Głowno - Polski Serwis Naukowy

Położenie miasta na mapie powiatu

Głowno – miasto i gmina miejska w północnej części województwa łódzkiego, w powiecie zgierskim. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa łódzkiego.

Przez Głowno przechodzi droga krajowa nr 14 (ul. Łowicka – Boczna – Dorzeczna – Sosnowa – Łódzka), łącząca między innymi autostradę A2 w Strykowie z drogą krajową nr 2 w Łowiczu, będąca też częścią jednej z dwóch tras Łódź – Warszawa.

Przez Głowno przebiegają także drogi powiatowe: 24115 do Bielaw (ul. Dąbrowskiego – Kolejowa – Główna), 24114 do Popowa (ul. Główna od DP24115), 24118 do Bielaw (ul. Bielawska), 24121 do Ostrołęki (ul. Ostrołęcka), 24122 do Łyszkowic (ul. Targowa), 24400 do Kołacina (ul. Sikorskiego), 24401 przez centrum miasta (ul. Łowicka – Zgierska – Swoboda) oraz 24403 do Bronisławowa (ul. Zabrzeźniańska).

Łowicz - miasto, gmina miejska w województwie łódzkim, w powiecie łowickim (siedziba władz powiatu) nad rzeką Bzurą, na północnym skraju Równiny Łowicko-Błońskiej. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa skierniewickiego.
Prawo chełmińskie niem. Kulmer Recht, łac. Jus Culmense vetus – odmiana prawa magdeburskiego powstała około 1233 w Chełmnie i Toruniu, używana głównie na Pomorzu, Prusach, Mazowszu, Warmii i Podlasiu. Na skutek zarządzenia Kazimierza Jagiellończyka od 1476 obowiązywało wszystkich mieszkańców Prus Królewskich (także szlachtę). Najstarsze dokumenty to Kulmer Handfeste Hermanna von Salza z 1232 i Alte Kulm z XIV wieku. Nigdy nie uzgodniono oficjalnej kodyfikacji. W praktyce stosowano głównie wydane drukiem projekty kodyfikacji z lat 1566, 1580 oraz 1594.

Geografia

Położenie

Miasto położone jest w strefie Nizin Środkowopolskich, w granicach obszaru Równiny Łowicko-Błońskiej u zbiegu dolin trzech rzek: Mrogi, Mrożycy i Brzuśni. Posiada dwa zalewy o powierzchni 39 ha zasilane przez wody rzeki Mrogi. Wyniesienie terenu miasta Głowna wynosi od 119,3 m n.p.m. do 145,9 m n.p.m. na wysoczyźnie w północnej części miasta. Przyrodniczą osią Głowna są doliny Mrogi i Mrożycy. Całość obszaru to powierzchnia płaska. Jedynym urozmaiceniem rzeźby są krawędzie dolin oraz zespół wydm śródlądowych w centrum miasta (tzw. Marakan). Powierzchnia Głowna wynosi 1984 ha, czyli 19,84 km² (290. lokata w kraju). Znajduje się 29 km na północny wschód od Łodzi.

Droga krajowa nr 14 (DK14) – droga krajowa przebiegająca z Łowicza do Walichnów. Jej trasa wiedzie w całości przez województwo łódzkie i głównie w kierunku południowo-zachodnim. Fragment DK14 stanowi jedną z ważniejszych tras przelotowych w Łodzi. Głównym zadaniem DK14 jest połączenie poszczególnych miast aglomeracji łódzkiej, a także połączenie ich z drogami do Warszawy (DK2) i Wrocławia (DK8). Fragment DK14 pomiędzy Strykowem i Łowiczem pełni obecnie także funkcję łącznika między autostradą A2 i DK2 w ciągu trasy E30.
Kościół Starokatolicki Mariawitów w Rzeczypospolitej Polskiej – kościół chrześcijański nurtu katolickiego prawnie działający na terenie Polski i Francji. Obecnie liczy około 30 tysięcy wyznawców, głównie na Mazowszu. Siedzibą władz Kościoła jest miasto Płock gdzie rezyduje biskup naczelny ojciec Michał Maria Ludwik Jabłoński. Organem prasowym wspólnoty jest kwartalnik Mariawita.

