Fundusz Wczasów Pracowniczych - Polski Serwis Naukowy

Fundusz Wczasów Pracowniczych (FWP) – wyspecjalizowana instytucja działająca w Polsce od 1949, której zadaniem było zapewnienie możliwości wypoczynku pracownikom państwowych i uspołecznionych zakładów pracy i instytucji. Podlegały jej ośrodki wypoczynkowe zlokalizowane w atrakcyjnych miejscach na terenie całego kraju.

Fundacja Porozumienie – organizacja utworzona w dniu 12 czerwca 2001 przez Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych, celem zarządzania majątkiem Funduszu Wczasów Pracowniczych, z siedzibą w Poznaniu.

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

4 lutego 1949, na wniosek Komisji Centralnej Związków Zawodowych, Sejm uchwalił ustawę powołującą do życia Fundusz Wczasów Pracowniczych. Działalność FWP podporządkowana była Komisji Centralnej Związków Zawodowych (od lipca 1949 - Centralnej Radzie Związków Zawodowych - CRZZ). Naczelnym organem FWP była Rada Funduszu, w skład której wchodzili przedstawiciele szeregu ministerstw, wojewódzkich komisji związków zawodowych oraz zarządów głównych wszystkich działających wówczas związków zawodowych. Rada Funduszu pełniła funkcję organu nadzorującego i kontrolnego. Jej przewodniczącego powoływała CRZZ. Natomiast organem wykonawczym była Dyrekcja Naczelna FWP. W terenie w jej imieniu działało 13 zarządów okręgów wczasowych, którym podporządkowane były bezpośrednio domy i ośrodki wypoczynkowe.

Uwłaszczenie nomenklatury - potoczne określenie procesu prywatyzacji i przejmowania majątku publicznego przez niektórych działaczy nomenklatury partyjnej i państwowej, które pojawiło się na fali przemian ustrojowych w 1989 roku w Polsce i innych krajach bloku sowieckiego. Konwersja władzy politycznej dotychczasowych elit państw komunistycznych na własność ekonomiczną rozpatrywana jest w literaturze naukowej jako proces budowy "kapitalizmu politycznego", którego realny zasięg jest jednak przedmiotem licznych kontrowersji.

Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze (PTTK) - stowarzyszenie powstałe z połączenia w 1950 roku Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego i Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego, grupujące turystów i krajoznawców. Towarzystwo stawia sobie za zadanie upowszechnianie na terenie Polski turystyki kwalifikowanej i krajoznawstwa.

FWP prowadził różne formy wczasów:

14-dniowe wczasy zwykłe;

14-dniowe wczasy rodzinne (dla rodzin z dziećmi);

7-dniowe wczasy krajoznawcze statkiem po Wiśle (organizowane wspólnie z Warszawską Żeglugą po Wiśle);

7-dniowe wczasy miejskie w Warszawie (dla związkowców z małych miast i wsi - w luksusowym DW "Warszawa");

5-7 dniowe wczasy świąteczne (Wielkanoc) w okresie wiosennych ferii szkolnych,

21-dniowe wczasy lecznicze, prowadzone w 16 uzdrowiskach w kraju;

24-dniowe pobyty sanatoryjne w sanatoriach prowadzonych przez FWP;

28-dniowe wczasy przeciwgruźlicze (w Głuchołazach, Szklarskiej Porębie i Śródborowie;

7-14 dniowe wczasy turystyczne (głównie wędrowne), prowadzone wspólnie z PTTK i z wykorzystaniem obiektów PTTK.

