Front Północno-Zachodni - rosyjski

Paul von Rennenkampf – dowódca 1 Armii w 1914

Aleksander Samsonow – dowódca 2 Armii w 1914

Północno-Zachodni – front rosyjski w I wojnie światowej. Sformowany w lipcu 1914 z wojsk Wileńskiego Okręgu Wojskowego i Warszawskiego Okręgu Wojskowego. Naczelny dowódca gen. kawalerii Jakow Żyliński, szef sztabu gen. Władimir Alojzewicz Oranowski.

Michaił Wasiljewicz Aleksiejew, ros. Михаил Васильевич Алексеев (ur. 15 listopada 1857 w Twerze, zm. 8 października 1918 w Krasnodarze) – wojskowy rosyjski, generał armii Imperium Rosyjskiego i dowódca białych.

Warszawski Okręg Wojskowy (ros. Варшавский Военный Округ, dokładnie Warszawski Okręg Wojenny) – jeden z 14 okręgów wojskowych Imperium Rosyjskiego.

Skład frontu na początku wojny:

1 Armia (z Wileńskiego OW) – dowódca gen. kawalerii Paul von Rennenkampf siły; 6,5 dywizji piechoty, 5,5 dywizji kawalerii, 492 działa,

2 Armia (z Warszawskiego OW) – dowódca gen. kawalerii Aleksander Samsonow, siły; 12,5 dywizji piechoty, 3 dywizje kawalerii, 720 dział.

Zadaniem frontu było rozbicie 8 Armii niemieckiej i zajęcie Prus Wschodnich poprzez obejście jezior mazurskich, w celu prowadzenia natarcia w głąb Niemiec.

II Rzesza Niemiecka, niem. Deutsches Reich – oficjalne określenie niemieckiego państwa narodowego założonego w 1871 roku przez polityka Ottona von Bismarcka. Było ono także określane jako Deutsches Kaiserreich (Cesarstwo Niemieckie), a po jego upadku jako Druga Rzesza (Zweites Reich).

I wojna światowa – pomiędzy od czasu wojen napoleońskich na kontynencie europejskim zakończony klęską Państw Centralnych, likwidacją mocarstw Świętego Przymierza i powstaniem w Europie Środkowej i południowej licznych państw narodowych. Mimo ogromu strat i wstrząsu nimi wywołanego wojna ta nie rozwiązała większości konfliktów, co doprowadziło do wybuchu II wojny światowej 21 lat po jej zakończeniu.

Działania wojenne front prowadził w ramach operacji wschodniopruskiej 1914, 4 /17/ sierpnia 1914, uderzając siłami 1 Armii pod Stallupönen (obecnie Niestierow) i Gumbinnen (obecnie Gusiew) w skrzydło i tyły 8 Armii. Początkowo front uzyskał powodzenie, rozbijając siły 1 Korpusu Armijnego, a 7/20/ sierpnia na kierunku Gumbinnen – Gołdap siły główne 8 Armii. Wojska 8 armii rozpoczęły odwrót z Prus za Wisłę. 2 Armia w tym czasie nie podejmowała walki. Uderzyła dopiero 10/23/ w skrzydło i tyły 8 Armii. 10/23/ sierpnia naczelne dowództwo wojsk niemieckich zmieniło dowództwo 8 Armii (nowy dowódca gen. Paul von Hindenburg, szef sztabu gen. Erich Ludendorff), a 13/26/ zdjęło z frontu francuskiego dwa korpusy armijne i jedną dywizję kawalerii i przerzuciło do Prus (było to później przyczyną klęski w bitwie nad Marną.

Prusy Wschodnie (niem. Ostpreußen) – część Królestwa Pruskiego, a potem zjednoczonych w XIX w. Niemiec (do 1945 r.). Prowincja Prusy Wschodnie powstała w 1772 r. z części ziem Polski (Warmii) oraz Prus Książęcych (z wyłączeniem Kwidzyna). Stolicą prowincji był Królewiec. W maju 1939 roku prowincja miała powierzchnię 36 991,71 km² i liczyła 2 488 122 mieszkańców.