Sąsiednie gminy: Dmosin, Głowno, Stryków

Klimat i warunki naturalne

Miasto otaczają bory sosnowe oraz bory mieszane sosnowo-dębowe z domieszką brzozy, a miejscami jodły. Są one pozostałością lasów porastających niegdyś ziemię łódzką. Obszary dolinne pokrywają łęgi olszowe. W leśnej części Głowna najbardziej wysuniętej na północ leży rezerwat Zabrzeźnia. Powierzchnia rezerwatu wynosi 27,6 ha. Teren rezerwatu porasta las dębowo-grabowy. Głównym przedmiotem ochrony w rezerwacie Zabrzeźnia jest jodła i buk. Przez Głowno przebiega północna granica występowania tych drzew. Położenie Głowna w dolinie trzech rzek w otoczeniu lasów sprawia, że wokół występuje niepowtarzalny mikroklimat. Średnia temperatura powietrza w roku wynosi +7,5 °C, w tym lata +10 °C, zimy –2,5 °C. Roczna suma opadów oscyluje w granicach 500 mm. Średnia wartość wilgotności względnej wynosi 80%, przy czym warunki wilgotności są znacznie wyższe w obrębie dolin niż na terenach wyniesionych. Wskutek podwyższonej wilgotności na terenach niżej położonych występuje tendencja do tworzenia się mgieł lokalnych. W ciągu roku występuje tu 155 dni z opadem atmosferycznym, z czego 9 dni z opadem powyżej 10 mm, co jest wartością przeciętną dla regionu Polski środkowej. Pokrywa śnieżna utrzymuje się średnio 1,5 miesiąca.

Działający nadal młyn wodny spiętrzający wodę na rzece Mrożyca, obecnie na terenie Głowna, przy ul. Łódzkiej. Nazwa młyna pochodzi od dawnej nazwy rzeki Mrożycy. Dawniej młyn należał do dóbr Bratoszewice. Od młyna wzięła się potoczna nazwa zalewu, powstałego przy młynie: Stara Piła. Inna potoczna nazwa zbiornika to Bykowiec.
Stolnik - w Polsce do XIII w. urzędnik sprawujący pieczę nad stołem panującego. Do jego obowiązków należało nakrycie stołu do uczty, a w czasie jej trwania kierowanie podawaniem potraw. W okresie rozbicia dzielnicowego stolnik miał zastępcę podstolego. W XIV-XVI w. honorowy urząd ziemski. W Koronie i na Litwie istniały urzędy stolnika wielkiego, m.in. król Stanisław August Poniatowski był w latach 1755-1764 stolnikiem wielkim litewskim.

Struktura powierzchni

Według danych z roku 2007 Głowno ma obszar 19,84 km², w tym:

użytki rolne: 35%

użytki leśne: 30%

Miasto stanowi 2,32% powierzchni powiatu.

Demografia

Dane z 31 grudnia 2007:

Głowno, jako jedno z pięciu miast powiatu zgierskiego zamieszkuje 9,31% ludności całego powiatu. Liczba ludności miasta ma tendencję zniżkową. W ciągu pięciu lat zmniejszyła się ona o 298 osób, co stanowi ok. 2% w stosunku do roku 1998. Zmiany demograficzne mają charakter zjawiska o trwałej tendencji.

Według danych z roku 2002 średni dochód na mieszkańca wynosił 1083,82 zł miesięcznie.

Synagoga w Głownie – zbudowana została przed 1881 r. Do 1 września 1939 r. funkcjonowała jako tzw. "Mała Synagoga". Podczas II wojny światowej została zdewastowana przez Niemców i całkowicie utraciła swój religijny charakter. Po wojnie w budynku synagogi znajdował się dom kultury. Obecnie mieści tam się pizzeria, siedziba gazety Echo Głowna oraz głowieński oddział PZU. W pobliżu, bezpośrednio nad rzeką Brzuśnią, zachował się także budynek rytualnej łaźni. W oddalonym od synagogi o ok. 500 m dawnym budynku szkoły religijnej i zarządu gminy żydowskiej, wzniesionym w latach 1938-1939, od 1945 mieści się Urząd Miejski.
Niemcy (Republika Federalna Niemiec, RFN; do traktatu pomiędzy RFN a Polską Rzecząpospolitą Ludową (1970) w Polsce stosowana była oficjalnie nazwa Niemiecka Republika Federalna, NRF; niem.: Deutschland lub Bundesrepublik Deutschland, BRD) – państwo federacyjne położone w Europie, będące członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), G8, ONZ oraz NATO. Stolicą Niemiec jest Berlin (przed połączeniem z NRD – Bonn, obecnie noszące tytuł miasta federalnego). Językiem oficjalnym jest język niemiecki.

