Góra Chełmska - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy pasma wzgórz na Pobrzeżu Koszalińskim. Zapoznaj się również z: inne znaczenia nazwy Góra Chełmska.

Na mapach: 54°12′21″N 16°13′47″E / 54.20583, 16.22972

Widok na Górę Chełmską z jeziora Jamno

Góra Chełmska (urzędowo Gołogóra) – wał moreny czołowej na Pobrzeżu Koszalińskim, położony w województwie zachodniopomorskim, w granicach miasta Koszalina.

Najwyższe wzgórze Góry Chełmskiej – Krzyżanka ma wysokość 136,2 m n.p.m., Krzywogóra – 133,0 n.p.m., Leśnica – 118,5 m n.p.m., Lisica – 25,9 m n.p.m.

Droga krajowa nr 6 – droga krajowa w północnej części kraju prowadząca od przejścia granicznego Kołbaskowo do Łęgowa o długości ok. 351 km. Droga nr 6 przebiega przez województwa zachodniopomorskie i pomorskie. Jest połączeniem niezbędnym dla ruchu osobowo-towarowego między dwoma najważniejszymi ośrodkami miejskimi w północnej Polsce, tzn. Szczecinem wraz z aglomeracją oraz Trójmiastem.
Lisica – wzniesienie o wysokości 25,9 m n.p.m. na Pobrzeżu Koszalińskim, w woj. zachodniopomorskim, w granicach Koszalina. Położone jest na wale Góry Chełmskiej, w zachodnim krańcu Równiny Słupskiej.

Wał morenowy Góry Chełmskiej, prawdopodobnie istniał już podczas kształtowania się południowego brzegu Bałtyku (ok. 12,5 tys. lat temu). Od XII do XVI wieku Góra Chełmska była miejscem kultu chrześcijańskiego.

Jest to glacjotektonicznie spiętrzona morena czołowa, w której tkwią porwiaki piasków i iłów trzeciorzędowych.

Położenie

Góra Chełmska rozdziela Równinę Słupską od Równiny Białogardzkiej. Wał morenowy obejmuje wschodnią część miasta Koszalina. Góra Chełmska jest oddalona od Morza Bałtyckiego o 8 km w linii prostej.

Unieść (kasz. Ùniesc) – rzeka o długości około 26 km na Pobrzeżu Koszalińskim, w województwie zachodniopomorskim, przepływająca przy południowej i zachodniej granicy miasta Sianów.
Sianów (niem. Zanow) – miasto w północno-zachodniej Polski, w woj. zachodniopomorskim, w powiecie koszalińskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Sianów. Położone na Równinie Słupskiej nad strugą Polnicą, ok. 5 km od Koszalina, z którym graniczy administracyjnie.

Z centralnej części Góry Chełmskiej spływa w kierunku północno-wschodnim strumień Grodna, który uchodzi do rzeki Unieści.

U jej podnóża po stronie północnej przebiega droga krajowa nr 6 z Koszalina do Słupska. W południowej części biegnie droga wojewódzka nr 206 (ul. Zwycięstwa). Przez centralną część wału przechodzi ul. Słupska z osiedla Jedliny do wsi Kłos.

Połączenie sezonowe z centrum Koszalina umożliwiają autobusy komunikacji miejskiej (linia nr 23). Ponadto, wierzchołek można osiągnąć idąc około 40 minut terenami rekreacyjnymi spod stadionu Gwardii na osiedlu Przylesie.

Bogusław II (ur. ok. 1178/1186, zm. 23/24 stycznia 1220) – książę pomorski na Szczecinie z dynastii Gryfitów. Syn Bogusława I i Anastazji, córki księcia wielkopolskiego Mieszka III Starego. Ojciec Barnima I.
Sanktuarium Matki Bożej Trzykroć Przedziwnej – kaplica, znajdująca się na Górze Chełmskiej w Koszalinie. Pełni funkcję centrum Maryjnego Ruchu Apostolskiego w diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej. Budynek jest dokładną kopią kaplicy w Otwocku-Świdrze.

