Franciszek Józef Lis - Polski Serwis Naukowy

Franciszek Józef Lis (ur. 18 marca 1934 w Bliżycach, pow. Zawiercie, w województwie śląskim, zm. 9 lutego 2009 w Warszawie) – polski geolog, specjalista geochemii złóż surowców mineralnych oraz geochemii środowiska przyrodniczego.

Życiorys

Urodzony w rodzinie nauczycielskiej. W latach 1940-1947 uczęszczał do szkoły podstawowej w Kielcach, a w latach 1948-1951 do Liceum Ogólnokształcącego im. Stefana Żeromskiego w Kielcach. W 1951 złożył egzamin na Uniwersytet Jagielloński w Krakowie, na Wydział Geologii. Niestety, w 1951 Wydział został rozwiązany. W tej sytuacji od października 1951 do lipca 1952 pracował w Kieleckim Przedsiębiorstwie Wierceń Geologiczno-Poszukiwawczych w Białogonie, najpierw jako pomocnik wiertacza, a następnie jako kolektor. W 1952 zaczął studiować na Wydziale Geologii Uniwersytetu Warszawskiego (sekcja mineralogii i geochemii}. Studia ukończył w 1957 dyplomem magistra geologii w zakresie mineralogii i geochemii.

Białogon - część Kielc, jej początki sięgają I połowy XVII w., kiedy zaczęła istnieć jako osada przemysłowa. Położona jest na obrzeżach miasta, w pobliżu drogi wojewódzkiej nr 762. Posiada własną stację kolejową, na której zatrzymują się jedynie pociągi osobowe. Przy ulicy Fabrycznej, naprzeciw Skweru Brzezinki oraz Arboretum im. Władysława Dzikowskiego, znajduje się zabytkowy drewniany, kryty gontem, kościółek Przemienienia Pańskiego, wybudowany w latach 1917-1918, wraz z ogrodzeniem i dzwonnicą, w stylu podhalańskim. Został zaprojektowany przez Mateusza Galasa, a jego architektura nawiązuje do modnego wówczas stylu zakopiańskiego. Nieopodal, na ulicy Pańskiej 1A znajduje się Dom Harcerza im. Natalii Machałowej. Przy ulicy Kolonia 9 znajduje się, obecnie będący w budowie nowy kościół. Przy ulicy Górników Staszicowskich mieści się Zespół Szkół Ogólnokształcących nr 8 w Kielcach, od 2010 roku noszący imię Natalii Machałowej.
Historia jednostek organizacyjnych poświęconych geologii na Uniwersytecie Warszawskim sięga 15 listopada 1915, kiedy to zostały utworzone Zakład Mineralogiczny i Zakład Geologiczny. Pierwszym kierownikiem Zakładu Mineralogii został prof. Stanisław Józef Thugutt. Kierownikiem Zakładu Geologii i powstałego przy nim w roku 1919 Muzeum Geologii Polski został prof. Jan Lewiński.

Od sierpnia 1957 był pracownikiem Instytutu Geologicznego w Warszawie, najpierw w Zakładzie Zdjęć Geologicznych a następnie Złóż Pierwiastków Rzadkich i Promieniotwórczych, na stanowisku asystenta i starszego asystenta.

W 1959 odbył dwumiesięczną praktykę w Jugosławii, w zakresie metodyki prac poszukiwawczych. W latach 1962-1964 uczestniczył w poszukiwaniach i w dokumentowaniu koncentracji minerałów ciężkich na bałtyckich plażach. Jednocześnie, przez cały czas brał udział w badaniach i poszukiwaniach mineralizacji uranowej na Dolnym Śląsku.

Minerały ciężkie – grupa minerałów o gęstości właściwej równej lub większej 3 g/cm3 co odróżnia je od pospolitych minerałów skałotwórczych takich jak skalenie (o gęstości od 2,56 g/cm3 do 2,76 g/cm3) czy kwarc (gęstość 2,65 g/cm3).
Środowisko przyrodnicze (środowisko naturalne) − całokształt ożywionych i nieożywionych składników przyrody, ściśle ze sobą powiązanych, otaczających organizmy żywe. W jego ramach można wyróżnić następujące elementy:

W 1966 uzyskał w Instytucie Geologicznym stopień doktora nauk przyrodniczych na podstawie pracy Geochemia niektórych pierwiastków chemicznych w granitoidowym masywie Karkonoszy w powiązaniu z geochemią uranu, po czym otrzymał stanowisko adiunkta i zajął się badaniami wieku izotopowego minerałów i skał.

W okresie grudzień 1967 – sierpień 1968 odbył ośmiomiesięczny staż naukowy we Francji, w Komisariacie Energii Atomowej w Paryżu i w Razes oraz w Centrum Badań Radiogeologicznych i Centrum Badań Petrologicznych w Nancy. Zapoznawał się tam z geologią złóż uranu, z metodyką poszukiwań złóż kruszcowych, z badaniami laboratoryjnymi stosowanymi w pracach geologiczno-poszukiwawczych, a także z badaniami geochronologii izotopowej.

