Fritz Zwicky - Polski Serwis Naukowy

Fritz Zwicky (ur. 14 lutego 1898 w Warnie, zm. 8 lutego 1974 w Pasadenie) – pracujący w USA astronom szwajcarski.

Tablica pamiątkowa na ścianie budynku w Warnie, w którym urodził się Fritz Zwicky. Napis mówi: "W tym domu urodził się Fritz Zwicky, astronom który odkrył gwiazdy neutronowe oraz ciemną materię we wszechświecie".

W 1933 roku obserwując gromady galaktyk zauważył, iż galaktyki w pewnych zgrupowaniach poruszają się z szybkością przekraczającą siłę grawitacji obliczoną na podstawie masy galaktyk, która to siła miała utrzymywać galaktyki w zgrupowaniu. Do wyjaśnienia tego problemy Zwicky zaproponował istnienie ciemnej materii. Zwicky jest również odkrywcą gwiazd neutronowych oraz stworzył termin supernowa (w roku 1934, razem z Walterem Baade). Sam był odkrywcą 120 supernowych (rekord nie pobity do dnia dzisiejszego). W roku 1937, zapostulował po raz pierwszy istnienie soczewkowania grawitacyjnego. W czasie II wojny światowej zaangażowany był w budowę silników odrzutowych. W latach 1961 - 1968 był głównym autorem sześciotomowego katalogu galaktyk i gromad galaktyk (Catalogue of Galaxies and of Clusters of Galaxies).

Terminem supernowa określa się kilka rodzajów kosmicznych eksplozji, które powodują powstanie na niebie niezwykle jasnego obiektu, który już po kilku tygodniach bądź miesiącach staje się niemal niewidoczny. Istnieją dwie możliwe drogi prowadzące do takiego wybuchu: w jądrze masywnej gwiazdy przestały zachodzić reakcje termojądrowe i pozbawiona ciśnienia promieniowania zaczyna zapadać się pod własnym ciężarem, lub też biały karzeł tak długo pobierał masę z sąsiedniej gwiazdy, aż przekroczył masę Chandrasekhara, co spowodowało eksplozję termojądrową. W obydwu przypadkach, następująca eksplozja supernowej z ogromną siłą wyrzuca w przestrzeń większość lub całą materię gwiazdy. Utworzona w ten sposób mgławica jest bardzo nietrwała i ulega całkowitemu zniszczeniu już po okresie kilkudziesięciu tysięcy lat, znikając zupełnie bez śladu. Z tego powodu w naszej Galaktyce znamy obecnie zaledwie 265 pozostałości po supernowych, choć szacunkowa liczba tego rodzaju wybuchów w ciągu ostatnich kilku miliardów lat jest rzędu wielu milionów.

Ciemna materia – materia nieemitująca i nieodbijająca światła, której istnienie zdradzają jedynie wywierane przez nią efekty grawitacyjne. Według współczesnej wiedzy stanowi ok. 22–23% masy Wszechświata, obok materii zwykłej (widzialnej) i dominującej ciemnej energii.

W latach 1938-1948 stworzył metodę zwaną morfologiczną, którą, jak sam twierdził, stosował do rozwiązania problemów. Zwicky był szeroko znany ze swojej niezwykłej kreatywności. Jednakże nie wszystkie jego pomysły się przyjęły.

W 1972 roku otrzymał Złoty Medal Królewskiego Towarzystwa Astronomicznego.

Rodzina

Ojciec Fritza, Fridolin Zwicky (ur. 1868) był przemysłowcem w Warnie o narodowości szwacjarskiej, a także ambasadorem Norwegii w Warnie w latach 1908–1933. Matka Fritza, Franziska Vrček (ur. 1871) była Czeszką.

Szwajcaria, Konfederacja Szwajcarska (Confoederatio Helvetica, Schweiz, Schweizerische Eidgenossenschaft) – państwo federacyjne w Europie Zachodniej. Jest jednym z niewielu państw, w których obowiązuje demokracja bezpośrednia. Szwajcaria od kongresu wiedeńskiego w 1815 roku jest państwem neutralnym. Do Organizacji Narodów Zjednoczonych przystąpiła dopiero 10 września 2002 po przegłosowaniu tej decyzji w referendum minimalną większością 52% głosów.

Gwiazda neutronowa - to jeden z końcowych etapów ewolucji gwiazd. Jest to obiekt astronomiczny o stosunkowo niedużych rozmiarach, ale o bardzo dużej gęstości. Przy średnicy 10–15 km ma masę od 1,4 do 2,5 mas Słońca. Tak duża gęstość wynika z gęstości upakowania neutronów i obiekt taki mógłby być nawet interpretowany jako ogromne jądro atomowe (1057 barionów) utrzymywane w równowadze przez siły grawitacyjne.

Zobacz też

I Zwicky 18

Linki zewnętrzne

swemorph.com

Maurer, "Idea Man", Beam Line

Knill, "Supernovae, an alpine climb and space travel"