|
|
|
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
RSS
Warto przeczytać: "Truizmem stało się już twierdzenie, że współczesna gospodarka opiera się na wiedzy. Jest oczywiste, że tylko regiony potrafiące zapewnić swoim mieszkańcom realizację takich właśnie potrzeb, mają szansę stać się motorami rozwoju i atrakcyjnym... Ponad czterdzieści susłów moręgowanych wypuścili 5 sierpnia na łąki w Jakubowie Lubińskim (Dolnośląskie) przyrodnicy z Polskiego Towarzystwa Ochrony Przyrody "Salamandra". Jak poinformował kierownik projektu dr Andrzej Kepel, celem akcji jest zwię... Ponad stu pięćdziesięciu obcokrajowców przyjechało w niedzielę do Cieszyna, żeby wziąć udział w 21. Letniej Szkole Języka, Literatury i Kultury Polskiej Uniwersytetu Śląskiego - poinformował rzecznik prasowy szkoły Marcin Maciołek. Kurs w ramach 21. Letniej Szkoły J... Studenci Politechniki Śląskiej po raz trzeci wystartują w wyścigu The Greenpower Corporate Challenge, który odbędzie się 29 kwietnia 2012 r. na słynnym torze wyścigowym Silverstone w Wielkiej Brytanii. Tym razem ubiegłoroczni zdobywcy drugiego miejsca, wystartu... Rola powstań śląskich jest marginalizowana, choć powinny być ważnym elementem budowy regionalnej tożsamości i wiedzy o Śląsku - uważa specjalizujący się w dziejach regionu historyk z Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach prof. Zygmunt Woźniczka. W latach 1919-1...
Ostatnio na Forum:
Dyskusje
8
odp.
4
odp. Reklama:
Góry RodniańskieCzy wiesz że...? Jaskinia – naturalna pusta przestrzeń w skale o rozmiarach umożliwiających jej penetrację przez człowieka. Najliczniejsze są jaskinie krasowe, grawitacyjne, tektoniczne, lodowcowe, wietrzeniowo-erozyjne lub pseudokrasowe. Odkrywanie (eksploracja), dokumentowanie oraz naukowe badanie jaskiń to speleologia. Łupki krystaliczne lub łupki metamorficzne - skały metamorficzne powstałe w warunkach metamorfizmu regionalnego pod wpływem ciśnienia kierunkowego wywołanego ruchami górotwórczymi. Cechują się: lineacją, foliacją oraz niektóre laminacją. Typowe łupki krystaliczne odznaczają się wyraźną foliacją dzięki czemu dzielą się na równoległościenne cienkie płytki w zależności od zawartości dominującego w nich minerału. Łupki krystaliczne dzieli się na: amfibolowe, kwarcytowe, epidotowe, łyszczykowe,chlorytowe,talkowe. Do grupy łupków często zalicza się utwory metamorficzne:gnejsy i amfibolity, które posiadają mniejszą foliację. Łupki krystaliczne występują w skorupie ziemskiej w obszarach, gdzie miały miejsce ruchy górotwórcze. Łupki mają zastosowanie w gospodarce np. łupki kwarcytowe jako materiał ogniotrwały, łupki talkowe jako materiał izolacyjny i kwasoodporny. Karpaty Marmaroskie (523.1) – część Wewnętrznych Karpat Wschodnich na terenie Rumunii i Ukrainy, o długości głównego grzbietu 93 km i obszarze około 2000 km². Góry Rodniańskie (523.3; także Alpy Rodniańskie, Góry Rodna, Rodniany; rum. Munții Rodnei, Munții Rodna, węg. Radnai-havasok, niem. Rodna-Gebirge) – pasmo górskie w północnej Rumunii, na granicy Marmaroszu i Siedmiogrodu (rum.: Transilvania). Góry Rodniańskie to najwyższe pasmo Wewnętrznych Karpat Wschodnich. Alpami nazywane są ze względu na charakter rzeźby: wierzchołki Gór Rodniańskich są ostre, zbocza strome, a wysokości względne dochodzą do 1800 m. Zbudowane są głównie z granitów i łupków krystalicznych. Zbocza zalesione lasami bukowymi i iglastymi, powyżej 1700 m n.p.m. zarośla subalpejskie. Charakterystyczne są tu liczne jeziorka w kotłach polodowcowych. Cisa (węg. Tisza, ukr. Тиса – Tysa, słow. i rum. Tisa, serb. Тиса – Tisa, niem. Theiß) – rzeka w środkowej Europie, lewostronny dopływ Dunaju. Długość wynosi 966 km (201 km na Ukrainie, 597 km na Węgrzech, 168 km w Serbii; przed regulacją – 1419 km), powierzchnia zlewni – 157 218 km², średni przepływ u ujścia – 776 m³/s.
Jerzy Aleksander Kondracki (ur. 1 listopada 1908 w Warszawie, zm. 13 kwietnia 1998 koło Villach w Austrii) – polski geograf, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, autor najbardziej znanej regionalizacji fizycznogeograficznej Polski. Pasmo rozciąga się równoleżnikowo, ma długość około 50 km i szerokość 30–40 km. Strome północne zbocza opadają w dolinę rzeki Vişeu, dopływu Cisy. Po stronie południowej długie grzbiety boczne opadają łagodnie ku dolinie Samoszu, porozdzielane głębokimi dolinami jego dopływów. Na zachodzie Góry Rodniańskie od Gór Cybleskich oddziela przełęcz Şetref (817 m n.p.m.), na wschodzie Przełęcz Prislop (1413 m n.p.m.) od Karpat Marmaroskich i przełęcz Rotunda (1284 m n.p.m.) od Gór Suhard. Vişeu (węg. Visó) – rzeka w północnej Rumunii, lewy dopływ Cisy w zlewisku Morza Czarnego. Długość – 80 km, powierzchnia zlewni – 1606 km², średni przepływ – 32 m³/s.