Organizacja Narodów Zjednoczonych (ang. United Nations, UN, fr. Organisation des Nations Unies, hiszp. Organización de las Naciones Unidas, ros. Организация Объединенных Наций /Organizacyja Objedinionnych Nacyj/, arab. الأمم المتحدة /al-Umam al-Muttahida/, chiń. 联合国 /Lianheguo/), ONZ – uniwersalna organizacja międzynarodowa, z siedzibą w Nowym Jorku, powstała 24 października 1945 r. w wyniku wejścia w życie Karty Narodów Zjednoczonych. ONZ jest następczynią Ligi Narodów.
Karkonosze (pol. n. tradyc. do 1946 Góry Olbrzymie, czes. Krkonoše, czes. gwar. góral. Kerkonoše, niem. Riesengebirge, ang. Giant Mountains) (332,37) – najwyższe pasmo górskie Sudetów, położone na pograniczu Czech i Polski. Ich najwyższy szczyt to Śnieżka (1602 m n.p.m.).

W latach 1971–1973 był zatrudniony na stanowisku inżyniera geologa w Służbie Geologicznej Republiki Nigru, w Niamey. Uczestniczył tam w poszukiwaniach złóż rud miedzi, molibdenu, cyny i złota metodami geochemicznymi i szlichowymi na obszarach skał krystalicznych.

W 1974 został kierownikiem Pracowni Geochronologii i Geochemii Izotopów w Zakładzie Petrografii i Geochemii Instytutu Geologicznego w Warszawie, przemianowanego później w Zakład Geochemii i Chemii Analitycznej Państwowego Instytutu Geologicznego. Jednocześnie był zatrudniony na pół etatu w Instytucie Podstawowych Problemów Techniki Polskiej Akademii Nauk.

Zawiercie – miasto i gmina w województwie śląskim, w powiecie zawierciańskim. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa katowickiego. Według danych z 30 czerwca 2009 miasto miało 52 171 mieszkańców.
Minerał (fr. minéral, od celt. mina – kopalnia) – pierwiastek lub związek chemiczny będący normalnie ciałem krystalicznym, którego struktura ukształtowała się w wyniku procesów geologicznych. Do minerałów zalicza się także:

W latach 1981–1984 brał udział w wykonywaniu regionalnych i szczegółowych zdjęć geochemicznych, w ramach poszukiwań złóż rud niklu, kobaltu, miedzi, wanadu, ziem rzadkich i złota w Republice Burundi, jako ekspert Organizacji Narodów Zjednoczonych. w dziedzinie geochemii i geologii złóż.

Po powrocie do Instytutu Geologicznego w Warszawie (Pracownia Geochemii w Zakładzie Geochemii i Chemii Analitycznej) podjął badania nad możliwością występowania śródgranitowych złóż rud uranu w masywie granitowym Karkonoszy (1985–1987), a następnie uczestniczył w opracowywaniu szerokiego programu zdjęć geochemicznych Polski w skali przeglądowej, a także w skalach regionalnych i szczegółowych.

Geologia (z grec. gê - Ziemia, logos - słowo, nauka) – jedna z nauk o Ziemi, zajmuje się budową, własnościami i historią Ziemi oraz procesami zachodzącymi w jej wnętrzu i na jej powierzchni, dzięki którym ulega ona przeobrażeniom. W szerszym znaczeniu geologia dotyczy również innych planet skalistych.
Bliżyce – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie myszkowskim, w gminie Niegowa. Pierwsza wzmianka o wsi „ Blischicz” pochodzi z roku 1369. Na przełomie XIV i XV wieku na utrzymanie starostwa i zamku lelowskiego płynęły dochody z Bliżyc, które w tym okresie posiadały karczmę. Była tu bardzo żyzna gleba, dlatego kasztelanowie a później starostowie lelowscy doskonale umieli to wykorzystać. Wieś ta stanowiła własność królewską i przez kilka wieków należała do zamku w Lelowie. Dlatego też mieszkańcy Bliżyc w tym okresie mieli lepszą sytuację materialną i prawną od innych wsi. Podlegali oni sądom królewskim i byli pod ochroną starostów, ich przedstawicielem był sołtys. Od XIV wieku Bliżyce należały do parafii Lelów. Były odległe od Lelowe o 6 km w drodze prostej. W wieku XVI parafię tą podzielono na staromiejską i lelowską, Bliżyce weszły w skład staromiejskiej. Podkreślić należy, że w porównaniu z innymi wioskami położonymi bardziej na zachód, była to wioska bogata. Świadczy o tym wizytacja z 1763 roku według której Bliżyce ze swych pól karczemnych płaciły oprócz dziesięciny należnej swemu proboszczowi jeszcze dziesięcinę proboszczom Zrębic. Około roku 1846 nastąpiła komasacja starej wsi. Bliżyce zmieniają swe położenie i całkowicie swój kształt. Dotychczas tworzyły one skupisko sięgające w głąb dzisiejszych Sokolnik. Po komasacji wydłużają się w linię prostą ciągnąc się na długość około 3-4 km, obecnie około 6 km . Wieś została podzielona na części, których nazwy, pomimo całkowitej integracji funkcjonują w słownictwie miejscowej ludności do dziś. Zalesie od strony północnej, dalej idąc w kierunku południowym Stawki, następnie właściwa wieś. Za wsią Ogrody, które wzięły swą nazwę od rzeczywistych ogrodów. Za ogrodami znajdowała się tzw. Mrówka położona na wapiennym wzgórzu gdzie znajdowały się liczne mrowiska. Wszystkie grunty wsi podzielono na 20 morgowe huby, cała wieś składała się z 21 łanów.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)