskitowe). Nazwa pochodzi od gr. pegma – silne łącze, stwardniałość, dla odwzorowania zwięzłości granitu pismowego. Skała opisana po raz pierwszy w 1813 roku przez R.J Haüyego.

W czystej formie jest bezbarwny; w przyrodzie jest zabarwiony na najróżniejsze kolory – od żółtego, różowego, zielonego i niebieskiego aż po czarny. Niekiedy wykazuje barwne wstęgowanie podobne do agatu. Światło ultrafioletowe powoduje we fluorycie zjawisko różowej fluorescencji (nazwa pochodzi od nazwy tego minerału).

Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.

Występowanie

Minerał występujący głównie w formie żył hydrotermalnych, gdzie zazwyczaj występuje razem z minerałami kruszcowymi: ołowiu, cynku i srebra, oraz w pegmatytach i skałach osadowych. Spotykany w skałach magmowych,

Miejsca występowania:

Wielka Brytania – wyjątkowo piękne, zielone lub fioletowe sześcienne kryształy.

Kanada – Thuder Bay (niezwykłe kryształy występują razem z ametystem).

USA – Illinois

Niemcy – Rudawy (kryształy miodowożółte).

Szwajcaria – Masyw Gothard

Włochy – Tyrol i Sardynia

W Polsce fluoryt jest spotykany w okolicach Kletna (w Masywie Śnieżnika), Górach Kaczawskich, w Górach i na Pogórzu Izerskim.

Zastosowanie

jest stosowany w przemyśle szklarskim

do produkcji kwasu fluorowodorowego i wyrobu tworzyw sztucznych

w przemyśle ceramicznym,

chemicznym (produkcja emalii),

optycznym (produkcja soczewek) i

metalurgicznym – jako topnik (produkcja aluminium).

ma duże znaczenie naukowe i kolekcjonerskie

niekiedy bywa stosowany jako kamień jubilerski lub ozdobny

służy jako materiał rzeźbiarski

Przemysłowe wykorzystanie fluorytu (oraz fluoroapatytu). Kliknij na daną nazwę z grafiki by przejść do danego hasła.

Ciekawostki

W starożytności był używany do zapobiegania i leczenia chorób kostnych.

Kletno (dawniej niem. Klessengrund) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, w gminie Stronie Śląskie. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wałbrzyskiego.

Pogórze Izerskie (332.26) – północne przedpole Gór Izerskich, zasięgiem obejmujące duży teren zawarty pomiędzy Nysą Łużycką na zachodzie, a rzeką Bóbr na wschodzie. Granica północna jest umowna i wyznaczą ją warstwica 200 m w okolicy Bolesławca. Od południa od Gór Izerskich oddziela je dyslokacja tektoniczna. Osią regionu jest rzeka Kwisa przepływająca przez miasta: Mirsk, Gryfów Śląski, Leśną, Lubań i Nowogrodziec.

Litoterapia współcześnie wykorzystuje preparaty fluorytu do leczenia nowotworów wątroby i płuc.

Linki zewnętrzne

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Fluoryt

Fluorite Mineral Data (ang.)