Przełęcz Prislop (rum. Pasul Prislop) (1413 m n.p.m.) – przełęcz górska w Karpatach Wschodnich, na terytorium Rumunii. Oddziela Karpaty Marmaroskie na północy od Gór Rodniańskich na południu. Łączy Kotlinę Marmaroską na zachodzie z doliną Bystrzycy na wschodzie. Przez przełęcz biegnie droga krajowa DN18, łącząca miasta Borşa w Marmaroszu i Kimpulung Mołdawski w Mołdawii. Najwyższym szczytem Gór Rodniańskich jest centralnie położony Pietrosul (2303 m n.p.m.), drugi co do wysokości jest Ineul (2279 m n.p.m.) we wschodniej części pasma. Góry Rodniańskie wyróżniają się na tle okolicznych gór wysokością i skalistą rzeźbą najwyższych partii. Również w niższych położeniach występują tu liczne wychodnie skalne. Po południowej stronie masywu znajduje się tu szereg jaskiń, wśród których najbardziej znane to Izvorul Tăuşoarelor (najgłębsza jaskinia Rumunii, 479 m głębokości) i Jgheabul lui Zalion (266 m głębokości). Siedmiogród lub Transylwania (rum. Transilvania lub Ardeal, węg. Erdély, niem. Siebenbürgen) – kraina historyczna położona na Wyżynie Siedmiogrodzkiej w centralnej Rumunii. Główne miasta Siedmiogrodu to Braszów, Kluż-Napoka, Sybin i Târgu Mureş. Zamieszkany jest przez ludność narodowościowo mieszaną, większość stanowią Rumuni, ale zamieszkują ten teren także bardzo liczne mniejszości narodowe, przede wszystkim węgierska, saska (niemiecka), szeklerska i cygańska.
Marmarosz (także: Maramuresz, rum. Maramureş, węg. Máramaros, łac. Marmatia, ukr. Мармарощина) – kraina historyczna w północnej części Rumunii oraz w południowej Ukrainie, często traktowana jako część Siedmiogrodu. Leży wzdłuż rzeki Cisy. Składa się z okręgów: Marmarosz i Satu Mare (Rumunia), natomiast ukraińska część leży w obwodzie zakarpackim. Główne miasta regionu to Satu Mare, Baia Mare, Vişeu de Sus i Baia Sprie. Źródła
Linki zewnętrznePrzypisy
Poniższa regionalizacja fizycznogeograficzna Karpat została opracowana przez Jerzego Kondrackiego (Karpaty, 1989, Warszawa: WSiP ISBN 83-02-04067-3). Nie jest to ani jedyna, ani też ogólnie przyjęta regionalizacja Karpat i ich części - w poszczególnych krajach "karpackich" funkcjonują inne regionalizacje. Regionalizacja Kondrackiego jest natomiast regionalizacją najczęściej stosowaną w Polsce.
Język rumuński (dakorumuński, limba română, limba dacoromână, arch. limba rumână) to język z grupy romańskiej (podgrupa wschodnioromańska) języków indoeuropejskich, którym posługuje się około 26 mln osób, z czego około 20,5 mln w Rumunii, około 2,7 mln w Mołdawii (zob. język mołdawski), około 200 tysięcy w Izraelu, około 100 tysięcy w Serbii i około 400 tysięcy na Ukrainie; mniejsze skupiska użytkowników w innych krajach (takich jak: Australia, Azerbejdżan, Kanada, Węgry, Kazachstan, Rosja i USA).
Czy wiesz że...? beta Samosz (węg. Szamos, rum. Someş, niem. Somesch lub Samosch, łac. Samus) – rzeka w północno-zachodniej Rumunii i w północno-wschodnich Węgrzech, lewy dopływ Cisy w zlewisku Morza Czarnego. Długość – 297 km (246 km w Rumunii, 51 km na Węgrzech), powierzchnia zlewni – 15 882 km² (15 217 km² w Rumunii, 665 km² na Węgrzech). Do długości Samoszu dolicza się często długość Małego lub Wielkiego Samoszu, stąd rozbieżności w danych.
Język niemiecki – język z grupy zachodniej rodziny języków germańskich. W rzeczywistości stanowi on grupę kilku języków zachodniogermańskich, które często są określane jako języki niemieckie; standardowy język niemiecki (Standard Hochdeutsch) oparty jest na Biblii Marcina Lutra, która z kolei opiera się na języku mówionym w Górnej Saksonii i Turyngii.
Język węgierski (magyar nyelv) – należy do podgrupy języków ugryjskich, zaliczanej do podrodziny ugrofińskiej (z rodziny uralskiej). Językiem tym posługuje się co najmniej 14 mln osób – przede wszystkim na Węgrzech, ale także w południowej Słowacji, środkowej Rumunii (Siedmiogród), północnej Serbii (Wojwodina), zachodniej Ukrainie (Zakarpacie), wschodniej Słowenii (Prekmurje) i wschodniej Austrii (Burgenland). Język węgierski ma status języka urzędowego na Węgrzech, w Słowenii (lokalnie) i w Wojwodinie. Jest to język aglutynacyjny. Współczesny węgierski język literacki powstał w XVI w. Do jego zapisu stosuje się pismo oparte na alfabecie łacińskim.
Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania
Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne. Nie mogą być traktowane jako porady. |