Góra Chełmska z bloku mieszkalnego w Koszalinie

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

Czy wiesz że...? beta

Równina Białogardzka (313.42) – mezoregion fizycznogeograficzny, część Pobrzeża Koszalińskiego. Rozciąga się pomiędzy Równiną Goleniowską (zaliczaną jeszcze do Niziny Szczecińskiej) i ciągnie się aż do Wzgórz Chełmowych, z najwyższym wzniesieniem Górą Chełmską, które oddzielają położoną dalej na wschód Równinę Słupską.

Pobrzeże Koszalińskie (313.4) – makroregion w środkowej części Pobrzeży Południowobałtyckich, między doliną dolnej Parsęty na zachodzie a przylądkiem Rozewie na wschodzie; obejmuje pas nadmorski zwany Wybrzeżem Słowińskim (z licznymi jeziorami przybrzeżnymi) oraz równiny i wysoczyzny morenowe przecięte dolinami rzek (Parsęty, Grabowej, Wieprzy, Słupi, Łupawy, Łeby) i odcinkami pradolin; długość ok. 190 km, szerokość 25-30 km (tylko wzdłuż Parsęty do 60 km). Pobrzeże Koszalińskie jest oddzielone od przylegającego od południa Pojezierza Zachodniopomorskiego stopniem terenowym o wysokości 50-100 m. Region turystyczny, wypoczynkowy i uzdrowiskowy; liczne kąpieliska nadmorskie, m.in. Mielno, Darłowo oraz uzdrowiska: Kołobrzeg, Ustka, Łeba; porty morskie, rybackie i żeglugi przybrzeżnej (Kołobrzeg, Darłowo, Ustka, Łeba); w rejonie jezior Gardno i Łebsko utworzono Słowiński Park Narodowy; liczne rezerwaty przyrody. Ważniejsze miasta: Koszalin, Słupsk, Kołobrzeg, Lębork, Białogard.

Wał morenowy – wypukła i podłużna forma terenu lub pasmo pagórów i wzgórz, ciągnące się wzdłuż linii postoju, zasięgu lądolodu/lodowca. Tworzy się przez wytapianie materiału niesionego przez lód lodowcowy. W Polsce najlepiej zachowane wały możemy spotkać na terenie pojezierzy, jak również w dolinach Tatr i Karkonoszy.

Polanów (kaszb. Pòlnowò, niem. Pollnow, dawniej: Polnów) – miasto we wschodniej części woj. zachodniopomorskiego, w powiecie koszalińskim, nad rzeką Grabową, będące siedzibą gminy miejsko-wiejskiej Polanów. Leży na wysoczyźnie polanowskiej pomiędzy dwiema górami (Świętą Górą i Warblewską Górą). Polanów oddalony jest od miasta powiatowego Koszalin o 37 km. Układ miejski tworzy 39 ulic oraz Plac 40-lecia PRL. Części miasta: Czajka, Świerczewo. Od 1313 roku posiada prawa miejskie.

Jamno – jezioro przybrzeżne na Wybrzeżu Słowińskim, trzecie po Dąbiu i Miedwiu pod względem wielkości w województwie zachodniopomorskim odcięte mierzeją od Morza Bałtyckiego. Powierzchnia lustra wody wynosi wg różnych źródeł od 2205,2 ha do 2239,6 ha.

Równina Słupska, (313.43) - mezoregion fizycznogeograficzny w północnej Polsce, jest przedłużeniem Równiny Białogardzkiej oddzielonym przez wał Wzgórz Koszalińskich. Powierzchnia jest jednak mało urozmaicona, miejscami zupełnie płaska. Zbudowana jest z gliny morenowej, piasków glacifluwialnych oraz iłów i mułków glacilimnicznych. W północnej części równiny ciągnie się pasmo moren czołowych pochodzących z ostatniej fazy (Gradzieńskiej) zlodowacenia Polski. Jest to obszar typowo rolniczy obejmujący również kompleks leśny Puszczy Słupskiej.

Krzywogóra – wzgórze o wysokości 133,0 n.p.m., w woj. zachodniopomorskim, w granicach Koszalina, położone w zachodnim krańcu Równiny Słupskiej. Jest częścią pasma Góry Chełmskiej.