Góra lodowa - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy dryfującego fragmentu lodu lodowcowego. Zapoznaj się również z: Góra Lodowa - najwyższy szczyt Gór Koriackich w Rosji.

Zdjęcie góry lodowej wykonane pomiędzy zatokami Langø i Sanderson na południe od Upernavik na Grenlandii

Częściowo wywrócona góra lodowa – na pierwszym planie widoczny niebieski lód

Schemat pokazujący, jaka część góry lodowej może znajdować się pod wodą

Góra lodowa – ogólnie: zwarta bryła lodu, oderwana w wyniku procesu zwanego cieleniem od lodowca i pływająca po powierzchni wody lub osiadła na dnie. Światowa Organizacja Meteorologiczna zawęża tę definicję do brył o powierzchni przekraczającej 300 m² i wystających ponad powierzchnię co najmniej o 5 metrów (mniejsze to: odłamy góry lodowej i odłamki góry lodowej – growlery).

Falowanie, fale morskie – jest to oscylacyjny ruch cząstek wody po orbitach kołowych lub eliptycznych. Najczęstszą przyczyną falowania jest tarcie wiatru o powierzchnię wody.
Barwa – wrażenie psychiczne wywoływane w mózgu człowieka (i zwierząt), gdy oko odbiera promieniowanie elektromagnetyczne z zakresu światła, a pisząc dokładniej, z widzialnej części fal świetlnych. Główny wpływ na to wrażenie ma skład widmowy promieniowania świetlnego, w drugiej kolejności ilość energii świetlnej, jednak niebagatelny udział w odbiorze danej barwy ma również obecność innych barw w polu widzenia obserwatora, oraz jego cechy osobnicze, jak zdrowie, samopoczucie, nastrój, a nawet doświadczenie i wiedza w posługiwaniu się zmysłem wzroku.

Cechy gór lodowych

Góry lodowe różnią się:

kształtem – wyróżnia się góry lodowe:

stołowe – o regularnym kształcie, pionowych ścianach i płaskim, lekko pochylonym lub pofalowanej górnej powierzchni;

niestołowe – wśród nich: piramidalne, kopułowate – będące efektem wywrócenia się góry lodowej, i zerodowane, tj. o nieregularnym, często fantazyjnym kształcie;

blokowe (forma pośrednia między poprzednimi, według innych podziałów to typ góry lodowej stołowej).

rozmiarami: pierwotne zależą od mechanizmu obłamywania się lodu (zobacz: cielenie się lodowca) i grubości lodowców, od których się odrywają, później rozmiary maleją – tempo znikania zależy od intensywności procesów topnienia i erozji.

W 1958 w Zatoce Baffina zaobserwowano górę lodową o wysokości 168 m.

Wiatr – poziomy lub prawie poziomy ruch powietrza względem powierzchni ziemi. Wiatry są wywołane przez różnicę temperatur oraz różnice w ukształtowaniu powierzchni. Termin wiatr jest używany w meteorologii prawie wyłącznie na określenie horyzontalnej składowej wiatru. Istnieje jednak składowa pionowa wiatru i wtedy jest tak nazywana. Wiatr może wiać z obszarów wyższego ciśnienia do obszarów niższego ciśnienia, ale w średnich szerokościach geograficznych, ze względu na siłę Coriolisa, wiatr wieje zazwyczaj równolegle do linii takiego samego ciśnienia (wiatr geostroficzny). Wiatr jest jednym ze składników pogody, w tym celu podaje się prędkość wiatru (w m/s lub km/h) i kierunek, z którego wieje. Należy zachować uwagę przy używaniu terminologii kierunku wiatru: meteorolodzy pod nazwą wiatry zachodnie rozumieją wiatr wiejący z zachodu, podczas gdy "zachodni prąd oceaniczny" to prąd płynący na zachód (czyli różnica o 180 stopni w definicji kierunku).
Statek wodny – dość szerokie i nie do końca sprecyzowane pojęcie, zawężające określenie jednostki pływającej do takich jednostek, które mogą poruszać się samodzielnie, lub też, w myśl innych definicji, są wykorzystywane ogólnie jako środek transportu (z własnym napędem lub bez). Przykładowo w rozumieniu międzynarodowego prawa drogi morskiej statek oznacza wszelkiego rodzaju urządzenie pływające, nie wyłączając urządzeń bezwypornościowych i wodnosamolotów, używane lub nadające się do użytku jako środek transportu wodnego.

Największe z gór lodowych nazywane są wyspami lodowymi – ich powierzchnia wynosi od kilku tysięcy metrów kwadratowych do nawet powyżej 500 km².

Istotnym parametrem charakteryzującym góry lodowe jest zanurzenie. Wpływ na nie ma gęstość lodu, gęstość wody, w której pływa i kształt góry. Gęstość lodu zależy od jego pochodzenia – typu lodowca, od którego się oderwała i lokalizacji w jego obrębie – przykładowo: w przypadku lodowca szelfowego gęstość może wahać się od 0,3-0,9 g/cm³ (powierzchniowa warstwa śniegowa – głębokość 60 m). Przy gęstości lodu 0,9 g/cm pod wodą znajduje się ok. 89% masy góry, przy 0,78 g/cm³ – 76%; w Arktyce średnia gęstość góry lodowej wynosi 0,83 g/cm³, co daje 81% masy pod wodą.

Cieśnina Davisa (ang. Davis Strait, fr. Détroit de Davis) – cieśnina oddzielająca Grenlandię od Ziemi Baffina. Znajduje się na południowy wschód od morza Baffina i na północny zachód od Morza Labradorskiego, na wysokości półwyspu Cumberland.
Mgła – krople wody (lub kryształy lodu) zawieszone w powietrzu, których dolna podstawa styka się z powierzchnią ziemi. Mgła powoduje ograniczenie widzialności poniżej 1 km.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)