|
|
|
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
RSS
Warto przeczytać: Grenlandia zaczyna się ponownie zazieleniać - jak wskazują wyniki nowych badań międzynarodowych. Rok 2010 był gorący i wywołał na południu Grenlandii przyspieszenie utraty lodu o 100 mld ton. Wyniki badań ujawniają również, że duże połacie podłoża skalnego wyspy w... Zwrócenie uwagi na wszechstronną obecność geologii w różnych dziedzinach życia to cel konkursu fotograficznego "Geologia w obiektywie", ogłoszonego przez Muzeum Ziemi PAN. Zdjęcia zrobione na terenie Polski i niepoddane obróbce cyfrowej można zgłaszać ... Uczeni nadal nie mogą połączyć się z rosyjską sondą Fobos-Grunt, na pokładzie której znajduje się polski penetrator geologiczny "Chomik". ,,Nadzieja cały czas jest, ale coraz mniejsza" - powiedział PAP Rafał Przybyła z Centrum Badań Kosmicznych PAN (CBK ... Poznanie zawiłości funkcjonowania ludzkiej dłoni stanowi niezbędną część procesu opracowywania sztucznej, antropomorficznej dłoni przegubowej, a unijny projekt, który zamierza właśnie to osiągnąć posuwa się pełną parą.
Projekt HANDLE, k... Poczekać trochę i dostać większą nagrodę, czy też od razu zadowolić się mniejszą? Okazuje się, że decyzja może zależeć od tego, czy... przed jej podjęciem wypije się puszkę zwykłego napoju, czy napoju typu "light". Eksperymenty, któr...
Ostatnio na Forum:
Dyskusje
8
odp.
4
odp. Reklama:
Formacja skalnaCzy wiesz że...? Kolumna lub filar – geologiczna forma ukształtowania terenu złożona ze stromej, często wręcz pionowej kolumny lub kolumn skalnych w morzu niedaleko wybrzeża. Filary tworzą się gdy klifowa zatoka ulega erozji poprzez działanie fal morskich i wielkich mas wody uderzających o skałę. Siła wody osłabia klif powodując odpadanie części z nich, tworząc tym samym kolumny lub małe wyspy. Potrafią uformować się również gdy most skalny rozsypie się wskutek naturalnych procesów i grawitacji. Kolumna może rozpaść się lub ulec erozji pozostawiając gruzowisko. Kolumny zazwyczaj tworzą się z poziomo zalegających skał osadowych zwłaszcza wapiennych czy piaskowców lub skał wulkanicznych. Jest to spowodowane występowaniem poziomego uławicenia oraz pionowego ciosu. Grzyb skalny – forma skalna, powstająca na skutek erozyjnej działalności wiatru (korazja). Unoszony wiatrem piasek i inne odłamki skalne uderzają w napotykane przeszkody. Erozja wietrzna działa najsilniej u podstawy formy lub na jej środku, gdzie niesionego przez wiatr materiału jest najwięcej i jest on największy. W ten sposób ów materiał żłobi w skałach zadziwiające formy (kształtem przypominają grzyba). Proces ten trwa tysiące lat. Dzięki temu procesowi tworzą się także mosty skalne i grzyby skalne powstałe niedaleko Wielkiego Kanionu Kolorado. Formacja skalna – naturalna, wypukła lub wklęsła forma ukształtowania terenu zbudowana najczęściej z litej skały. Termin ten jest różnie rozumiany przez geomorfologów, wspinaczy, turystów i krajoznawców. Można wyróżnić następujące formacje skalne, ze względu na ich postać: Wypukłe formacje skalne są często tworzone przez wychodnie skalne; Niektóre z podanych wyżej terminów odnoszą się nie tylko do form zbudowanych ze skał litych, ale i niezlityfikowanych skał osadowych (gruntów sypkich lub np. gliny), ziemi, itp. Lityfikacja, konsolidacja to będący etapem diagenezy proces twardnienia skały okruchowej (proces przemiany skały luźnej w zwięzłą). Dzięki tym procesom powstaje np. piaskowiec z piasku.
Chybotek – blok skalny, którego powierzchnia styku z podłożem jest o wiele mniejsza niż ta w najszerszym miejscu, tak zrównoważony, że możliwe jest wprawienie go w ruch wahadłowy w niewielkim zakresie np. przy użyciu siły ludzkiej. Powstaje w wyniku nierównomiernego wietrzenia, charakterystyczny dla skał granitowych – w Polsce występuje m.in. w Karkonoszach i Górach Izerskich. Zobacz też
Czy wiesz że...? beta Maczuga skalna – rodzaj skalicy (skałki) o kształcie przypominającym maczugę, smuklejsza forma grzyba skalnego. Najbardziej znana tego typu formacja w Polsce to Maczuga Herkulesa w Pieskowej Skale.
Filar – jedna z wypukłych form rzeźby skalnej w górach, wybitne i bardzo strome żebro skalne. Zwykle stanowi krawędź, w której schodzą się dwie ściany szczytu. Czasem nazwą tą określa się znaczącą grzędę skalną, rozdzielającą dwa żleby.
Skalna brama (ang. rock gate, rock arch, natural bridge, niem. Felsentor, Felsbogen, czes. skalní brána) - jest to wyraźne zwężenie doliny, utworzone ze skał litych, często wapieni, dolomitów, piaskowców. Zwykle sklepione, choć czsami używa się nazwy skalna brama dla zwężenia doliny pozbawionego sklepienia. Dno skalnej bramy znajduje się na poziomie doliny, w przeciwieństwie do okna skalnego.
Kuesta (próg denudacyjny, próg strukturalny) - stromy, asymetryczny stopień lub próg powstały na obszarze o budowie monoklinalnej wskutek różnej odporności warstw skalnych na denudację (erozja selektywna). Typowa kuesta - progi Basenu Paryskiego.
Przewieszenie (przewieszka) – mikroforma rzeźby w obrębie ścian skalnych. Stanowi część ściany nachyloną do poziomu pod kątem przekraczającym 90°.
Glina – pod kątem genezy, jest to ilasta skała osadowa, powstała najczęściej w okresie czwartorzędu w wyniku nagromadzenia osadów morenowych (skały ilaste starsze niż czwartorzędowe nazywane są najczęściej iłami). Jest to zatem skała złożona z minerałów ilastych, kwarcu, skaleni, substancji koloidalnych, może zawierać okruchy innych skał oraz substancje organiczne (humus, korzenie, bituminy).
Okap – rodzaj przewieszki, która jest odchylona od pionu pod kątem ok. 90 stopni, tak, że wspinacz ma nad głową poziomy fragment skały. Określenie to jest najczęściej używane w odniesieniu do daszków na tyle małych, że można sięgnąć do ich krawędzi ze ściany dochodzącej do przełamania okapu. W przypadku większej partii skały o tak dużym przewieszeniu nazywa się je dachem. Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania
Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne. Nie mogą być traktowane jako porady. |