Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku RSS RSS
  auto?
Dodaj do: 
Dodaj link do serwisu Facebook   Dodaj link do opisu GG  Dodaj link do serwisu Wykop   Dodaj link do serwisu Google   Dodaj link do serwisu Twitter  Dodaj link do serwisu Wyczaj.to   Dodaj link do serwisu Gwar   Dodaj link do serwisu Delicious  Dodaj link do serwisu Digg   Dodaj link do serwisu Furl   Dodaj link do serwisu Magnolia  Dodaj link do serwisu Reddit   Dodaj link do serwisu Simpy   Dodaj link do serwisu Slashdot  Dodaj link do serwisu Technorati   Dodaj link do serwisu YahooMyWeb
Warto przeczytać:
 
Surowa marchewka pomaga zapobiegac rakowi okreznicy, twierdza dunscy naukowcy
Naukowcy z Danii potwierdzili, iż związek chemiczny znaleziony w surowej marchwi i innych warzywach może zapobiegać powstawaniu raka okrężnicy. Nie jest za to jednak odpowiedzialna ta sama substancja, o której wcześniej myśleli. Eksperci przypuszczali, że to beta-karoten, kt...
 
Stanislav Fort z Czech najlepszy na olimpiadzie astronomicznej
Czech Stanislav Fort został uznany za najlepszego uczestnika V Międzynarodowej Olimpiady z Astronomii i Astrofizyki. W sobotę w Teatrze Rozrywki w Chorzowie wręczono medale laureatom konkursu, w którym brali udział uczniowie z 27 krajów. W kategoriach "n...
 
Ogólnoświatowa akcja GLOBE at Night 2010
Od 3 do 16 marca potrwa ogólnoświatowa kampania obserwacyjna, w ramach której każdy chętny może ocenić jak ciemne jest niebo w jego okolicy. Dostępne są materiały w języku polskim. Akcja GLOBE at Night prowadzona jest co roku. Polega na...
 
Trwa ogólnoświatowa akcja "Globe at Night"
Trwa międzynarodowa akcja obserwacyjna "Globe at Night", której celem jest pomiar zanieczyszczenia świetlnego nieba. Wyniki liczenia gwiazd można zgłaszać do 6 marca. 4 marca liczenie organizuje gdańskie Centrum Hewelianum.Aby przył...
 
Pierwsza światowa konferencja nt. ptaków morskich, Victoria, Kanada
W dniach 7-11 września 2010 r. w Victorii, Kanada, odbędzie się pierwsza światowa konferencja nt. ptaków morskich. Wydarzenie ma na celu zgromadzenie ornitologów specjalizujących się w ptakach morskich, działaczy ruchu na rzecz ochrony przyrody i ustawodawców, aby ...

Reklama:


Fort

Czy wiesz że...?
Twierdza Srebrnogórska (Festung Silberberg) — twierdza wzniesiona w latach 17651777 w okolicach Srebrnej Góry. Jeden z największych tego typu obiektów w Europie.

Twierdza, fortecaufortyfikowane miasto, gród, klasztor. Czasem jest to samodzielna budowla o charakterze obronnym. Twierdze były budowane od starożytności do czasów II wojny światowej, na stałe przebywała w nich załoga. Określenie twierdza stosowane jest także w odniesieniu do więzienia, które znajdowało się na terenie twierdzy.

Fort pancerny to fort, umożliwiający walkę zarówno na daleki (zwalczanie baterii artyleryjskich wroga), jak i bliski dystans (zdolny do walki ze szturmujacymi oddziałami piechoty wroga. Stanowiska bojowe fortu zabezpieczone są stalowymi pancerzami, artyleria rozmieszczona jest w pancernych wieżach obrotowych lub obrotowo-wysuwanych osadzonych w betonowych blokach koszarowo-bojowych lub bateriach umieszczanych na zbiegu wałów czoła i barków fortu. Również stanowiska obserwacyjne mieszczą się w kopułach pancernych, często posiadających możliwość obrotu. Przykładem fortów pancernych w Polsce są: fort IX Brunner, fort XI Duńkowiczki, fort XIII San Rideau - z Twierdzy Przemyśl, fort I - Twierdzy Toruń.
Ujednoznacznienie Zapoznaj się również z: inne znaczenia.
Fort VIII Łętownia – Twierdza Przemyśl

Fort (wł.) – fortyfikacja (budowla obronna) polowa lub stała, budowana od XVII do początków XX w., przystosowana do obrony okrężnej.

