|
|
|
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
 RSS
Dodaj do:
Warto przeczytać: Początek marca to okres ciekawych wydarzeń na Politechnice Wrocławskiej. 9 marca (wtorek) w Zintegrowanym Centrum Studenckim (bud. C-13, wyb. Wyspiańskiego 23-25) rozpoczęła się XIII edycja Akademickich Targów Pracy. Patronat honorowy nad imprezą obj... Strategie tworzenia nowego lnu, terapia bakteriofagowa, zielona energia jako alternatywa dla Polski - to niektóre tematy konferencji "Biotechnologia & Biznes". Spotkanie odbędzie się we Wrocławiu, w dniach 24-25 kwietnia. Konf... Prace nad zapłodnieniem in vitro u kota domowego, rozpoczęte niedawno na Uniwersytecie Przyrodniczym we Wrocławiu, mają w przyszłości pomóc w ocaleniu polskich żbików i rysi. Otwarte w grudniu (na Wydziale Medycyny Weterynaryj... Ponad pięciuset chirurgów, naukowców, konstruktorów i studentów bierze udział w pierwszym Międzynarodowym Kongresie Polskiego Towarzystwa Chirurgii Robotowej, który w czwartek rozpoczął się we Wrocławiu. Jak powiedział PAP dyrektor Wo... Około 300 naukowców, inżynierów i studentów wzięło udział w konferencji "World of Innovation", która we wtorek odbyła się na Politechnice Wrocławskiej. Spotkanie było poświęcone najnowszym osiągnięciom w dziedzinie technologii informa...
Ostatnio na Forum:
Dyskusje
8
odp.
4
odp. Reklama:
 Fosa Miejska we WrocławiuCzy wiesz że...? Odra (czes. i dł. Odra, niem. Oder, gł. Wodra, łac. Viadua, Viadrus) – rzeka w Europie Środkowej, w zlewisku Morza Bałtyckiego, na terenie Czech, Polski i Niemiec. Pod względem całkowitej długości jest drugą (po Wiśle) rzeką Polski. Biorąc pod uwagę tylko jej część w granicach Polski jest trzecią rzeką pod względem długości (po jej dopływie Warcie). Fortyfikacja (z łac. fortificatio – umocnienie) – zespół obiektów wojskowych w postaci odpowiednich budowli i urządzeń, przeznaczonych do prowadzenia działań obronnych. Ostrów Tumski (dziś – najstarsza, zabytkowa dzielnica Wrocławia; niem. Dominsel) powstał na obszarze dogodnych przepraw, gdyż Odra między ujściem rzek Oławy na południu, Ślęzy i Widawy na północy – rozgałęziając się na liczne zwężające odnogi utworzyła tu mniejsze i większe wyspy ("ostrowy"). 
 Fosa Miejska we Wrocławiu – pozostałości skomplikowanego systemu umocnień Wrocławia, w znacznej mierze opartego o naturalne i sztuczne odcinki rzeki Odry i wpadającej do niej Oławy. Zachowane do dziś fragmenty fosy, biegnące wzdłuż ul. Podwale, stanowiły element zewnętrznego pierścienia umocnień okalającego miasto, od północnego wschodu i wschodu, na najdłuższym swym odcinku – od południa, oraz częściowo od zachodu. Obecnie pas zieleni wzdłuż fosy (oraz dalej Odry) nazwany został Promenadą Staromiejską. Basteja – budowla fortyfikacyjna, będąca murowanym lub ziemnym umocnieniem w formie niskiej, przysadzistej baszty obronnej. Zbudowana na planie półkola, wieloboku lub podkowy, wysunięta przed mur obronny, była stanowiskiem ogniowym artylerii, blokującym dostęp do kurtyny.
Trasa W-Z – wewnętrzna obwodnica Wrocławia, pozwalająca ominąć Rynek i wewnętrzną część Starego Miasta. Wbrew nazwie przebiega nie tylko w kierunku wschód-zachód, lecz zawiera odcinek pozwalający pojazdom poruszającym się w kierunku południkowym ominąć ścisłe śródmieście od zachodu. Fosa wewnętrzna, zwana była Oławą Miejską, albo Czarną Oławą i powstała w XIII wieku. Wkrótce jednak, jeszcze w tym samym stuleciu wytyczono zewnętrzną linię fortyfikacji z drugą, zewnętrzną fosą odległą od Czarnej Oławy o około trzysta metrów, zyskując w ten sposób sporą połać gruntów pod zabudowę. Początkowo zewnętrzna fosa przebiegała w środkowym odcinku nieco bardziej na północ, zaś kościół i klasztor joannitów znajdował się na wysuniętym przed Bramę Świdnicką półwyspie. Wzdłuż fosy przebiegał mur z basztami, w początku ery nowożytnej uzupełnionymi o basteje. W XVII wieku zastąpiono je nowym obwodem bastionowym, zmieniając też nieco przebieg fosy i nadając jej rzutowi geometryczne formy. Historia nowożytna, dzieje nowożytne – epoka w historii Europy obejmująca okres od końca średniowiecza (najczęściej uznaje się rok 1453 lub 1492) do przełomu XVIII i XIX wieku, czyli czasów rewolucji przemysłowej. Za daty końcowe przyjmuje się najczęściej: 1789 (rewolucja francuska), 1815 (kongres wiedeński) lub 1848 (Wiosna Ludów). W Polsce przyjęło się liczyć do trzeciego rozbioru Rzeczypospolitej w 1795 r. Część badaczy przyjmuje, że właściwą cezurą była dopiero I wojna światowa. Szkoła anglosaska ciągnie czasy nowożytne do dziś.
