Funt szkocki - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy jednostki monetarnej. Zapoznaj się również z: inne znaczenia tego słowa.

Pens szkocki bity przez Dawida II, króla Szkocji

Funt szkocki (scots Pund Scots, ang. Pound Scots) – waluta Królestwa Szkocji zanim nie weszło ono w polityczną i monetarną unię z Królestwem Anglii w 1707 zgodnie z Aktem Unii z 1707. Został wprowadzony przez Dawida I na podstawie modelu walutowego Anglii i Francji. Dzielił się na 20 szylingów a one z kolei na 12 pensów. Wartość szkockiej waluty została w późniejszych latach obniżona w stosunku do funta szterlinga i w czasach Jakuba II Stuarta 4 funty szkockie miały wartość jednego funta szterlinga.

Act of Union 1707 (akt połączenia) - podstawowa ustawa pozwalająca połączyć królestwo Anglii z królestwem Szkocji. Prawo wygłoszone zostało z siedziby angielskiego parlamentu, kończąc tym samym istnienie Szkockiego Parlamentu na trzy wieki. Unia angielsko-szkocka zawarta w 1707 roku była unią realną, która stworzyła nowe państwo - Wielką Brytanię, istniejące do dzisiaj.

The Royal Bank of Scotland Plc (szk.Banca Rìoghail na h-Alba) – jedna z filii grupy bankowej Royal Bank of Scotland Group, która wraz z bankiem NatWest obsługuje bankowość detaliczną w Wielkiej Brytanii. RBS ma około 700 oddziałów, głównie w Szkocji jak również w większych miastach Anglii i Walii. The Royal Bank of Scotland został powołany do pozyskiwania funduszy dla unionistów w czasach powstań szkockich.

Oprócz funtów szkockich w obiegu były srebrne monety zwane merkami, warte 13 szylingów i 4 pensy czyli 2/3 funta szkockiego. Gdy Jakub VI Stuart został królem Anglii, jako Jakub I Stuart w 1603, waluta została zmieniona na wzór angielski przy kursie 12 funtów szkockich do 1 funta szterlinga. Po takim kursie w 1707 funt szkocki został zastąpiony funtem szterlingiem. Jednakże w Szkocji był nadal używany przez prawie cały XVIII wiek.

Banknot (niem. Banknote, ang. bank-note – kwit bankowy) to pieniądz papierowy emitowany przez centralny bank emisyjny. Jest to pieniądz symbolizujący określoną wartość niepokrytą w jego wartości materialnej. W przypadku pieniądza metalowego odpowiednikiem banknotu jest bilon. Od niedawna oprócz banknotów z papieru stosuje się również bardzo podobne do nich pieniądze wykonane z tworzyw sztucznych bez udziału celulozy.

Srebro (Ag, łac. argentum) - pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych w układzie okresowym. Jest srebrzystobiałym metalem, o największej przewodności elektrycznej i termicznej. W przyrodzie występuje w stanie wolnym, a także w minerałach, takich jak argentyt czy chlorargyryt. Większość wydobywanego srebra występuje jako domieszka rud miedzi, złota, ołowiu i cynku.

W obecnych czasach funt szkocki jest nadal drukowany przez trzy największe szkockie banki clearingowe: Royal Bank of Scotland, Bank of Scotland i Clydesdale Bank. Jakkolwiek banknoty są czasem uznawane jako środek płatniczy w całej Wielkiej Brytanii, to używane są one głównie na terenie Szkocji. Jednostkowo wartość ich jest równa funtom szterlingom i nie podlega wahaniom kursowym. Technicznie patrząc, nie jest to waluta uznawana za legalny środek płatniczy, a jedynie za weksel. W kantorach poza granicami Wielkiej Brytanii wymieniane są one zwykle po kursie niższym niż funt szterling lub nie są akceptowane.

Pens - moneta zdawkowa używana w Wielkiej Brytanii i jej terytoriach zależnych, wybita po raz pierwszy w drugiej połowie VIII wieku przez króla Mercji Offę na wzór denara karolińskiego. Początkowo bity ze srebra. Od 1797 z miedzi, a od 1860 z brązu.

Środek płatniczy jest umowną równowartością pewnej ilości pieniędzy, najczęściej posiadającą formę materialną znaku pieniężnego. Środkiem płatniczym może być zarówno złoto, moneta, banknot jak i czek czy przelew bankowy.

Przypisy

Simon Bowers: Scots pound worth less in US (ang.). The Guardian, 2001-01-22. [dostęp 2011-10-09].
Dziennik Łódzki: Nikt nie chce szkockiej waluty (pol.). Wiadomości24, 2007-05-15. [dostęp 2011-10-09].

Linki zewnętrzne

Wzory banknotów wydawanych przez Royal Bank of Scotland

Wzory banknotów wydawanych przez Bank of Scotland

Wzory banknotów wydawanych przez Clydesdale Bank