Zasadniczo forty grupowane były w zespoły zwane twierdzami fortowymi, w szczególnych wypadkach budowano pojedyncze forty, tzw. detaszowane (wydzielone).

Budowa fortu

Forty były budowlami ziemnymi o obrysie zamkniętym, zdolnymi do samodzielnej i długotrwałej obrony. Występował strefowy podział obwodu fortu: stok bojowy (plateau, glacis), stanowiska, fosa, wały, wnętrze. W skład budowli murowych fortów wchodziły koszary, schrony, stanowiska ogniowe artylerii i piechoty, magazyny, wieże obserwacyjne i artyleryjskie itp. Nie w każdym forcie występowały wszystkie z wymienionych obiektów, każda szkoła fortyfikacji miała swoje preferencje odnośnie doboru obiektów i środków obrony i ich rozmieszczania w forcie. Forty połączone były między sobą siecią drogową i telefoniczną.

Fortyfikacja (z łac. fortificatio – umocnienie) – zespół obiektów wojskowych w postaci odpowiednich budowli i urządzeń, przeznaczonych do prowadzenia działań obronnych.

Twierdza Kołobrzeg (niem. Festung Kolberg) – nowożytne miasto-twierdza powstałe w XVII wieku poprzez rozbudowę i modernizację fortyfikacji Kołobrzegu. Twierdza została założona w 1653 roku. Uległa likwidacji jako twierdza lądowa w 1872 roku, zaś jako twierdza morska w 1887 roku. Ponownie została reaktywowana w czasie II wojny światowej w latach 1944-1945.

Zasadą budowy pierścieni fortów twierdz fortowych było zapewnienie możliwości wsparcia artyleryjskiego przez dany fort swoim najbliższym sąsiadom – z prawej i z lewej strony. Inaczej mówiąc, fort w twierdzy fortowej w razie potrzeby mógł dostać wsparcie od obydwu swoich skrzydłowych sąsiadów.

Na mapach: 53°28′20″N 22°39′06″E / 53.47222, 22.65167 Twierdza Osowiecrosyjska twierdza z drugiej połowy XIX wieku, położona na terenie osady Osowiec-Twierdza należącej do gminy Goniądz w powiecie monieckim, znana z 6,5-miesięcznej obrony podczas I wojny światowej. Nigdy nie została zdobyta – stąd jej późniejsze obiegowe określanie „rosyjskie Verdun”.

Rejon umocniony jest to obszar posiadający rozbudowane fortyfikacje stałe, budowany w strategicznym miejscu umożliwiającym blokowanie poczynań przeciwnika.

Typy fortów

  • fort piechoty
  • fort pancerny
  • fort jednostkowy
  • fort łącznikowy
  • fort rozproszony
  • fort zaporowy
  • fort artyleryjski
  • Zmierzch fortów

    Rozwój artylerii oblężniczej na przełomie XIX i XX w. zmuszał stopniowo do zastąpienia klasycznych fortów fortami rozproszonymi, a następnie dziełami jeszcze bardziej rozproszonymi: grupą warowną i rejonem umocnionym. Zmiany te wprowadzane były w różnych państwach niejednocześnie i często dopiero niepowodzenia wojenne (swoje lub cudze) przesądzały decyzję o modernizacji dotychczasowych fortyfikacji lub budowy nowych, dostosowanych do aktualnie używanych środków oblężniczych.

    Twierdza Poznań (niem. Festung Posen) – zbiór fortyfikacji zbudowanych na terenie miasta Poznań w XIX i na początku XX w., trzeci co do wielkości system tego typu w Europie. W skład twierdzy wchodziły dwa rejony: twierdza poligonalna (rozciągająca się wzdłuż ścisłego centrum miasta) oraz twierdza fortowa – 18 fortów + szereg obiektów wspomagających umieszczonych w pierścieniu o średnicy 9,5 km oraz obwodzie 30 km. Fortyfikacje twierdzy poligonalnej zostały rozebrane w XIX w., natomiast twierdza fortowa jest w większości zachowana a obiekty są własnością miasta lub zajmowane są przez prywatne firmy.

    II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

    Mimo iż I wojna światowa wykazała niewystarczającą odporność na ogień nowoczesnej artylerii (np. ciężkich moździerzy oblężniczych typu gruba berta) forty były jeszcze niekiedy budowane w okresie międzywojennym, ale w czasie II wojny światowej nie odegrały większej roli.