Fosa (łac. fossa - rów, kanał), wł. rów forteczny - w fortyfikacji zapora w postaci rowu otaczającego całość lub część umocnienia. Rowy (fosy) mogły być wypełnione wodą, (mokre) bądź nie (suche). Po zajęciu miasta przez wojska Związku Reńskiego pod wodzą Hieronima Bonapartego nakazano wyburzenie fortyfikacji, co nastąpiło w latach 1807-1810. Systematycznie zasypywano przy tym kolejne fragmenty obu fos. Fosa wewnętrzna została całkowicie zlikwidowana około 1869; na jej – w przybliżeniu – miejscu dziś przebiega trasa W-Z). Z zewnętrznej fosy zachowały się natomiast znaczne fragmenty. Całkowicie zlikwidowano fragmenty umocnień opartych o odnogę Odry w północnej (prawobrzeżnej) części miasta, wskutek czego m.in. Ostrów Tumski przestał być prawdziwym "ostrowem" (wyspą). Z zasypanych koryt i przekopów w prawobrzeżnej części miasta pozostał do dziś tylko niewielki staw w Ogrodzie Botanicznym i drugi, w pobliżu, przy ul. Prusa. Ostatni odcinek fosy zewnętrznej wraz z łącznikiem do rzeki Oławy (rejon dzisiejszego Parku Słowackiego i zachowanego do dziś obniżenia terenu na Placu Społecznym) zlikwidowano w latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych XIX wieku. W miejscu dawnych obwałowań założono Promenadę Miejską. Z systemu bastionów pozostały dwa wzgórza: zwieńczone glorietą i nieistniejącą już wieżą Wzgórze Liebicha (Liebichhöhe), zwane dziś Wzgórzem Partyzantów oraz Wzgórze Holteia (Holteihöhe), obecnie określane jako Wzgórze Polskie. Kanały wodne we Wrocławiu, wraz z rzekami przepływającymi przez miasto, stanowią jeden z większych w Polsce węzłów wodnych. Ich powstanie związane jest z szeregiem inwestycji hydrotechnicznych prowadzonych we Wrocławiu od najwcześniejszych lat istnienia osadnictwa na terenie obecnego miasta. Największe kanały wodne związane są oczywiście z przebudową systemu wodnego największej z wrocławskich rzek - Odry, zarówno na potrzeby żeglugi jak i ochrony przeciwpowodziowej. Na obszarze miasta znajdują się również inne, mniejsze kanały, o charakterze zarówno przeciwpowodziowym jak i melioracyjnym i innym, związane z mniejszymi rzekami i ciekami wodnymi. Część z nich oprócz funkcji wyżej wymienionych, to kanały powstałe także dla potrzeb doprowadzenia wodny dla młynów wodnych i małych elektrowni wodnych lub zaopatrzenia albo odprowadzenia wód z innych zakładów i urządzeń.
Karl Eduard von Holtei (ur. 24 stycznia 1798 we Wrocławiu, zm. 12 lutego 1880 we Wrocławiu) – niemiecki poeta romantyczny, pisarz, aktor i reżyser teatralny. Uważany za najbardziej barwną postać kulturalną XIX-wiecznego Śląska. Jego ojciec był huzarem, matka zmarła, gdy był jeszcze dzieckiem. Uczęszczał do gimnazjum we Wrocławiu. W 1815 r. ochotniczo wstąpił do armii pruskiej, zaraz potem zaczął studiować prawo na Uniwersytecie we Wrocławiu lecz szybko zrezygnował na rzecz teatru. Debiutował w teatrze wrocławskim jako Mortimer w sztuce Maria Stuart Schillera. Przez następne dwa lata prowadził wędrowne życie, częściej recytując swoje wiersze niż występując jako aktor na scenie.
Przypisy
Zobacz teżJuliusz Słowacki herbu Leliwa (ur. 4 września 1809 w Krzemieńcu, zm. 3 kwietnia 1849 w Paryżu na gruźlicę) – jeden z najwybitniejszych poetów polskich doby romantyzmu, dramaturg i epistolograf. Obok Mickiewicza i Krasińskiego określany jako jeden z Wieszczów Narodowych. Twórca filozofii genezyjskiej (pneumatycznej), epizodycznie związany także z mesjanizmem polskim. Był też mistykiem. Obok Mickiewicza uznawany powszechnie za najwiekszego przedstawiciela polskiego romantyzmu.