Paul von Hindenburg – właśc. Paul Ludwig Hans Anton von Beneckendorff und von Hindenburg (ur. 2 października 1847 w Poznaniu, zm. 2 sierpnia 1934 w Neudeck, obecnie Ogrodzieniec gm. Kisielice, woj. warmińsko-mazurskie) – niemiecki wojskowy – feldmarszałek (Generalfeldmarschall) i polityk – w latach 1925-1934 prezydent Niemiec (Republiki Weimarskiej). Syn oficera pruskiego, obrał również karierę wojskową.

Wykorzystując brak współdziałania pomiędzy armiami rosyjskimi i błędy dowództwa rosyjskiego, Niemcy zadali cios 2 Armii rosyjskiej, a później 1 Armii, odrzucając je z Prus Wschodnich. W rezultacie walk 13-17/26-30/ sierpnia Niemcy odrzucili skrzydłowe korpusy rosyjskie, okrążyli i zlikwidowali centralne zgrupowanie 2 Armii (około 5 dywizji) na wschód od Neidenburga (obecnie Nidzica). 27 sierpnia /9/ września – 2/15/ września wojska niemieckie odrzuciły siły 2 Armii za Niemen. Klęska wojsk rosyjskich (straty około 245 tys. żołnierzy, w tym około 135 tys. dostało się do niewoli) była spowodowana nieudolnym dowodzeniem przez gen. Jakowa Żylińskiego i dowódcę 1 Armii. Gen. Żyliński dowodził frontem do 3 września 1914, po nim dowództwo przejął gen. piechoty Nikołaj Władymirowicz Ruzskij, który dowodził do 17 marca 1915, a po nim gen. piechoty Michaił Wasiliewicz Aleksiejew dowodził do 4 sierpnia 1915 do czasu rozwiązania frontu.

I bitwa nad Marną (cud nad Marną) (5 - 9 września 1914) - kilkudniowa bitwa I wojny światowej pomiędzy wojskami francusko-angielskimi a wojskami niemieckimi. Bitwa, która powstrzymała dalszy marsz Niemców na zachód. Plan "wojny błyskawicznej" Alfreda von Schlieffena nie powiódł się, tym samym nie udało się Niemcom wyeliminować z wojny Francji.

Generał – wysoki oficerski stopień wojskowy, a także grupa stopni generalskich. Nazwa pochodzi z łacińskiego generalis (główny, nadrzędny) i oznaczała początkowo głównego dowódcę wojska lub konkretnego rodzaju broni. W tym znaczeniu, stopień generała, jako naczelnego dowódcy całych sił zbrojnych państwa, zachował się obecnie jedynie w Szwajcarii.

Front walczył do sierpnia 1915, po czym został rozformowany i na jego bazie sformowano dowództwo Frontu Zachodniego.

Naczelni dowódcy Frontu:

19 lipca 1914 – 3 września 1914 gen. kawalerii J. G. Żyliński,

3 września 1914 – 17 marca 1915 gen. piechoty Nikołaj Władymirowicz Ruzskij,

17 marca 1915 – 4 sierpnia 1915 gen. piechoty Michaił Wasiliewicz Aleksiejew,

Skład Frontu:

1 Armia: lipiec 1914 – sierpień 1915,

2 Armia: lipiec 1914 – sierpień 1915,

3 Armia: lipiec – sierpień 1915,

4 Armia: lipiec – sierpień 1915.

Bibliografia

Bolszaja Sowietskaja Encykłopedija t. 5 i t. 19 wyd.: Moskwa 1971 i 1975 K. A Zalesskij Pierwaja mirowaja wojna. Prawitieli i wojennaczalniki wyd. WECZE Moskwa 2000

Jakow Grigorijewicz Żyliński (ros. Яков Григорьевич Жилинский) (ur. 15 marca 1853 w Michajłowie, rozstrzelany w 1918) – rosyjski generał kawalerii, generał-gubernator warszawski i głównodowodzący wojsk Warszawskiego Okręgu Wojskowego od marca do 3 września 1914.

Nikołaj Władimirowicz Ruzski, ros. Николай Владимирович Рузский (ur. 18 marca 1854 r., zm. 18 października 1918 r. w Piatigorsku) – rosyjski wojskowy generał piechoty, generał adiutant, od 3 września 1914 do 17 marca 1915 r. głównodowodzący Armią Północną

Zobacz też

Bitwa pod Stołupianami (Stallupönen)