    Polskie forty

    Na obszarze Polski znajduje się wiele twierdz fortowych, budowanych w różnych okresach i przez różne państwa i wojska. Typowymi twierdzami fortowymi są:

    Fosa (łac. fossa - rów, kanał), wł. rów forteczny - w fortyfikacji zapora w postaci rowu otaczającego całość lub część umocnienia. Rowy (fosy) mogły być wypełnione wodą, (mokre) bądź nie (suche).

    Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polskapaństwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.
  • Twierdza Kłodzko – twierdza austriacka i pruska
  • Twierdza Kołobrzeg – twierdza pruska (niemiecka), nadbrzeżna
  • Twierdza Kostrzyn – twierdza pruska (niemiecka)
  • Twierdza Kraków – twierdza austriacka
  • Twierdza Modlin – twierdza rosyjska
  • Twierdza Osowiec – twierdza rosyjska
  • Twierdza Poznań – twierdza pruska (niemiecka)
  • Twierdza Przemyśl – twierdza austriacka
  • Twierdza Srebrnogórska – twierdza pruska (niemiecka)
  • Twierdza Toruń – twierdza pruska (niemiecka)
  • Twierdza Warszawa – twierdza rosyjska
  • Twierdza Wrocław – twierdza pruska (niemiecka)
  • Twierdza Świnoujście – twierdza pruska (niemiecka), nadbrzeżna
  • Twierdza Nysa - twierdza pruska (niemiecka)
  • Ponadto na terenie Polski istnieją forty samodzielne, broniące górskich przełęczy czy przepraw przez rzeki.

    Ława działowa - pozioma część stanowiska artyleryjskiego w forcie, osłonięta przedpiersiem, służąca do ustawienia działa, w niektórych fortach często opatrzona drewnianym pomostem dla działa.

    Fort zaporowy - rodzaj fortu przeznaczony do ochrony lub blokady ważnego strategicznie obiektu lub miejsca takiego jak cieśnina, bród rzeczny, trasa komunikacyjna.

    Zobacz też

  • cytadela
  • Ława działowa
  • Bibliografia

  • PWN Leksykon: Wojsko, wojna, broń, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2001, ISBN 83-01-13506-9





  • Czy wiesz że...? beta

    Fort rozproszony to fort posiadający instalacje obronne (baterie artyleryjskie, stanowiska broni maszynowej) rozmieszczone na dużym obszarze. Takie rozproszenie miało mu zapewnić zwiększoną "przeżywalność" w przypadku ostrzału nieprzyjaciela. Całość dzieła otoczona była fosą broniona przez kaponiery i zapory (sieci) drutowe.
    Fort łącznikowyfort łączący dwa zespoły umocnień (np. twierdze) w celu utworzenia wspólnego odcinka obrony. Był dziełem samodzielnym, zdolnym do obrony okrężnej, silnie uzbrojonym i opancerzonym.
    Twierdza Warszawa (ros. крепость Варшава) – zespół fortów i innych budowli fortyfikacyjnych wzniesionych przez władze Imperium Rosyjskiego wokół Warszawy w XIX wieku, określenie obowiązujące w okresie od 1879 do 1913 roku.
    Twierdza Kostrzyn (niem. Festung Küstrin) - to zespół fortyfikacji wzniesionych i użytkowanych pomiędzy XV a XX wiekiem w Kostrzynie nad Odrą i jego okolicach.
    Grupa warowna – grupa obiektów fortyfikacyjnych (schronów, fortów lub twierdz) wznoszonych na danym obszarze dla wykonywania wspólnego zadania bojowego np. blokada traktów komunikacyjnych na kierunku spodziewanego marszu wojsk przeciwnika, połączonych komunikacją podziemną. Poszczególne schrony mogły być wyposażone w różnego rodzaju sprzęt bojowy i wykonywać odrębne zadania w ramach całości grupy.
    Twierdza Świnoujście (niem. Festung Swinemünde) - to pruski zespół fortyfikacji broniący ważnego portu w Świnoujściu, wzniesiony w XIX wieku. Autorem projektu był Johann Leopold Ludwig Brese. Twierdza składała się z czterech fortów, z których do naszych czasów przetrwały trzy. Są to:
    Cytadela – w starszych fortyfikacjach samodzielna, dominująca nad miastem lub prowincją twierdza. Na terytorium własnym zadaniem cytadeli była ochrona mieszkańców w przypadku najazdu wroga. Na terytoriach podbitych cytadele budowano w celu utrzymania w posłuszeństwie mieszkańców (taką rolę miała np. cytadela Aleksandrowska w Warszawie).
    Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania

    Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne.
    Nie mogą być traktowane jako porady.