Bastion (także beluarda, belward lub bulwar) – w dawnych fortyfikacjach o narysie bastionowym, podstawowy element umocnień wznoszony na załamaniach obwałowania twierdzy (na wysuniętych narożnikach). Wywodzi się z wcześniej stosowanych bastei. Bastiony jako element fortyfikacji używane były od połowy XVI do połowy XIX wieku.
Czy wiesz że...? beta Brama Świdnicka – brama miejska Wrocławia na trakcie wiodącym z południowo-wschodniego narożnika wrocławskiego Rynku w kierunku południowym – do Świdnicy (dzisiejszą ulicą Świdnicką).
Język polski (polszczyzna) należy wraz z językiem czeskim, słowackim, pomorskim (kaszubskim), dolnołużyckim, górnołużyckim oraz wymarłym połabskim do grupy języków zachodniosłowiańskich, stanowiących część rodziny języków indoeuropejskich.
Baszta – budowla obronna, stanowiąca element starożytnego i średniowiecznego muru obronnego w postaci wysunięcia jego fragmentu przed lico i wzniesienia ponad jego poziom. Baszta zawsze jest otwarta od strony wewnętrznej obwodu obronnego, co odróżnia ją od wieży – budowli ze wszystkich stron zamkniętej.
Oława (niem. Ohle) - rzeka, jeden z głównych lewostronnych dopływów środkowej Odry. Przez mieszkańców dorzecza zwana jest również jako Oławka (przemiennie z nazwą oficjalną) - dla odróżnienia od miasta Oława.
Czarna Oława albo Oława Miejska – kanał (sztuczna odnoga rzeki Oławy, dopływu Odry) przekopany w XIII wieku wzdłuż południowej granicy ówczesnego Wrocławia i wykorzystywany w pierwszym okresie istnienia miasta jako element wczesnych fortyfikacji – fosa miejska. Przebieg tego kanału wytyczony został w podmokłym obniżeniu terenu w starorzeczu Odry – jednym z koryt powodziowych Odry i Oławy. Przeprowadzono go tak, że ujście Czarnej Oławy do Odry znalazło się przy najstarszej wrocławskiej rzeźni miejskiej (okolica skrzyżowania dzisiejszej ulicy Cieszyńskiego i Nowego Światu).
Związek Reński - Konfederacja Reńska fr. États confédérés du Rhin , niem. Rheinbund – został utworzony 12 lipca 1806 roku poprzez wystąpienie formalne 16 państw z zachodnich i południowych Niemiec z Rzeszy Niemieckiej i przyjęcie przez nich protektoratu cesarza Francuzów Napoleona Bonapartego. Nazwa nawiązywała do podobnego tworu, jaki w XVII w. powstał w zachodnich Niemczech z inspiracji króla francuskiego Ludwika XIV. Po klęsce w bitwie pod Austerlitz i w obliczu narodzin Związku, głowa Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego, Franciszek II 6 sierpnia 1806 zrzekł się tytułów cesarza rzymskiego i króla niemieckiego, pozostając przy przybranym w 1804 roku tytule cesarza austriackiego (jako Franciszek I). Dzięki temu Napoleon mógł, jako władca Francji i hegemon Niemiec, kreować się na dziedzica dawnego cesarstwa Franków.
Ujście Oławy – ujście rzeki Oławy do Odry, położone we Wrocławiu, w górnym odcinku Śródmiejskiego Węzła Wodnego. Ujście Oławy zlokalizowane jest na lewym brzegu Odry pomiędzy portem Ujście Oławy, położonym w 250,4 km biegu Odry, a mostem Grunwaldzkim położonym w 250,5 km biegu Odry. Współczesne ujście rzeki w ciągu dziejów wielokrotnie zmieniało swój kształt, zmiany te miały początkowo charakter naturalny, a później wynikały z działalności człowieka. We Wrocławiu prowadzono liczne inwestycje w zakresie hydrotechniki związane z ochroną przeciwpowodziową oraz wykorzystaniem wrocławskich rzek, przede wszystkim do celów energetycznych, żeglugowych, ujęć wody, przepraw i innych, w tym także funkcji obronnych. Szczególnie w tym ostatnim aspekcie, a także w zakresie gospodarczego wykorzystania cieków (energetyczne, ujęć wody, odprowadzenia ścieków itp.), dolny odcinek Oławy wraz z jej ujściem był kilkakrotnie przekształcany, rzeka zasilała w wodę m.in. wrocławską fosę miejską i nieistniejącą już fosę wewnętrzną – Czarną Oławę. Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania
Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne. Nie mogą być traktowane jako porady. |