Wyjazdy następowały na podstawie skierowań. Skierowania rozprowadzały wojewódzkie biura skierowań FWP oraz agencje FWP, działające w dużych zakładach pracy. Wojewódzkie biura skierowań sporządzały wykazy skierowań, otrzymanych na poszczególne miesiące do poszczególnych ośrodków z centralnego Biura Skierowań i przekazywały je do Wojewódzkich Komisji Związków Zawodowych (WKZZ). WKZZ decydowały o rozdziale skierowań do zarządów okręgów związków zawodowych, które z kolei rozdzielały je pomiędzy poszczególne Rady Zakładowe. Skierowania na sezon letni i do najbardziej atrakcyjnych miejscowości (Zakopane, Krynica, Międzyzdroje i in.) rozdzielały pomiędzy pracowników rady zakładowe. Poza szczytem sezonu część skierowań przeznaczona była do wolnej sprzedaży członkom związków zawodowych w wojewódzkich biurach skierowań. Opłaty za skierowania były zależne od miesięcznego wynagrodzenia brutto pracownika. Cena skierowania dla 1 osoby na wczasy 14-dniowe wynosiła z reguły 12-16 % miesięcznego wynagrodzenia. Poza sezonem w wielu ośrodkach stosowano zniżki (przeciętnie w wysokości 20 % ceny).

Zakopane – miasto i gmina w województwie małopolskim, siedziba powiatu tatrzańskiego. W latach 1977–1994 miejscowość była siedzibą gminy Tatrzańskiej. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa nowosądeckiego.

Międzyzdroje (niem. Misdroy) – miasto w północno-zachodniej Polsce, w woj. zachodniopomorskim, w powiecie kamieńskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Międzyzdroje, położone na wyspie Wolin nad Morzem Bałtyckim. Według danych z 30 czerwca 2009 miasto miało 5502 mieszkańców.

W 1967 FWP dysponował ok. 52,8 tys. miejsc wczasowych w 116 miejscowościach w Polsce, które gościły 583 tys. wczasowiczów. Z czasem znaczenie FWP stopniowo spadało, w związku z rozbudową przez zakłady pracy własnej bazy wypoczynkowej przeznaczonej dla ich pracowników oraz rozwojem indywidualnych form wypoczynku. W tym samym 1967 z ośrodków wczasowych należących do poszczególnych zakładów pracy bądź związków zawodowych skorzystało już ponad 1 100 tys. osób.

Sejm Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej – składał się w I kadencji z 425, w II kadencji z 459, a w pozostałych kadencjach z 460 posłów. Początkowo ustalono jednolitą normę przedstawicielską – 1 poseł: 60 tys. mieszkańców, później wykreślono ją z konstytucji jako niepraktyczną. Zerwano z zasadą mandatu wolnego (poseł był przedstawicielem ludu pracującego i mógł być przezeń odwołany, w praktyce ani razu nie wykorzystano tego przepisu – jako zbyt niebezpiecznego). Wprowadzono czteroprzymiotnikowe prawo wyborcze (wykreślenie zasady proporcjonalności). Sejm większością głosów przyjmował ustawy i podejmował uchwały, wybierał ze swego grona Prezydium (funkcja marszałka zwykle przypadała przedstawicielowi ZSL), na pierwszym swym posiedzeniu powoływał Prezesa Rady Ministrów wraz z Radą Ministrów oraz Radę Państwa. Uchwalał budżet i narodowe plany społeczno-gospodarcze. Miał prawo przyjmować petycje od obywateli. Do niego należały też niektóre uprawnienia kreacyjne, m.in. wybór szefa NIK, członków Trybunału Stanu i Konstytucyjnego oraz Rzecznika Praw Obywatelskich (trzy ostatnie instytucje powołane dopiero w latach osiemdziesiątych). Parlament obradował w trybie sesyjnym. Sesje zwoływane były w określonych terminach przez Radę Państwa.

Po przemianach ustrojowych związanych z upadkiem komunizmu sytuacja prawna FWP pozostawała niejasna. Powstała spółka z ograniczoną odpowiedzialnością o nazwie Fundusz Wczasów Pracowniczych, która przejęła część majątku państwowego FWP. Wskazywana jest ona jako przykład uwłaszczenia nomenklatury komunistycznej, głównie działaczy Ogólnopolskiego Porozumienia Związków Zawodowych.

Funkcje właścicielskie w FWP sprawuje Fundacja Porozumienie.

Przypisy

↑ Informator FWP, Wydawnictwo Związkowe CRZZ, Warszawa 1968
Porzucony majątek

Linki zewnętrzne

Strona internetowa Funduszu Wczasów Pracowniczych Spółka z o.o.