Fulgencio Batista - Polski Serwis Naukowy

Złoty telefon ofiarowany Batiście przez International Telegraph and Telephone Company.

Fulgencio Batista y Zaldívar (ur. 16 stycznia 1901 - zm. 6 sierpnia 1973) - kubański polityk, generał, prezydent w latach 1940-1944 i dyktator w latach 1952-1959.

Biografia

Batista urodził się w 1901 roku. W 1921 roku wstąpił do armii kubańskiej, służąc w stopniu sierżanta. Odegrał kluczową rolę w obaleniu dyktatora Gerardo Machado y Moralesa i powołaniu rządu Carlosa de Céspedesa, jednak w 1933 roku wystąpił przeciwko rządowi i odsunął Céspedesa od władzy. Batista nie zdecydował się jednak na objęcie oficjalnej władzy w państwie, obejmując funkcję dowódcy armii i formalne rządy powierzając cywilnym prezydentom.

Republika Kuby (nazwa oficjalna República de Cuba) – państwo w Ameryce Środkowej położone na Morzu Karaibskim w archipelagu Wielkich Antyli. Państwo to składa się z wyspy o nazwie Kuba oraz szeregu otaczających ją mniejszych wysepek, z których największą jest Isla de la Juventud. Stolicą Kuby jest Hawana, a największe miasta to: Santiago de Cuba, Camagüey, Holguin, Guantánamo, Santa Clara.

António de Oliveira Salazar (ur. 28 kwietnia 1889, zm. 27 lipca 1970) – portugalski polityk, profesor ekonomii. W latach 1932-1968 pełnił funkcję premiera (faktycznie dyktatora), a także ministra finansów (1928-1940) i ministra wojny (1936-1944). Twórca tzw. "Nowego Państwa" (Estado Novo).

W 1940 roku objął osobiście urząd prezydenta, który sprawował do 1944 roku, gdy po upływie kadencji zmuszono go do opuszczenia Kuby i udania się na emigrację na Florydę w Stanach Zjednoczonych.

W 1952 roku Batista wrócił na Kubę i 10 marca dokonał bezkrwawego zamachu stanu usuwając ze stanowiska prezydenta Carlosa Prío Socarrása i ogłaszając się po raz drugi prezydentem. Dwa lata później przeprowadził wybory, które zapewniły mu sprawowanie urzędu na dalsze cztery lata. Podczas drugiego okresu swych rządów Batista znacznie częściej niż wcześniej odwoływał się do przemocy, brutalnie tłumiąc wystąpienia opozycji. W tym też okresie wielkie rozmiary osiągnęła korupcja, spowodowało to spadek popularności prezydenta i wzrost znaczenia opozycyjnych grup występujacych przeciwko jego reżimowi. Największe znaczenie miał ruch kierowany przez Fidela Castro, który od 1956 roku rozpoczął działania partyzanckie. Stany Zjednoczone, które na Kubie miały swoje interesy gospodarcze, długo wspierały niepopularny w kraju reżim Batisty, jednak pod koniec lat 50. XX wieku prześladowania przeciwników politycznych i korupcja skłoniły prezydeta USA Dwighta D. Eisenhowera do zawieszenia sprzedaży amerykańskiej broni. W tym też okresie siły partyzantów odnosiły stałe sukcesy, doprowadzając w końcu reżim do upadku.

Dyktator (Dictator) – w republice rzymskiej był to urzędnik nadzwyczajny (extraordinarius), któremu przyznawano władzę absolutną na okres maksymalnie sześciu miesięcy, aby zapobiegł nadzwyczajnym kryzysom (np. podczas ciężkiej wojny lub wewnętrznych rewolt). Wybór dyktatora należał początkowo do komicjów centurialnych. Później powoływany był przez konsulów na polecenie senatu i był to jedyny urząd w republice rzymskiej, na który mianowano, a nie wybierano. Dyktator powoływał dowódcę jazdy (magister equitum), który w czasie wojny dowodził jazdą, podczas gdy dyktator stał na czele piechoty. Oznaką nieograniczonej władzy dyktatora było 24 liktorów towarzyszących mu nawet w samym mieście. Do legendy przeszedł Lucjusz Kwintus Cincinnatus – rolnik, którego w 458 p.n.e. obwołano dyktatorem podczas wojny z ludem Ekwów. Po jej zakończeniu natychmiast zrezygnował z urzędu i powrócił do pracy na roli.

Portugalia, Republika Portugalska (port. República Portuguesa) – państwo europejskie położone w zachodniej części Europy Południowej na południowym zachodzie Półwyspu Iberyjskiego. Jest najdalej wysuniętym na zachód państwem Europy, od północy i wschodu graniczy z Hiszpanią a od zachodu i południa Portugalię oblewają wody Oceanu Atlantyckiego. Dodatkowo w skład Portugalii wchodzi szereg wysp położonych na Oceanie Atlantyckim, jak Archipelag Azorski (Açores) i Madera (Madeira). Jest członkiem Unii Europejskiej oraz NATO.

1 stycznia 1959 roku Batista musiał w pośpiechu opuścić Kubę i udać się na emigrację do rządzonej przez António de Oliveira Salazara Portugalii. Na emigracji zajmował się pisaniem książek. 6 sierpnia 1973 roku zmarł na zawał serca w miejscowości Guadalmina niedaleko Marbelli w Hiszpanii - zaledwie dwa dni przed zaplanowanym morderstwem, zleconym przez Fidela Castro.

Fidel Alejandro Castro Ruz (ur. 13 sierpnia 1926 w Biránie) – prawnik, od 1 stycznia 1959 do 24 lutego 2008 prezydent i premier Republiki Kuby, pierwszy sekretarz Komunistycznej Partii Kuby i przywódca rewolucji kubańskiej (El Máximo Lider). Z racji przewodzenia Armii Powstańczej w latach 1956-1959 popularnie nazywany El Comandante. Jego władza praktycznie nie podlega ograniczeniom, stąd często określany bywa mianem dyktatora.

Dwight David Eisenhower, ps. Ike (ur. 14 października 1890 w Denison, zm. 29 marca 1969 w Waszyngtonie) – amerykański dowódca wojskowy, generał armii United States Army, uczestnik II wojny światowej, Naczelny Dowódca Alianckich Ekspedycyjnych Sił Zbrojnych (1943–1945), polityk, 34. prezydent Stanów Zjednoczonych (1953–1961).

Źródła

Alex Axelrod, Charles Phillips "Władcy, tyrani, dyktatorzy. Leksykon", wyd. Politeja, Warszawa 2000.

Linki zewnętrzne

Kalendarium powojennej historii Kuby