Fryderyk August I - Polski Serwis Naukowy

Fryderyk August III Sprawiedliwy, właśc. Fryderyk August Józef Maria Antoni Jan Nepomucen Alojzy Ksawery Wettyn niem. Friedrich August Joseph Maria Anton Johann Nepomuk Aloys Xaver Wettyn (ur. 23 grudnia 1750 w Dreźnie, zm. 5 maja 1827) – elektor saski w l. 1763–1806, król saski (jako Fryderyk August I) w l. 1806–1827, książę warszawski (jako Fryderyk August) w l. 1807–1815.

Fryderyk Krystian Wettyn (ur. 5 września 1722 w Dreźnie, zm. 17 grudnia 1763 w tamże) – królewicz polski, elektor saski w 1763 r. z dynastii Wettynów.

Księstwo Warszawskie (fr. Duché de Varsovie) – istniało w latach 1807-1815, formalnie niepodległe, jednak w rzeczywistości podporządkowane napoleońskiej Francji, było namiastką państwa polskiego. Władcą suwerennym księstwa był król Królestwa Saksonii, które wchodziło w skład Związku Reńskiego, będącego protektoratem pierwszego Cesarstwa Francuskiego.

Wnuk Augusta III Sasa, syn Fryderyka Krystiana Wettina i Marii Antoniny Walpurgis z bawarskiej dynastii Wittelsbachów. Do 1768 regencję sprawowała jego matka i stryj, Franciszek Ksawery. Po ogłoszonym przez konfederatów barskich bezkrólewiu, 3 marca 1771, przywódca konfederacji biskup kamieniecki Adam Stanisław Krasiński ofiarował mu koronę polską, której elektor jednak nie przyjął. W czasach jego panowania dokonała się odbudowa Saksonii po zniszczeniach wojny siedmioletniej. Choć pedant i tradycjonalista, stosujący na swym dworze doprowadzoną do perfekcji etykietę, w duchu podobno był zwolennikiem monarchii konstytucyjnej.

Konstanty Pawłowicz Romanow (ur. 8 maja 1779 w Carskim Siole (obecnie Puszkino), zm. 27 czerwca 1831 koło Witebska) – wielki książę rosyjski z dynastii Romanowów, następca tronu rosyjskiego w latach 1801-1823, naczelny wódz armii Królestwa Polskiego pełniący obowiązki gubernatora wojskowego Królestwa Polskiego, generał-inspektor kawalerii rosyjskiej, naczelny dowódca korpusu litewskiego, sprawujący nadzór nad pięcioma guberniami zachodnimi od 1819 roku, deputowany na Sejm Królestwa Polskiego w 1818 z cyrkułu VIII Warszawy.

Bitwa pod Lipskiem niem. Völkerschlacht bei Leipzig, znana jako bitwa narodów – bitwa stoczona pod Lipskiem w dniach 16-19 października 1813 roku między wojskami francuskimi pod przywództwem Napoleona, a wojskami koalicji antyfrancuskiej (złożonej z Austrii, Prus, Rosji i Szwecji). Była to największa bitwa w kampaniach Napoleona i jego najcięższa porażka, aczkolwiek bardziej symboliczną stała się bitwa pod Waterloo.

Bezskutecznie próbował odzyskać dla Wettynów koronę polską, wiążąc się z przeciwnymi sobie fakcjami w Rzeczypospolitej. W działaniu jego brak było jednak konsekwencji. Ofiarowanej córce, uznanej za infantkę polską - Marii Auguście w 1791 sukcesji tronu polskiego nie przyjął – ze względu na brak aprobaty Rosji (istniały projekty wydania jej za wnuka Katarzyny II – księcia Konstantego).

Katedra św. Trójcy (niem. Kathedrale Ss. Trinitatis) – znana również w literaturze jako Kościół Dworski (niem. Hofkirche); usytuowana nieopodal rezydencji Wettynów na Starym Mieście w centrum Drezna.

Wisła (łac. i ang. Vistula, niem. Weichsel) – najdłuższa rzeka Polski, o długości 1047 km. Jest także najdłuższą rzeką w zlewisku Morza Bałtyckiego.

Podczas wojny francusko-pruskiej w 1806 początkowo sojusznik pruski, po bitwie pod Jeną-Auerstedt przeszedł na stronę Napoleona. 11 grudnia 1806 w Poznaniu podpisał traktat pokojowy z Francją i uzyskał tytuł królewski; wszedł do Konfederacji Reńskiej.

