Głębokie Gardło - pseudonim - Polski Serwis Naukowy

Mark Felt - Głębokie Gardło

Głębokie Gardło – pseudonim niezidentyfikowanej przez długi czas osoby będącej źródłem przecieku, który doprowadził do wybuchu Afery Watergate i w konsekwencji do dymisji prezydenta Richarda Nixona. Sprawa tożsamości Głębokiego Gardła budziła do niedawna niezwykle żywe emocje w USA. Reporterzy Bob Woodward i Carl Bernstein, którzy opisali aferę, odmawiali jej ujawnienia.

Alabama – stan w południowo-wschodniej części Stanów Zjednoczonych, położony nad Zatoką Meksykańską. Obszar nizinny, od północnego wschodu ograniczony wyżyną Cumberland, od północnego wschodu górami Appalachy. Na północy sąsiaduje ze stanem Tennessee, na wschodzie z Georgią, na południu z Florydą, na zachodzie z Missisipi.

Fox William Mulder, pseud. Spooky (ur. 13 października 1961 w Chilmark w stanie Massachusetts), postać fikcyjna, którą zagrał David Duchovny w serialu telewizyjnym Z Archiwum X.

Pseudonim zaczerpnięto z tytułu popularnego filmu pornograficznego z 1972 r. - "Głębokie gardło".

31 maja 2005 r. Mark Felt na łamach gazety Vanity Fair ujawnił, że to on był źródłem informacji o aferze Watergate. Potwierdzili to obaj dziennikarze.

Podejrzewane źródła przecieku

Lista miała charakter czysto spekulacyjny, ale te właśnie osoby były podejrzewane o bycia Głębokim Gardłem:

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.

Afera Watergate (ang. Watergate scandal lub po prostu Watergate) - nazwa skandalu politycznego i związanego z nim kryzysu konstytucyjnego, który dotknął Stany Zjednoczone w pierwszej połowie lat 70. W jego wyniku prezydent Richard Nixon został zmuszony podać się do dymisji.

Henry Kissinger – doradca Nixona ds. bezpieczeństwa narodowego a następnie sekretarz stanu. John Ehrlichman wskazywał właśnie na niego.

George H. W. Bush – przyszły prezydent, a w owym czasie ambasador USA przy ONZ.

Alexander Haig – szef personelu Białego Domu.

Pat Buchanan – jeden z doradców Nixona i pisarz jego przemówień.

Ben Stein – inny pisarz prezydenckich przemówień.

Melvin R. Laird – sekretarz obrony.

William H. Rehnquist – ówczesny sędzia Sądu Najwyższego, potem w latach 1986-2005 jego prezes

William Colby – wysoki urzędnik CIA.

Bob Woodward przyznawał jedynie, że jest to mężczyzna i że był on specyficzną figurą w administracji Nixona.

Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych (ang. Supreme Court of the United States) – głowa władzy sądowniczej w systemie trójwładzy funkcjonującym w Stanach Zjednoczonych, obok władzy wykonawczej (prezydenta) i ustawodawczej (Kongresu). Jest sądem najwyższej instancji w sprawach podlegających prawu federalnemu. Jego zadaniem jest zagwarantowanie, że wszystkie działania władzy wykonawczej i ustawodawczej są zgodne z konstytucją.

William Hubbs Rehnquist (ur. 1 października 1924 w Milwaukee, Wisconsin, zm. 3 września 2005 w Arlington, Wirginia), prawnik amerykański, wieloletni prezes Sądu Najwyższego USA (Chief Justice).

Ujawnienie źródła przecieku

W maju 2005 91-letni Mark Felt ujawnił, że to on był legendarnym informatorem w aferze Watergate, która była przyczyną rezygnacji Richarda Nixona w 1974 r. z fotela prezydenckiego. Felt był numerem dwa w FBI.

Znajomość Woodwarda i Felta

Bob Woodward poznał Marka Felta przypadkowo podczas wizyty w Białym Domu w roku 1970. Woodward służył wówczas w Marynarce Wojennej USA jako podwładny szefa operacji morskich, adm. Thomasa H. Moorera, i niekiedy dostarczał dokumenty do Białego Domu. Woodward i Felt spotkali się w poczekalni przed Pokojem Sytuacyjnym, który znajduje się w zachodnim skrzydle Białego Domu. Podczas nawiązanej spontanicznie rozmowy Woodward dowiedział się, że Felt jest zastępcą dyrektora FBI. O przyjaźni, która została między nimi zawarta, przesądziły też zbieżności w ich życiorysach - obaj studiowali na George Washington University, obaj pracowali w pewnym okresie w biurach reprezentantów swoich rodzinnych stanów w Kongresie i Senacie.

