Górna granica lasu - Polski Serwis Naukowy

Górna granica lasu – naturalna granica występowania drzew o pokroju drzewiastym w górach (granica drzew), zależna od czynników klimatycznych, morfologicznych i siedliskowych. Wyznacza górny zasięg regla górnego. W pobliżu górnej granicy lasu świerki stają się coraz niższe, las rzednie, pojawiają się grupy drzew, biogrupy. Powyżej pojawiają się skarlałe, płożące się świerki. Powyżej rozciągają się zarośla kosodrzewiny, olszy kosej lub hale - łąki górskie. W Tatrach w strefie górnej granicy lasu występują zarośla, grupy lub pojedyncze osobniki limby.

Drzewa – grupa . Do drzew zalicza się niekiedy rośliny posiadające . Bardziej zawężone definicje wyłączają wieloletnie rośliny o zdrewniałych łodygach, które nie posiadają zdolności przyrostu na grubość i nie tworzą korony ze zdrewniałych rozgałęzień łodygi. Dział botaniki zajmujący się drzewami to dendrologia (gr. δένδρον – drzewo). W Polsce kilkadziesiąt tysięcy najstarszych i najbardziej okazałych drzew podlega ochronie prawnej jako pomniki przyrody.

Granica drzew – skrajne środowisko, w którym warunki dla życia są tak ciężkie, że rosną tam tylko krzewy i trawy. Drzewa w tych miejscach nie są w stanie się utrzymać ze względu na silne wiatry, niskie temperatury, brak opadów, częste pożary, silna presja zwierząt itp. Często czynniki te synergistycznie współdziałają. Środowisko takie występuje typowo na stokach wysokich gór (górna granica lasu), w strefie arktycznej i antarktycznej oraz ma granicy stepów i półpustyń.

Wraz z ocieplaniem klimatu oraz ze wzrostem kontynentalizmu górna granica lasu podnosi się. W Tatrach górna granica lasu występuje na wysokości ok. 1500 m n.p.m., na Babiej Górze na wysokości ok. 1390 m n.p.m., w Wielkiej Fatrze na wysokości ok. 1200-1400 (lokalnie do 1500) m n.p.m., w Gorganach na wysokości ok. 1450 m n.p.m., w Czarnohorze ok. 1450-1560 m n.p.m., na Połoninach Hryniawskich i w Górach Czywczyńskich ok. 1670 m n.p.m., w Masywie Śnieżnika na wysokości ook. 1250 m n.p.m., w Karkonoszach na wysokości ok. 1250-1300, miejscami do 1360 m n.p.m.

Zofia Radwańska-Paryska (ur. 3 maja 1901 w Warszawie, zm. 24 października 2001 w Zakopanem) – botaniczka, taterniczka, pisarka. Żona i współtowarzyszka pracy Witolda Henryka Paryskiego.

Masyw Śnieżnika (332.62, krótko po 1945 Góry Śnieżne, czes. Králický Sněžník, niem. Glatzer Schneegebirge) – najwyższe pasmo górskie w polskiej części Sudetów Wschodnich, położone po obu stronach polsko-czeskiej granicy, na południowy wschód od Kłodzka.

W czasie holocenu górna granica lasu podnosiła się, a później zniżała wraz ze zmianami klimatu, głównie temperatury i opadów.

Wskutek działalności człowieka może być sztucznie obniżona poprzez wyrąb, wypalanie, wypas.

Zobacz też

regiel górny

piętro kosodrzewiny

Bibliografia

Zofia Radwańska-Paryska: Zielony Świat Tatr. Nasza Księgarnia, 1953.

Władysław Szafer: Tatrzański Park Narodowy. Zakład Ochrony Przyrody PAN, 1962.