Góry Złote - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy pasma górskiego. Zapoznaj się również z: Zlaté Hory – miasto w Czechach w Górach Opawskich.

Położenie Gór Złotych w Sudetach

Góry Złote (czes. Rychlebské hory, dawniej cz. Rychleby lub Rychlebské pohoří, niem. Reichensteiner Gebirge) 332.61 – pasmo górskie położone w Sudetach Wschodnich. W potocznym znaczeniu ciągną się od Przełęczy Kłodzkiej na północnym zachodzie, aż do Przełęczy Ramzowskiej (czes. Ramzovské sedlo) na południowym wschodzie i przełęczy pomiędzy Pasieczną a Smrekiem na południu. Przełęcz Różaniec (583 m n.p.m.) dzieli łańcuch ten na dwie części: północno-zachodnią niższą i południowo-wschodnią wyższą.

Radochów (niem. Reyersdorf) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, w gminie Lądek-Zdrój. W latach 1975-1998 miejscowość położona była w województwie wałbrzyskim.
Łupek grafitowy – skała metamorficzna o wyraźnie zaznaczonej laminacji, złożona głównie z drobnych blastów (ziarn) kwarcu. Innymi składnikami skały mogą być drobno wykształcone łyszczyki oraz nielicznie występują chloryty. Podrzędnie mogą występować inne minerały, np skalenie. Zawartość grafitu wynosi do kilku %, jednak ze względu na jego niewielkie rozmiary (zwykle tworzy drobne wrostki w ziarnach kwarcu) oraz intensywną barwę, nadaje skale czarne zabarwienie.

Według Regionalizacji fizycznogeograficznej Polski J. Kondrackiego w skład Gór Złotych wchodzą również Góry Bialskie. Podobnie uważają czescy geografowie, dla których "Rychlebské hory" rozciągają się od Przełęczy Płoszczyna do Przełęczy Ramzowskiej. W takim ujęciu tworzą one trójkąt o narożach: Przełęcz Kłodzka – Przełęcz Ramzowska – Przełęcz Płoszczyna.

Mylonit - skała kataklastyczna, metamorficzna powstała poprzez dynamiczną rekrystalizację. Złożona z drobnych pokruszonych i roztartych ziaren starszych skał powstałych w warunkach zmielenia i silnego roztarcia dowolnej skały wyjściowej, tworzących miazgę mylonityczną, objętą rekrystalizacją towarzyszącą mylonityzacji. Powstaje w trakcie metamorfizmu dyslokacyjnego głównie w strefach uskokowych o charakterze przesuwczym.
Sudety Wschodnie (332.6) (cz. Jesenická oblast, Východní Sudety, Východosudetská oblast, niem. Ostsudeten) - pasma górskie w południowo-zachodniej Polsce i północnej części Czech, wschodnia część Sudetów będąca częścią prowincji Masywu Czeskiego.

Trudne jest jednoznaczne wskazanie najwyższego szczytu, a to z powodu kontrowersji co do wyodrębniania Gór Bialskich jako odrębnego pasma oraz wskazania dokładnego przebiegu granicy między nimi. W zależności od przyjętego punktu widzenia najwyższą górą może być Kowadło (989 m n.p.m.), Smrek tzw. Trójkrajny (wg różnych źródeł 1109 lub 1117 m n.p.m.) lub położony całkowicie na terytorium Czech Smrek (Smrk, 1125 m n.p.m.).

Masyw kłodzko-złotostocki – sierpokształtna intruzja granitoidowa, położona na granicy między metamorfikiem wschodniej części kopuły orlicko-śnieżnickiej – metamorfikiem Lądka i Śnieżnika (Góry Złote i Krowiarki) od południowego wschodu, strukturą bardzką od zachodu oraz metamorfikiem kłodzkim od południowego zachodu. Struktura związana z orogenezą hercyńską, powstała w paleozoiku 260-270 milionów lat temu w trakcie plutonizmu granitoidowego. Jego apofizy sięgają w głąb Gór Bardzkich (struktury Bardzkiej) aż po Bardo.
Żwir – okruchowa skała osadowa o luźnej postaci, złożona z otoczaków o średnicy większej niż 2 mm – nawet do kilku cm. (W budownictwie żwirem nazywane jest kruszywo naturalne o frakcji do 80 mm.)