Głębokie gardło (Deep Throat również jako The Sword Swallower i Throat) to amerykański film pornograficzny, reżyserowany przez Gerarda Damiano i zrealizowany w przeciągu sześciu dni w Fort Lauderdale w stanie Floryda. Obraz miał premierę 15 listopada 1972 roku, w roli główniej wystąpiła aktorka Linda Lovelace. Był to pierwszy film gatunku dopuszczony do oficjalnej dystrybucji kinowej w Stanach Zjednoczonych.

Organizacja Narodów Zjednoczonych (ang. United Nations, UN, fr. Organisation des Nations Unies, hiszp. Organización de las Naciones Unidas, ros. Организация Объединенных Наций /Organizacyja Objedinionnych Nacyj/, arab. الأمم المتحدة /al-Umam al-Muttahida/, chiń. 联合国 /Lianheguo/), ONZ – uniwersalna organizacja międzynarodowa, z siedzibą w Nowym Jorku, powstała 24 października 1945 r. w wyniku wejścia w życie Karty Narodów Zjednoczonych. ONZ jest następczynią Ligi Narodów.

Dla Woodwarda, który w tym czasie nie potrafił zdecydować się co do swej dalszej drogi zawodowej, Felt stał się kimś w rodzaju mentora. Wielokrotnie, w różnych momentach (m.in. po rezygnacji z dalszych studiów prawniczych i po podjęciu pracy w lokalnym tygodniku Montgomery Sentinel) Woodward radził się Felta. Kontakt został utrzymany także po przyjęciu Woodwarda do pracy w Washington Post. Felt pomagał dziennikarzowi w trakcie śledztwa dotyczącego niedoszłego zabójcy gubernatora Alabamy George'a Wallace'a, a także w sprawie przyjęcia łapówki przez wiceprezydenta Spiro T. Agnew.

George Herbert Walker Bush (ur. 12 czerwca 1924 w Milton) – amerykański polityk, republikanin, przedsiębiorca naftowy. W latach 1989-1993 41. prezydent Stanów Zjednoczonych, w latach 1981-1989 41. wiceprezydent Stanów Zjednoczonych, ojciec 43. prezydenta George’a W. Busha.

Henry Alfred Kissinger lub Heinz Alfred Kissinger (ur. 27 maja 1923 w Fürth) – amerykański polityk pochodzenia niemieckiego, dyplomata, laureat Pokojowej Nagrody Nobla 1973.

Współpraca podczas Watergate

Współpraca w czasie ujawniania afery Watergate nacechowana była dużą ostrożnością ze strony Felta. Jako faktycznie drugi w hierarchii człowiek w FBI, a także doskonale znający się na metodach inwigilacji, Felt narzucił Woodwardowi ostre zasady dotyczące bezpieczeństwa ich spotkań, które odbywały się na podziemnym parkingu w Rosslyn, obok mostu Key Bridge, zwykle o godzinie 2:00 w nocy.

Prezes Sądu Najwyższego Stanów Zjednoczonych, właśc. Główny Sędzia Stanów Zjednoczonych (en. The Chief Justice of the United States) jest przewodniczącym Sądu Najwyższego i szefem władzy sądowniczej.

Alexander Haig (ur. 2 grudnia 1924 w Filadelfii w stanie Pensylwania, zm. 20 lutego 2010 w Baltimore w stanie Maryland) – amerykański dowódca wojskowy, generał United States Army, naczelny dowódca Połączonych Sił Zbrojnych NATO w Europie (1974–1979), polityk, szef sztabu Białego Domu w administracji prezydentów Richarda Nixona i Geralda Forda, Sekretarz Stanu Stanów Zjednoczonych za prezydentury Ronalda Reagana (1981–1982). Uchodził za polityka umiarkowanego oraz zwolennika odprężenia i według wielu z tego powodu musiał odejść ze stanowiska sekretarza.

Chęć spotkania Woodward miał sygnalizować cofając doniczkę z kawałkiem czerwonego materiału na balkonie swojego mieszkania. Gdyby chęć przekazania informacji wyjść miała ze strony Felta, miał o tym poinformować Woodwarda zakreślając stronę 20 The New York Timesa, dostarczanego każdego ranka dziennikarzowi do mieszkania. Na stronie tej miały się znajdować również wyrysowane wskazówki zegara, określające godzinę spotkania.

