Fritz Klein - esesman - Polski Serwis Naukowy

Fritz Klein

Fritz Klein nad ciałami ofiar w obozie Bergen-Belsen. Fotografia wykonana 24 kwietnia 1945, po wyzwoleniu obozu

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Fritz Klein (esesman)

Fritz Klein (ur. 24 listopada 1888, zm. 13 grudnia 1945) – jeden z lekarzy SS pełniących służbę w niemieckich obozach koncentracyjnych.

Neuengamme, Hamburg-Neuengamme - nazwa dzielnicy Hamburga (podlega okręgowi Bergedorf). Dawniej niewielka miejscowość autonomiczna. W okresie II wojny światowej siedziba niemieckiego obozu koncentracyjnego KL Neuengamme.

SS (Die Schutzstaffel der NSDAP – eskadra ochronna NSDAP) – paramilitarna i początkowo elitarna niemiecka formacja nazistowska, podległa partii NSDAP.

Był Niemcem pochodzącym z Rumunii, urodził się w Codlea (niem. Zeiden). W okresie od 1 kwietnia 1910 do 30 września 1910 służył w I Tyrolskim Pułku Piechoty (I Tirolischen Jägerregiment). W sierpniu 1914 został powołany ponownie do czynnej służby w wojsku i brał udział w I wojnie światowej na froncie wschodnim, gdzie 15 marca 1915 dostał się do niewoli rosyjskiej. W okresie międzywojennym przez 3 lata służył w armii rumuńskiej. 16 maja 1943 został wcielony do czynnej służby w Waffen-SS i przydzielony do obozowej służby zdrowia SS w Auschwitz-Birkenau, gdzie – do 15 grudnia 1944 – pełnił funkcję lekarza obozowego SS (SS-Lagerarzt) i lekarza oddziałów SS (SS-Truppenarzt) w KL Auschwitz I – Stammlager i KL Auschwitz II – Birkenau, a następnie w Neuengamme, gdzie przebywał do 15 marca 1945. Został stąd przeniesiony do Aufenhaltslager (AL) Bergen-Belsen na stanowisko lekarza obozowego SS, które piastował do jego likwidacji w 1945.

Konzentrationslager Auschwitz, KL Auschwitz (Stammlager), w tym KL Birkenau (Auschwitz II) – zespół niemieckich obozów koncentracyjnych, w tym obozu zagłady na terenie Oświęcimia i pobliskich miejscowości istniejący w latach 1940-1945, symbol Holocaustu. Nazwy Auschwitz i Birkenau są niemieckimi odpowiednikami polskich nazw Oświęcim i Brzezinka, stosowanymi po agresji Niemiec na Polskę w 1939 i aneksji tych ziem przez III Rzeszę, gdy Oświęcim znalazł się administracyjnie w rejencji katowickiej (Regierungsbezirk Kattowitz) prowincji Górnego Śląska (Provinz Oberschlesien). W 1940 na tych terenach władze niemieckie utworzyły obóz przeznaczony początkowo do osadzania więźniów politycznych i opozycji, głównie Polaków. Rozbudowywany był potem stopniowo w główne miejsce masowej eksterminacji około miliona Żydów z całej Europy, a także wielu Polaków, Romów, jeńców radzieckich oraz ofiar innych narodowości. Jest to jedyny obóz koncentracyjny znajdujący się na liście światowego dziedzictwa UNESCO, figuruje tam pod oficjalną nazwą Auschwitz-Birkenau. Niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny i zagłady (1940-45).

I wojna światowa – pomiędzy od czasu wojen napoleońskich na kontynencie europejskim zakończony klęską Państw Centralnych, likwidacją mocarstw Świętego Przymierza i powstaniem w Europie Środkowej i południowej licznych państw narodowych. Mimo ogromu strat i wstrząsu nimi wywołanego wojna ta nie rozwiązała większości konfliktów, co doprowadziło do wybuchu II wojny światowej 21 lat po jej zakończeniu.

Według relacji więźniów, którzy mieli z Kleinem do czynienia, był on typem "poprawnego mordercy". Sprawiał wrażenie, że ma sumienie i był mniej sadystyczny od swoich kolegów, też lekarzy SS, Josefa Mengele czy Friedricha Entressa. Jednocześnie był zatwardziałym antysemitą i aprobował Holocaust z moralnego punktu widzenia. Uważał, że ˌˌŻydzi są zropiałym wyrostkiem robaczkowym Europy, który należy usunąć skalpelemˈˈ. Gorliwie brał więc w Auschwitz udział w selekcjach Żydów przywożonych do Birkenau celem zagazowania, posyłając ogromną większość z nich na śmierć. Dokonywał też, także w obozach Neuengamme i Bergen-Belsen, selekcji chorych więźniów, co równało się ich zagazowaniu, i nie miał w tym zakresie żadnych zahamowań.

Waffen-SS (niem. Zbrojne SS) – zbrojne oddziały niemieckiej nazistowskiej formacji paramilitarnej Schutzstaffel (SS, niem. eskadra ochronna), znane również pod skrótem SS.

Holocaust (‘całopalenie’) – termin pochodzący z kościelnej łaciny: słowo holocaustum jest adaptacją greckiego holókauston, rodzaj nijaki imiesłowu holókaustos (‘spalony w całości’), od czasownika holo-kautóo (‘spalam ofiarę w całości’) – spolszczenie: Holokaust. Słowo holocaust (termin religijny) pierwotnie oznaczało tylko ofiarę całopalną i w tym znaczeniu może być stosowane również dziś, przedmiotem tego artykułu jest jednak nowsze, obecnie najpowszechniejsze znaczenie tego słowa (w tym znaczeniu, jako nazwa własna, słowo Holocaust/Holokaust pisane jest wielką literą) – prześladowania i zagłada milionów Żydów przez władze III Rzeszy oraz jej sojuszników w okresie II wojny światowej.

Po wojnie został schwytany przez aliantów i oskarżony w procesie załogi Bergen-Belsen o zbrodnie popełnione w tym obozie. Trybunał brytyjski uznał Kleina za winnego i skazał 17 listopada 1945 na śmierć przez powieszenie. Wyrok wykonano 13 grudnia 1945 w Hameln.

Bibliografia

W. Benz, Der Holocaust, München 1995, s. 99, 101;
I. Białówna, Z historii rewiru w Brzezince, [w:] Okupacja i medycyna. Piąty wybór artykułów z Lekarskiego-Oświęcim” z lat 1965–1981, Warszawa 198, s. 102, 110, 111;
E. Kolb, Bergen-Belsen. Vom „Aufenhaltslager” Konzentrationslager 1943–1945, Hannover 1996, s. 56, 60;
A. Lasik, Die Personalbesatzung des Gesundheitsdienstes der im Konzentrationslager Auschwitz-Birkenau in den Jahren 1940–1945, [w:] „Hefte von Auschwitz”, Nr 20 (1997), s. 311;
A. Lettich, Trente-quatre mois dans les concentration, Tours 1946, s.57;
F. L. MacLean, The Camp Men. The SS-Officers Who Ran the Concentration Camp System, F. Atglen PA 1999, s. 127;
G. L. Posner, J. Ware, Mengele. Polowanie na anioła śmierci, Kraków 2000, s. 48, 103;
A. E. Wenck, Zwischen Menschenhandel und „Endlösung". Das Konzentrationslager Bergen-Belsen, Paderborn 2000, s. 132, 351, 373, 380;
J. Zasępa, Obozowe wspomnienia matki, [w:] Numery mówią. Wspomnienia więźniów KL Auschwitz, Katowice 1980, s. 156