Prawa miejskie posiada od roku 1427 do dzisiaj (z przerwą w latach 1870-1925). Do niedawna ośrodek przemysłu maszynowego (m.in. Wojskowe Zakłady Motoryzacyjne nr 3, Fabryka Szlifierek Ponar Łódź (obecnie FAS Głowno), Wytwórnia Urządzeń Technicznych WUTECH, Wytwórnia Urządzeń Rolniczych "Chojaczki" (obecnie Zakłady Budowy Urządzeń Spalających)), a obecnie głównie gorseciarskiego, tekstylnego i bieliźniarskiego (Gorseciarska Spółdzielnia Pracy "Głowno", firma Alles oraz wiele mniejszych firm). W Głownie znajduje się, jedyna w województwie łódzkim, stocznia jachtów pełnomorskich JanMor.

Płock – miasto na Pojezierzu Dobrzyńskim i w Kotlinie Płockiej, nad Wisłą, w województwie mazowieckim, powiat grodzki, siedziba powiatu płockiego; historyczna stolica Mazowsza, stolica rzymskokatolickiej diecezji płockiej (1075); siedziba władz Kościoła Starokatolickiego Mariawitów i mariawickiej diecezji warszawsko-płockiej, port rzeczny, rafineria ropy naftowej (1964), szkoły wyższe, teatry, muzea.
Pułkownik Kwiatkowski – polska komedia z 1996 roku w reżyserii Kazimierza Kutza i jak mówi informacja wyświetlana na końcu filmu oparta na prawdziwych wydarzeniach.

Komunikacja

Komunikację miejską w Głownie uruchomiono 1 maja 1977 roku. W latach PRL obsługiwana była przez MPK Łódź, obecnie obsługuje ją Miejski Zakład Komunalny.

Zobacz więcej w artykule MZK Głowno, w sekcji MZK jako przewoźnik autobusowy.

Do Głowna dojechać można autobusami PKS - PKS Łódź relacji Łódź-Głowno i Łódź-Płock, PKS Skierniewice relacji Łódź-Skierniewice i Łódź-Płock oraz PKS Płock relacji Łódź-Płock i Łódź-Sierpc. Autobusy PKS jeżdżą jednak stosunkowo rzadko, dlatego najważniejszym środkiem komunikacji z Łodzią, Zgierzem i Łowiczem stały się mikrobusy prywatnych przewoźników: Łoś-Bus relacji Łódź-Głowno, Trans Bus relacji Łódź-Łowicz, Kasz-Bus relacji Łódź-Głowno i Łódź-Łowicz, Nicol vel Express-Bus relacji Łódź-Łowicz oraz Krzysztof Bielski relacji Zgierz-Głowno. Główny przystanek autobusowy mieści się przy Placu Wolności.

Święta Barbara, scs. Wielikomuczenica Warwara, żyjąca III wieku, święta Kościoła katolickiego i prawosławnego, dziewica, męczennica, jedna z Czternastu Świętych Wspomożycieli.
Diecezja łowicka - diecezja obrządku łacińskiego w metropolii łódzkiej w Polsce ustanowiona 25 marca 1992 przez papieża Jana Pawła II bullą Totus Tuus Poloniae Populus.

Od 15 listopada 1902 roku Głowno posiada połączenie kolejowe. Przez miasto przebiega linia kolejowa nr 15 Bednary-Łódź Kaliska - część dawnej Kolei Warszawsko-Kaliskiej. Przez 4 lata, od 1 października 2007 do 1 października 2011, ze względu na zły stan techniczny linii i nieopłacalność utrzymywania ruchu pasażerskiego, linią tą odbywały się wyłącznie przewozy towarowe i prowadzono nią doraźne objazdy. . Ruch pasażerki został przywrócony po zakończeniu jej remontu na przełomie sierpnia i września 2011. Modernizacja obecnie nieczynnego i zdewastowanego dworca kolejowego odbędzie się w ramach I etapu budowy Łódzkiej Kolei Aglomeracyjnej.

Pomnik przyrody – termin ten został wprowadzony przez Aleksandra von Humboldta na przełomie XVIII i XIX wieku, co dało początek kierunkowi konserwatorskiemu w ochronie przyrody.
Sierpc – miasto w województwie mazowieckim, siedziba władz powiatu sierpeckiego, położone nad rzeką Sierpienicą przy jej ujściu do Skrwy. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa płockiego. Według danych z 30 czerwca 2009 miasto miało 18 653 mieszkańców 36.

Osobny artykuł: Głowno (stacja kolejowa).

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)