Federal Bureau of Investigation lub FBI (utarte spolszczenia: Federalne Biuro Śledcze lub Federalny Urząd Śledczy) – agencja państwowa Stanów Zjednoczonych zajmująca się przestępstwami wykraczającymi poza granice danego stanu. Stanowi też część systemu bezpieczeństwa kraju.

Sędzia – funkcjonariusz publiczny uprawniony do orzekania w sprawach należących do właściwości sądów i trybunałów, na zasadach niezawisłości i bezstronności.

Woodward został również poinstruowany, jakie środki bezpieczeństwa zachować ma podczas wyjazdu na spotkanie: budynek, w którym mieszkał, opuścić miał tylnymi schodami, a następnie złapać taksówkę. Taksówką tą dojechać miał do hotelu, w pobliżu którego można złapać o północy inne taksówki, przesiąść się i dopiero wtedy jechać do Rosslyn. Woodward miał wysiąść kilka przecznic od miejsca spotkania i dopiero po uzyskaniu pewności, że nie jest śledzony, stawić się na najniższym poziomie podziemnego parkingu.

Richard Milhous Nixon (ur. 9 stycznia 1913 w Yorba Linda w Kalifornii, zm. 22 kwietnia 1994 w Nowym Jorku) – jeden z bardziej znaczących amerykańskich polityków XX wieku. 37. prezydent Stanów Zjednoczonych, wcześniej 36. wiceprezydent. Ów działacz Partii Republikańskiej był jedyną osobą wybieraną dwukrotnie na urząd prezydenta oraz wiceprezydenta Stanów Zjednoczonych. Był też jedynym jak dotąd prezydentem, który ustąpił ze stanowiska przed końcem kadencji.

Z archiwum X (The X-Files) to amerykański serial telewizyjny z pogranicza wielu gatunków: sensacji, thrillera, horroru, fantastyki naukowej oraz kilku innych. Pomysłodawcą, producentem oraz reżyserem i autorem scenariuszy do wielu odcinków jest Chris Carter. Charakterystyczną, nastrojową muzykę skomponował Mark Snow.

Wypowiadając się o motywach działania Felta, Woodward zwraca uwagę na chęć ochrony przez niego FBI, nad którym prezydent Richard Nixon starał się przejąć kontrolę, nominując na dyrektora swego poplecznika, L. Patricka Graya III. Woodward spekuluje także, iż ważny mógł być wątek ambicjonalny - bezpośrednio po śmierci Edgara J. Hoovera to właśnie Mark Felt miał największe szanse zostać dyrektorem biura, czemu zapobiegł Nixon.

Central Intelligence Agency, CIA (pol. Centralna Agencja Wywiadowcza) – rządowa agencja służby wywiadowczej USA, zajmująca się pozyskiwaniem i analizą informacji o zagranicznych rządach, korporacjach i osobach indywidualnych oraz opracowywaniem, na podstawie tych informacji, raportów dla instytucji rządowych USA. Agencja organizowała także operacje, których celem była interwencja w wewnętrzne sprawy wybranych państw, od propagandy po wspieranie oddziałów paramilitarnych. Jednym z wielu przykładów takich interwencji jest udział w organizacji zamachu stanu w Iranie w 1951 (Operacja Ajax).

Wiceprezydent Stanów Zjednoczonych Ameryki jest obierany na cztery lata wraz z prezydentem. Na Wiceprezydenta może kandydować osoba, która posiada bierne prawo wyborcze w wyborach prezydenckich.

Ciekawostki

Pseudonim Głębokie Gardło nosi również jeden z bohaterów serialu Z Archiwum X - człowiek o nieujawnionej tożsamości, prawdopodobnie z otoczenia rządu, będący tajnym informatorem agenta FBI, Foxa Muldera.

Nazwa Deep Throat przewinęła się również przez grę video zatytułowaną Metal Gear Solid. Właśnie w ten sposób mówił o sobie Frank Jaeger, potajemnie pomagając głównemu bohaterowi. Do Głębokiego Gardła nawiązuje także gra Scrapland - gdzie tajemniczy informator głównego bohatera do niemal samego końca gry jest znany tylko pod tym pseudonimem.

Pseudonim (z gr. ψευδώνυμος pseudonymos, dosł. "pod fałszywym imieniem") – indywidualna nazwa danej osoby, inna niż oficjalne imię i nazwisko.

William Mark Felt (ur. 17 sierpnia 1913 w Twin Falls w stanie Idaho, zm. 18 grudnia 2008 w Santa Rosa, w stanie Kalifornia), agent FBI, zastępca dyrektora naczelnego tej organizacji.