Francis Scott Fitzgerald - Polski Serwis Naukowy

Francis Scott Fitzgerald

Nagrobek Francisa Scotta Fitzgeralda na cmentarzu w Rockville

Francis Scott Fitzgerald (ur. 24 września 1896 w St. Paul, Minnesota, zm. 21 grudnia 1940 w Hollywood), amerykański pisarz, nowelista, scenarzysta filmowy.

Biografia

Urodził się w katolickiej, irlandziej rodzinie w Saint Paul, stolicy stanu Minnesota. Imiona otrzymał po sławnym kuzynie, Francisie Scotcie Key'u (1779-1843), autorze hymnu państwowego Stanów Zjednoczonych, The Star-Spangled Banner

W 1913 podjął studia na Uniwersytecie Princeton, które przerwał w roku 1917 by wstąpić do wojska. W 1920 wziął ślub z Zeldą Fitzgerald (z domu Sayre), z którą miał ukochaną córkę, Scottie. Zelda Fitzgerald była inspiracją wielu najbardziej znanych bohaterek płci żeńskiej w utworach Francisa Scotta Fitzgeralda (np. Nicole Diver w utworze Czuła jest noc), a także inspiracją tytułowej bohaterki popularnej serii gier komputerowych, The Legend of Zelda.

Hollywood – dzielnica miasta Los Angeles w Stanach Zjednoczonych i najważniejszy ośrodek amerykańskiej kinematografii. Słowo Hollywood jest używane jako skrótowa, popularna nazwa dla amerykańskiego przemysłu filmowo-telewizyjnego. Hollywood może pochodzić ze słów Holy i Wood (ang. Święty Las), lub holly (ang. ostrokrzew) i wood (ang. las).

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.

Scott i Zelda wiedli bujne życie towarzyskie w Stanach i Francji, zwłaszcza na Riwierze Francuskiej. Byli bohaterami setek anegdot i dziesiątków skandali. Scott miał skłonność do nadużywania alkoholu. Znaczna część sporych dochodów rodziny szła na utrzymanie niezbornej psychicznie Zeldy, a część na wychowanie i naukę Scottie. Los córki był obsesją pisarza. Chciał, by była świetnie wykształcona, mądra i moralna. Prowadził dla niej osobne wykłady, podsuwał lektury.

Scenarzysta – osoba pisząca scenariusz do filmu, serialu, reklamy, audycji radiowej, programu telewizyjnego itp., w przeciwieństwie do osoby piszącej sztuki teatralne nazywanej dramaturgiem.

20th Century Fox (pełna nazwa Twentieth Century Fox Film Corporation) – jedna z głównych amerykańskich wytwórni filmowych, położona w Century City w obszarze Los Angeles na zachód od Beverly Hills, własność News Corporation.

W Hollywood żył i mieszkał z Sheilą Graham, dziennikarką. Jednak do końca, mimo choroby Zeldy, mimo swoich romansów, Fitzgerald chciał zachować rodzinę, a żadna kobieta nie fascynowała go bardziej od żony.

Scott zmarł przedwcześnie, w wieku 44 lat. Przyczyną śmierci była choroba alkoholowa, a bezpośrednio – drugi atak serca. Od 1975 roku, Francis Scott Fitzgerald jest pochowany wraz z żoną na cmentarzu przy parafii św. Marii w Rockville, w stanie Maryland.

Twórczość

Francis Scott Fitzgerald był jednym z czołowych przedstawicieli straconego pokolenia pisarzy amerykańskich, w swojej twórczości ukazał swoje rozczarowanie i anarchiczny bunt młodego pokolenia amerykańskiego wobec rzeczywistości powojennej.

Greta Garbo, właśc. Greta Lovisa Gustafsson (ur. 18 września 1905 w Sztokholmie, zm. 15 kwietnia 1990 w Nowym Jorku) – szwedzka aktorka. Czterokrotnie nominowana do Oscara. Ma na swoim koncie 27 ról w filmach fabularnych.

Scenariusz - to materiał literacki będący podstawą realizacji fabuły. Scenariusz może sam w sobie stanowić utwór oryginalny, być przeróbką utworu dramatycznego zawierającego dialogi i odautorskie didaskalia, czy też przeróbką dzieła literackiego nie dramaturgicznego (adaptacja scenariuszowa opowiadania, powieści, noweli, itp.). Scenariusz przystosowuje dramat, słuchowisko, utwór niedramatyczny, itp. oraz składniki takiego utworu do wymagań sceny, filmu fabularnego, filmu dokumentalnego, spektaklu telewizyjnego czy nagrania radiowego. Scenariusz opierający się na specjalnie napisanym przez scenarzystę lub reżysera (film autorski), oryginalnym utworze dla filmu, zwany jest scenariuszem filmowym.

