Franciszek Barda - Polski Serwis Naukowy

Franciszek Barda (ur. 21 sierpnia 1880 w Mszanie Dolnej, zm. 13 listopada 1964 w Przemyślu) – polski biskup rzymskokatolicki, biskup pomocnicy przemyski w latach 1931–1933, biskup diecezjalny przemyski w latach 1934–1964.

Życiorys

Po ukończeniu Wyższego Seminarium Duchownego Archidiecezji Krakowskiej otrzymał 26 lipca 1904 w Krakowie święcenia kapłańskie z rąk kardynała Jana Puzyny. W latach 1925–1928 pełnił funkcję rektora Papieskiego Instytutu Polskiego w Rzymie. Od 1930 do 1931 był rektorem Wyższego Seminarium Duchownego Archidiecezji Krakowskiej.

Rektor – godność osoby zarządzającej wraz z senatem szkołą wyższą. Najczęściej jest to jeden z profesorów takiej uczelni. Wyraz pochodzi od łacińskiego rector – "władca", "zarządca"; od łac. regere – "rządzić". Za cesarstwa rzymskiego oznaczał namiestnika podwładnego prefektom czyli egzarchom. Na przełomie XIX i XX wieku tytuł ten oznaczał zwierzchników niektórych zgromadzeń zakonnych i kościołów oraz przełożonych uniwersytetów, gimnazjów i zakładów naukowych. W większości polskich uczelni państwowych istnieje wymóg statutowy, aby wyboru rektora dokonywać spośród samodzielnych pracowników naukowych, zwykle z tytułem profesora. Zasada ta często nie jest spełniana w niepaństwowych uczelniach wyższych. Wybieralność rektora przez społeczność akademicką jest jedną z podstawowych tradycji autonomii akademickiej – często nieprzestrzeganej w ustrojach totalitarnych. W Polsce powojennej zasada zaczęła być wprowadzana konsekwentnie po 1989 i była jedną ze znaczących oznak demokratyzacji ustroju.

Kraków – i pod względem powierzchni. Jedno z najstarszych miast Polski, o ponad tysiącletniej historii. Kraków posiada wartościowe zabytki architektury, działa w nim wiele instytucji i placówek kulturalnych.

Sakrę biskupią przyjął 30 sierpnia 1931. Jego stolicą tytularną była Medea. W 1933 po śmierci bp. Anatola Nowaka został wybrany wikariuszem kapitulnym. 25 listopada został mianowany biskupem diecezjalnym przemyskim, rządy w diecezji objął 21 stycznia 1934.

W 1937 „za wybitne zasługi na polu pracy społecznej” został odznaczony Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski.

Sakrament święceń, święcenia kapłańskie, kapłaństwo, święcenia – sakrament w Kościele katolickim, także Kościołach prawosławnych, anglikańskich i starokatolickich, który nadaje władzę uświęcania, tj. udzielania innych sakramentów.

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

W 1938 powołał do istnienia związek Caritas diecezji przemyskiej obrządku łacińskiego i nadał mu statut. W ten sposób dokonała się pełna koordynacja charytatywnych działań w diecezji. Po zakończeniu II wojny światowej działalność związku została wznowiona. Zakończyło ją przejęcie Caritasu przez władze państwowe w 1950.

Archidiecezja przemyska - jedna z 14 archidiecezji obrządku łacińskiego w polskim Kościele katolickim ustanowiona diecezją ok. 1340, archidiecezją 25 marca 1992 przez papieża Jana Pawła II bullą Totus Tuus Poloniae Populus.

Przemyśl (ukr. Перемишль, ros. Перемышль, niem. Prömsel, czes. Přemyšl, łac. Praemislia) – miasto w województwie podkarpackim nad Sanem, liczące 66 389 mieszkańców (XII 2009), co czyni je drugim pod względem ludności miastem województwa podkarpackiego.

Przypisy

M.P. z 1937 r. Nr 260, poz. 410

Linki zewnętrzne

Franciszek Barda w bazie catholic-hierarchy.org (ang.) [dostęp 2010-11-22]