Rzeźba terenu

Góry Złote są jednym z dłuższych pasm sudeckich. Mają około 55 km długości z czego 35 km na terenie Polski. Wartości te mogą podlegać kontrowersjom ze względu na wspomnianą niejednoznaczność co do granicy z Górami Bialskimi. Właściwe Góry Złote, położone na północnym wschodzie, tworzą stosunkowo wąski grzbiet o krętym przebiegu. Od tego grzbietu odchodzą boczne ramiona ku północnemu wschodowi. Im dalej ku południowemu wschodowi są one coraz dłuższe. Góry Bialskie, na południowym zachodzie, tworzą rozległy masyw o kształcie rozrogu.

Lipová-lázně (do roku 1960 Dolní Lipová, niem. Bad Lindewiese) - wieś w Republice Czeskiej, w kraju ołomunieckim, na granicy Gór Rychlebskich i Wysokiego Jesionika.
Postawna – szczyt w Sudetach Wschodnich, zaliczany według różnych podziałów do Gór Złotych lub Bialskich, jeden z najwyższych w tym rejonie i z tego powodu niekiedy traktowany jako najwyższy szczyt Gór Bialskich, co nie jest ścisłe; wys. według różnych źródeł 1117 lub 1124 m n.p.m. Wierzchołek położony w Polsce, w powiecie kłodzkim, przy granicy z Czechami (odległość od granicy wynosi około 200 m w prostej linii), na wododziale zlewni Bałtyku i Morza Czarnego. Nie prowadzi na niego żaden szlak turystyczny. Północny stok Postawnej jest obszarem źródliskowym rzeki Biała Lądecka.

Ważniejsze szczyty

Bodak 617 m

Ptasznik 719 m,

Jawornik Wielki 872 m,

Cierniak 592 m,

Borówkowa 900 m,

Vysoký kámen 691 m (cz.),

Trojak 766 m,

Sowia Kopa 672 m,

Borůvkový vrch 859 m (cz.),

Czartowiec 944 m,

Czernik 832 m,

Špičák 957 m (cz.),

Łupkowa 946 m,

Kowadło 989 m,

Pasieczna 928m,

Smrek Trójkrajny 1117 m,

Smrek 1125 m(cz.),

Lví hora 1040 m (cz.),

Kopřivný 823 m (cz.),

Medvědí kámen 907 m (cz.),

Studniční vrch 991 m (cz.),

Křemenáč 734 m (cz.),

dalej w Górach Bialskich:

Zamek Rychleby (czes. Rychlebský hrad) – średniowieczny zamek z 1. połowy XIV w. w Czechach, w kraju ołomunieckim, w powiecie Jesenik, niedaleko granicy z Polską.
Jaskinia – naturalna pusta przestrzeń w skale o rozmiarach umożliwiających jej penetrację przez człowieka. Najliczniejsze są jaskinie krasowe, grawitacyjne, tektoniczne, lodowcowe, wietrzeniowo-erozyjne lub pseudokrasowe. Odkrywanie (eksploracja), dokumentowanie oraz naukowe badanie jaskiń to speleologia.

Brusek 1116 m,

Postawna 1124 m,

Travná hora 1120 m (cz.),

Iwinka 1079 m,

Rudawiec 1112 m,

Rude Krzyże 1053 m,

Orlik 1068 m,

Sucha Kopa 1055 m,

Suszyca 1047 m,

Czernica 1083 m,

Gołogóra 997 m,

Płoska 1035 m,

Stolec 1034 m (cz.),

Kunčická hora 943 m (cz.).

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)