Formalizm - kognitywistyka - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy pojęcia dotyczącego kognitywistyki. Zapoznaj się również z: inne znaczenia tego słowa.

Formalizm, lub formalizacja, w najbardziej ogólnej interpretacji systemowo-kognitywistycznej, to sposób postępowania, procedura, lub ich produkt ściśle przestrzegający uprzednio zdefiniowane i zaakceptowane reguły.

Informacja (łac. informatio – przedstawienie, wizerunek; informare – kształtować, przedstawiać) - termin interdyscyplinarny, definiowany różnie w różnych dziedzinach nauki; najogólniej - właściwość pewnych obiektów, relacja między elementami zbiorów pewnych obiektów, której istotą jest zmniejszanie niepewności (nieokreśloności).

Reguła – dające się ująć w sposób sformalizowany działanie, mające zastosowanie w określonej dziedzinie. Bardziej specjalistyczne znaczenia to m.in.:

Celem formalizmu/formalizacji jest zapewnienie jednoznaczności rozumienia lub interpretacji komunikatów wymienianych między ludźmi, a także między człowiekiem a maszyną/komputerem, zgodnie z intencją ich nadawcy.

Dlatego też przy komunikacji złożonej i ważnej formalizuje się informacje, wiedze i preferencje (model IPK - Information, Preferences, Knowledge model) w poleceniach, pytaniach i odpowiedziach.

Formalizacja polega na użyciu symboli graficznych, językowych lub behawioralnych o znanych i zaakceptowanych definicjach, uznanych w danej dziedzinie jako jednoznaczne. W szczególności, formalizacja spełnia podstawowe zasady logiki. W tym sensie formalizacja może być przeprowadzona na różnych poziomach ogólności opisu czy zadania.

Logika (gr. λόγος, logos - rozum) nauka normatywna, analizująca źródła poznania pod względem prawomocności czynności poznawczych z nimi związanych. Zajmuje się badaniem ogólnych praw, według których przebiegają wszelkie poprawne rozumowania, w szczególności wnioskowania. Logika, jako dyscyplina normatywna, nie tylko opisuje jak faktycznie przebiegają rozumowania, ale także formułuje twierdzenia normatywne, mówiące o tym, jak rozumowania powinny przebiegać.

Preferencje (ang. preference) są podstawowym pojęciem w teorii ekonomii oraz w mikroekonomii, szczególnie w teorii wyboru konsumenta i w teorii gier. Preferencje konsumenta odzwierciedlają i formalizują gusty konsumenta i nie zależą w żaden sposób od cen dóbr lub budżetu konsumenta, lecz wyłącznie od zadowolenia, satysfakcji, szczęścia lub użyteczności jakie mu zapewniają. Preferencje pozwalają konsumentowi dokonywać wyborów w obliczu rozmaitych alternatyw.

Np. zdanie "Na ziemi istnieją koty” jest ogólne, ale formalnie poprawne i informacyjnie prawdziwe jeśli: - przez ziemię rozumiemy glob ziemski, - kot jest uprzednio zdefiniowany jako jakikolwiek kot domowy o cechach wyłącznie jemu przysługujących.

Zobacz też

percepcja

definicja