Jego utwory, na których piętno odcisnęły przemiany ideowo-moralne i obyczajowe w stosunkach amerykańskich w latach dwudziestych XX wieku, zjednały mu opinię kronikarza epoki jazzu.

Dorobek pisarza obejmuje następujące powieści:

This Side of Paradise (Po tej stronie raju) (1920)

The Beautiful and Damned (Piękni i przeklęci) (1922, wyd. polskie 1996)

The Great Gatsby (Wielki Gatsby) (1925, wyd. polskie 1962)

Tender is the Night (Czuła jest noc) (1934, wyd. polskie 1967)

The Love of the Last Tycoon (Ostatni z wielkich) (1941, wyd. polskie 1975)

Napisał również wiele opowiadań, z których w Polsce wyszły cztery wybory – Historia jednego wyjazdu (1962), Odwiedziny w Babilonie (1963), Piękność Południa i inne opowiadania(1981) oraz "Ciekawy przypadek Beniamina Buttona i inne opowiadania" (2008). W Polsce wydane zostały jego listy do córki pod tytułem Francis Scott Fitzgerald. Listy do córki (1982).

Minnesota – stan leżący na środkowym zachodzie Stanów Zjednoczonych, ze stolicą w mieście Saint Paul. Zajmuje obszar 225 365 km² (12. pod względem wielkości), który zamieszkuje 5 167 101 mieszkańców (21. pod względem ludności). Powstała ze wschodnich obszarów Terytorium Minnesota, gdy 11 maja 1858 roku została przyłączona do USA jako 32. stan. Minnesota, która znana jest jako „Kraina 10 000 jezior” lub „Stan Gwiazdy Północnej”, oferuje mieszkańcom oraz turystom liczne możliwości rekreacji.

Alkoholizm (uzależnienie od alkoholu, toksykomania alkoholowa, choroba alkoholowa) – choroba polegająca na utracie kontroli nad ilością spożywanego alkoholu.

Jako scenarzysta w Hollywood pracował dla Metro-Goldwyn-Mayer i Twentieth Century Fox. Pisał scenariusze, poprawiał teksty innych scenarzystów (np. po Aldousie Huxleyu scenariusz Madame Curie dla Grety Garbo, szlifował tekst Przeminęło z wiatrem). Jego ostatnie honorarium – 700 dolarów tygodniowo.

The Star-Spangled Banner (ang. Gwieździsty Sztandar) – hymn państwowy Stanów Zjednoczonych. Tekst do melodii Johna Stafforda Smitha z 1800 roku napisał Francis Scott Key.

Jazz – gatunek muzyczny, który powstał w początkach XX wieku na południu Stanów Zjednoczonych w Nowym Orleanie jako połączenie muzyki zachodnioafrykańskiej i europejsko-amerykańskiej. Stanowi połączenie muzyki ludowej, artystycznej i rozrywkowej.

Zobacz też

USC: F.Scott Fitzgerald Centenary Home Page

Przypisy

Źródła

Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
z Francisa Scotta Fitzgeralda

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Francis Scott Fitzgerald

2. Francis Scott Fitzgerald. Listy do córki, Wyd. Czytelnik, 1982

The Legend of Zelda – seria gier konsolowych, stworzona przez Shigeru Miyamoto a wydana przez Nintendo. Gatunek to połączenie gry akcji, przygodowej, fabularnej, logicznej. Pierwsza gra z serii została wydana w lutym 1986. Łącznie sprzedano 47 milionów egzemplarzy gier (stan na wrzesień 2005).

Stracone pokolenie (ang. Lost Generation) - określenie dla pokolenia osób urodzonych około roku 1898, które uczestniczyły w I wojnie światowej. Nazwa pochodzi od angielskiego terminu Lost Generation i dokładnie określała ona pisarzy amerykańskich, którzy walczyli w Europie podczas wojny 1914-1918. Pierwszy raz użyła go Gertrude Stein po przeczytaniu utworu Ernesta Hemingwaya Ruchome święto (A Moveable Feast) i uznała je jako określenie dla całego pokolenia You are all a lost generation.