Fryzja - prowincja - Polski Serwis Naukowy

Fryzja (nid., fryz. Fryslân) – prowincja w północnej Holandii.

Informacje ogólne

stolica: Leeuwarden

liczba mieszkańców: 644 172 (31 sierpnia 2008)

powierzchnia: 5748,74 km²

język: niderlandzki, fryzyjski

największe miejscowości: Leeuwarden, Drachten, Heerenveen, Harlingen, Sneek, Franeker, Joure, Wolvega, Dokkum i Lemmer

Struktura wyznaniowa: Katolicyzm - 8%, Protestantyzm - 39%

Geografia

Fryzja od północy i zachodu ograniczona jest wodami Morza Północnego oraz sztucznego jeziora IJsselmeer. Na północy znajdują się cztery wyspy fryzyjskie: Vlieland, Terschelling, Ameland i Schiermonnikoog, które są oddzielone od lądu płytkim Morzem Wattowym. Od wschodu graniczy z prowincjami Drenthe i Groningen, od południa z Overijssel i Flevoland, od zachodu dzięki wybudowanej w 1932 roku autostradzie i jednocześnie tamie Afsluitdijk z prowincją Holandia Północna.

Drenthe (nid. Provincie Drenthe) – prowincja w północno-wschodniej Holandii ze stolicą w Assen. Graniczy z Overijssel na południu, Fryzją na zachodzie, Groningen na północy i z Niemcami (powiaty Emsland i Grafschaft Bentheim) na wschodzie.

Schiermonnikoog (fryz. Skiermûntseach) - wyspa i gmina w Holandii we Fryzji w archipelagu Wysp Zachodniofryzyjskich. Powierzchnia gminy to 199.07 km², z czego 158.52km² to woda. Najrzadniej zaludniona gmina w Holandii. Ośrodek administracyjny to wieś Schiermonnikoog.

Kultura

Język

We Fryzji mieszkańcy posługują się głównie językiem niderlandzkim oraz fryzyjskim, który w 1990 roku otrzymał status "oficjalnego języka regionalnego". Fryzyjskie miejscowości oznakowane są w dwóch językach, natomiast nauka języka fryzyjskiego w szkołach jest powszechna.

Ĳsselmeer - jezioro w Holandii o powierzchni ok. 1 100 km² i średniej głębokości 5-6 m, leżące pomiędzy prowincjami: Holandią Północną, Flevoland i Fryzją. Nazwa jeziora pochodzi od rzeki Ĳssel, która wpada do niego od południowego wschodu poprzez mniejsze jezioro o nazwie Ketelmeer.

Holandia (nid. Nederland) – europejska część Królestwa Niderlandów (nid. Koninkrijk der Nederlanden), tworzonego także przez Arubę i Antyle Holenderskie. Holandia jest członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), ONZ oraz NATO. Holandia jest monarchią konstytucyjną położoną w zachodniej części Europy nad Morzem Północnym, które oblewa ją od północy i zachodu. Graniczy na południu z Belgią oraz na wschodzie z Niemcami. Obecne granice wytyczono w roku 1839.

Tablica przed miejscowością z tekstem w dwóch językach

Sport

Najbardziej znany zespół piłkarski Fryzji to Sc Heerenveen, występuje obecnie w Eredivisie.

Podział Administracyjny

Gminy

Miasta

Na jej terenie znajduje się 11 miast ( w nawiasach nazwy fryzyjskie):

Leeuwarden (Ljouwert)

Sneek (Snits)

IJlst (Drylts)

Sloten (Sleat)

Stavoren (Starum)

Hindeloopen (Hylpen)

Workum (Warkum)

Bolsward (Boalsert)

Harlingen (Harns)

Franeker (Frjentsjer)

Dokkum (Dokkum)

Jednak niektóre z powyższych miast są mniejsze od miejscowości pozbawionych praw miejskich, największe z takich miejscowości to:

Katolicyzm – doktryna Kościoła chrześcijańskiego – jednej z dwóch grup Kościołów, obok Kościoła prawosławnego, powstałych w wyniku rozłamu w Kościele chrześcijańskim w 1054 (tzw. schizmy wschodniej). Jedna z największych grup wyznań chrześcijańskich, obok prawosławia i protestantyzmu oraz ogół zasad wiary i życia religijnego do których odwołuje się Kościół rzymskokatolicki wraz z Kościołami wschodnimi pozostającymi z nim w pełnej jedności, wspólnoty tradycjonalistyczne, starokatolickie oraz część anglikańskich, liberalnych i niezależnych.

Protestantyzm — jedna z głównych gałęzi chrześcijaństwa, obok katolicyzmu i prawosławia, na którą składają się wyznania religijne powstałe na skutek ruchów reformacyjnych wewnątrz Kościoła rzymskokatolickiego rozpoczętych wystąpieniem Marcina Lutra w XVI wieku oraz ruchów przebudzeniowych w łonie macierzystych wyznań protestanckich w kolejnych stuleciach.

Drachten(Drachten)

Heerenveen (It Hearrenfean)

Lemmer (De Lemmer)

Zobacz też

Fryzja (kraina historyczna)

Woudagemaal

Elfstedentocht

Linki zewnętrzne

Oficjalna strona prowincji (niderl.)

Przypisy

Do 1997 nid.: Provincie Friesland

Wikimedia Commons ma galerię ilustracji związaną z tematem:
Fryzja (prowincja)

Język fryzyjski (Frysk) to język, którym posługują się Fryzowie. Fryzyjski składa się z wielu dialektów, często bardzo się od siebie różniących.

Elfstedentocht, czyli Wyścig Jedenastu Miast to holenderskie zawody w łyżwiarstwie szybkim dla zawodowców i amatorów łyżwiarstwa odbywające się nieregularnie we Fryzji, w Holandii.