Fryderyk August I

Żona Amalia, 1769

Na mocy układu w Tylży 7 lipca 1807 i postanowień Konstytucji 3 maja został monarchą Księstwa Warszawskiego; jednak na rzeczywisty bieg wydarzeń nad Wisłą miał wpływ niewielki, stale przebywając w Saksonii i tylko kilkakrotnie odwiedzając Księstwo. Kontakt z Warszawą zachował poprzez ministra sprawiedliwości księstwa Feliksa Łubieńskiego, który stał się jego faktycznym pełnomocnikiem. Fryderyk August I wyjednał u Napoleona uwolnienie księstwa od spłaty części wierzytelności (wynoszących ok. 21 milionów franków - tzw. sumy bajońskie). Podczas swych wizyt nad Wisłą wykazał jednak sporo umiejętności politycznych (sprawa obrad sejmowych w 1809). W czasie kampanii 1809 schronił się do Frankfurtu nad Menem. Popierał plan odbudowy niepodległego Królestwa Polski, czego wyrazem było m.in. jego przystąpienie w 1812 do Konfederacji Generalnej Królestwa Polskiego. W 1813 nieskutecznie próbował rokować z Austrią warunki opuszczenia Napoleona. Po bitwie pod Lipskiem (16-19 października 1813) znalazł się w niewoli pruskiej.

Wittelsbachowie - jedna z najstarszych dynastii niemieckich. Jej przedstawiciele panowali w krajach niemieckich: Bawarii, Palatynacie Reńskim oraz przejściowo w Brandenburgii. Trzykrotnie zdobywali tron władców Niemiec, jednak nie zdołali go utrzymać w swej rodzinie. Zasiadali także przejściowo na tronach kilku państw europejskich: Szwecji, Danii, Węgier, Czech, Holandii, Grecji. Współcześnie, od 1919 roku uznawani przez jakobitów za prawowitych królów Anglii, Szkocji i Irlandii.

Infant (tytuł męski), infantka, także infanta (tytuł kobiecy) (hiszp. i port. infante, z łac. infans "dziecko"), w Hiszpanii i Portugalii tytuł przysługujący dzieciom królewskim. Król mógł nadawać ten tytuł także dalszym członkom rodziny.

W wyniku postanowień kongresu wiedeńskiego z 1815 musiał zrzec się tytułu księcia warszawskiego, zaś połowa Saksonii przeszła pod władanie Prus.

Ożeniony od 1769 roku z Amalią Wittelsbach (1752-1828) miał z nią jedną córkę Marię Augustę (1782-1863) uznaną w 1791 roku za "polską infantkę" i dziedziczkę tronu. Tron Saksonii objął po nim jego brat Antoni (1755-1836).

Został pochowany w Katedrze w Dreźnie.

Maria Amalia Augusta Wittelsbach (ur. 10 maja 1752 Mannheim - zm. 15 listopada 1828 Drezno) - księżniczka Palatynatu-Birkenfeld, elektorowa i pierwsza Królowa Saksonii, księżna Warszawy.

Elektorzy Rzeszy, elektorzy Świętego Cesarstwa Rzymskiego, (łac. electores - wyborcy; niem. Kurfürsten - od staroniemieckiego słowa kuri - wybór) - książęta Rzeszy uprawnieni do udziału w elekcji króla rzymskiego (niemieckiego) i cesarza rzymsko-niemieckiego.

Genealogia

Linki zewnętrzne

Portret księcia warszawskiego Fryderyka Augusta z 1811 roku

Złoty dukat z popiersiem Fryderyka Augusta z 1812 roku

Proklamacja Fryderyka Augusta w sprawie najazdu wojsk austriackich na Księstwo Warszawskie z 25 IV 1809 roku

Dekret Fryderyka Augusta o utworzeniu i organizacji Archiwum Ogólnego Krajowego w Warszawie z 2 IX 1808 roku

Bitwa pod Jeną-Auerstedt to seria dwóch bitew, stoczonych 14 października 1806, przez wojska napoleońskie pod wodzą cesarza Napoleona Bonaparte z siłami pruskimi króla Fryderyka Wilhelma III w czasie kampanii pruskiej. W jej wyniku wojska francuskie rozbiły armię pruską, a całe Królestwo Prus dostało się pod panowanie Francji.

Konfederacja Generalna Królestwa Polskiego – konfederacja przywracająca Królestwo Polskie, której powstanie ogłoszono na sesji Sejmu nadzwyczajnego Księstwa Warszawskiego 28 czerwca 1812. Na początku sesji sejmowej minister skarbu księstwa Tadeusz Matuszewicz miał powiedzieć: Powstanie więc Polska, co mówię? Jest Polska, a raczej nigdy ona być nie przestała.