Fryderyk Krystian Wettyn - Polski Serwis Naukowy

Fryderyk Krystian Leopold Wettyn (ur. 5 września 1722 w Dreźnie, zm. 17 grudnia 1763 tamże) – królewicz polski, elektor saski w 1763 r. z dynastii Wettynów. Syn króla Polski, elektora Saksonii Augusta III Sasa i arcyksiężniczki austriackiej Marii Józefy Habsburżanki.

Życiorys

Już we wczesnym dzieciństwie u Fryderyka Krystiana ujawniło się skrzywienie kręgosłupa i niedowład nóg, co uniemożliwiło mu poruszanie się o własnych siłach. Matka Fryderyka planowała przeznaczyć syna do stanu duchownego, jednak królewicz sprzeciwił się jej planom. Był wszechstronnie wykształcony. Posiadał, co było wyjątkiem u Wettynów, zamiłowanie do nauk humanistycznych. Johann Joachim Winckelmann pisał do niego listy, opisujące wykopaliska pompejańskie. 20 czerwca 1747 w Dreźnie ożenił się z Marią Antonią Wittelsbach, córką cesarza Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego Karola VII Wittelsbacha i arcyksiężniczki austriackiej Marii Amalii Habsburg. Para miała siedmioro dzieci:

Order Słonia (duń.: Elefantordenen) – najznamienitsze i najstarsze jednoklasowe odznaczenie Królestwa Danii, w porządku precedencji orderów świata czwarte z kolei (piąte: Order Dannebroga, szóste: Order Orła Białego).

Królewski Saski Order Wojskowy św. Henryka (niem.: Königlich Sächsischer Militär St.Heinrichsorden) był do roku 1918 najwyższym wojskowym odznaczeniem Królestwa Saksonii i istnieje do dziś jako zarejestrowany związek historyczny w RFN.

Fryderyka Augusta (1750-1827) - elektora Saksonii, pierwszego króla Saksonii, księcia warszawskiego,

Karola Maksymiliana (1752-1781),

Józefa Ludwika (1754-1763),

Antoniego Klemensa (1755-1836) - króla Saksonii,

Marię Amalię (1757-1831) - żonę księcia Palatynatu-Zweibrücken Karola III Augusta Wittelsbacha,

Maksymiliana Józefa (1759-1838),

Marię Annę (1761-1820).

W 1763 uczestniczył w negocjacjach w Hubertusburgu, starał się o tron polski, lecz Rosja, Francja i Austria wycofały się ze wcześniejszych obietnic udzielenia mu poparcia, odmówiły go też Prusy. 5 października 1763 objął rządy w Saksonii, zapoczątkował reformy wewnętrzne, jednakże zmarł na czarną ospę.

Order Świętego Andrzeja Pierwszego Powołańca (Opдeнъ Св. Aндpeя Пepвoэвaннoгo) – do roku 1917 najwyższe odznaczenie Rosji, obecnie Order Domowy byłej dynastii panującej Romanowów. 27 grudnia 1988 roku Święty Synod Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej ustanowił ponownie order św. Andrzeja na pamiątkę tysiąclecia chrztu Rusi, z tym samym mianem, lecz innymi insygniami. Order tegoż imienia (nie posiadający jednak sukcesji od historycznego orderu) jest od roku 1998 także najwyższym odznaczeniem Federacji Rosyjskiej.

Order Orła Białego – najstarsze i najwyższe odznaczenie państwowe Rzeczypospolitej Polskiej, nadawane za znamienite zasługi cywilne i wojskowe dla pożytku Rzeczypospolitej Polskiej, położone zarówno w czasie pokoju jak i w czasie wojny. Nie dzieli się na klasy. Nadawany jest najwybitniejszym Polakom oraz najwyższym rangą przedstawicielom państw obcych.

W 1727 udekorowany Orderem Orła Białego, kawaler duńskiego Orderu Słonia w 1733, saskiego Orderu Świętego Henryka w 1736, neapolitańsko-sycylijskiego Orderu Świętego Januarego w 1738, rosyjskiego Orderu Świętego Andrzeja w 1758.

Genealogia

Przypisy

J. Staszewski, August III Sas, Wrocław 2010, s. 187–188.
J. Staszewski, August III Sas, Wrocław 2010, s. 188.
↑ M. Spórna, P. Wierzbicki, Słownik władców Polski i pretendentów do tronu polskiego, Kraków 2003, s. 138.
↑ M. Marek: The House of Wettin (ang.). genealogy.euweb.cz. [dostęp 2011-02-27].
M. Spórna, P. Wierzbicki, Słownik władców Polski i pretendentów do tronu polskiego, Kraków 2003, s. 139.
Kawalerowie i statuty Orderu Orła Białego 1705-2008, 2008, s. 154.

Bibliografia

Spórna M., Wierzbicki P., Słownik władców Polski i pretendentów do tronu polskiego, Zielona Sowa, Kraków 2003, ISBN 83-7389-189-7, s. 138–139.

Staszewski J., August III Sas, Ossolineum, Wrocław 2010, ISBN 978-83-04-05034-1, s. 187–199, 260–262, 267–272, 291–294, 301–303.