Franciszek Dobrowolski - Polski Serwis Naukowy

Franciszek Dobrowolski (ur. 20 lipca 1830 w Suchympniu koło Płocka, zm. 11 lipca 1896 w Poznaniu) – działacz społeczny i polityczny, dyrektor teatru, redaktor "Dziennika Poznańskiego".

Grób F.Dobrowolskiego - Cmentarz Zasłużonych Wielkopolan

Biografia

Pochodził z rodziny ziemiańskiej. Ukończył gimnazjum w Płocku, a następnie wydział prawa na uniwersytecie w Moskwie. W 1850 podjął pracę w sądownictwie. Działał w Rządzie Narodowym w okresie powstania styczniowego, w 1864 został aresztowany i był więziony przez kilka miesięcy. Po zwolnieniu w obawie przed dalszymi represjami wyjechał na kilka lat do Drezna.

Powstanie styczniowe (; zasięgiem objęło tylko ; Wilno zostało spacyfikowane przez oddziały Murawjowa Wieszatiela; po upadku powstania Kraj i Litwa pogrążyły się w żałobie narodowej; w 1867 zniesiono autonomię Królestwa Polskiego, jego nazwę i budżet, w 1869 zlikwidowano Szkołę Główną Warszawską, w latach 1869–1870 setkom miast wspierających powstanie odebrano prawa miejskie doprowadzając je tym samym do upadku, w 1874 zniesiono urząd namiestnika, w 1886 zlikwidowano Bank Polski; skasowano wszystkie klasztory w Królestwie, skonfiskowano ok. 1600 majątków ziemskich i rozpoczęto intensywną rusyfikację ziem polskich; po stłumieniu powstania znaczna część społeczeństwa Królestwa i Litwy uznała dalszą walkę zbrojną z zaborcą rosyjskim za bezcelową i zwróciła się ku pracy organicznej; powstanie przyczyniło się do korzystniejszego niż w dwóch pozostałych zaborach uwłaszczenia chłopów; pozostawiło trwały ślad w literaturze (Orzeszkowa – Nad Niemnem, Dąbrowska – Noce i dnie) i sztuce polskiej (Grottger – Polonia i Lithuania, Matejko – Polonia) XIX i XX wieku w kraju, na Litwie i na Białorusi.

Helena Modrzejewska (ur. 2 października 1840 w Krakowie, zm. 8 kwietnia 1909 w Newport Beach w Kalifornii, USA) – wybitna polska aktorka specjalizująca się w rolach szekspirowskich i tragicznych (rola tytułowa w Marii Stuart Juliusza Słowackiego). Propagatorka twórczości Williama Szekspira (między innymi Ofelia i Julia). Zaliczana była do najpiękniejszych kobiet epoki. Matka inżyniera i konstruktora mostów Rudolfa Modrzejewskiego (Ralpha Modjeskiego).

W 1871 osiadł w Poznaniu. Został redaktorem naczelnym "Dziennika Poznańskiego", na łamach którego aktywnie występował w obronie kultury polskiej w okresie wzmożenia germanizacji. Od 1883 społecznie pełnił funkcję dyrektora Teatru Polskiego w Poznaniu i przyczynił się do jego rozwoju i uzyskania wysokiego poziomu artystycznego. Rozszerzył grono widzów poprzez wprowadzenie tanich biletów na część przedstawień (wtorkowych). Wśród gościnnych artystów za czasów dyrekcji Dobrowolskiego znalazła się m.in. Helena Modrzejewska.

Poznań (, niem. Posen, jidysz פּױזן Pojzn, ros. - Познань) – jedno z najstarszych i największych polskich miast, położone nad rzekami Wartą i Cybiną, na Pojezierzu Wielkopolskim. Stolica Wielkopolski i województwa wielkopolskiego. W obrębie miasta znajduje się duży węzeł drogowy i kolejowy oraz międzynarodowy port lotniczy Ławica. Piąte pod względem liczby ludności miasto w Polsce i szóste pod względem powierzchni.

Cmentarz Zasłużonych Wielkopolan – nekropolia w Poznaniu, na Św. Wojciechu, znajdująca się na Wzgórzu Św. Wojciecha przy kościele św. Józefa i klasztorze karmelitów bosych.

Prowadził działalność publiczną. Był m.in. sekretarzem Centralnego Komitetu Wyborczego, prezesem komitetu wyborczego na miasto Poznań, członkiem Towarzystwa Przemysłowego; należał również do Towarzystwa Pomocy Naukowej dla Dziewcząt, Koła Śpiewaczego i innych organizacji. Organizował wyjazdy wakacyjne ubogiej młodzieży miejskiej do domów wiejskich ziemiaństwa polskiego.

Pochowany na Cmentarzu Zasłużonych Wielkopolan w Poznaniu.

Bibliografia

Maria Wosik, Franciszek Dobrowolski, w: Wielkopolski słownik biograficzny, Warszawa-Poznań 1981, ISBN 83-01-02722-3

Witold Jakóbczyk, Przetrwać na Wartą 1815-1914, 55. zeszyt cyklu "Dzieje narodu i państwa polskiego", Warszawa 1989